Brussels Governance MonitorDe Gemeenschappen in Brussel
De Federatie Wallonië-Brussel en de Vlaamse Gemeenschap: hun rol in de hoofdstad
Brussel is het enige grondgebied in België waar de twee grote taalgemeenschappen — de Federatie Wallonië-Brussel (FWB) en de Vlaamse Gemeenschap — tegelijkertijd hun bevoegdheden uitoefenen. Deze coëxistentie staat centraal in de institutionele complexiteit van Brussel.
De Federatie Wallonië-Brussel (FWB)
De FWB — officieel de 'Franse Gemeenschap van België' — oefent haar bevoegdheden in Brussel uit op het vlak van onderwijs, cultuur, audiovisueel, onderzoek en jeugdhulp. Ze beheert de Franstalige scholen, crèches, jongerenhuizen en culturele instellingen die tot het Franstalige regime behoren. Haar invloed in Brussel is aanzienlijk: de overgrote meerderheid van de Brusselse instellingen behoort tot het Franstalige regime.
De Vlaamse Gemeenschap
De Vlaamse Gemeenschap oefent dezelfde bevoegdheden uit als de FWB, maar voor de instellingen die tot het Nederlandstalige regime behoren: scholen, crèches, culturele centra, media. In Vlaanderen zijn de Gemeenschap en het Gewest gefuseerd (er is maar één Vlaams Parlement en één Vlaamse Regering). Maar in Brussel treedt de Vlaamse Gemeenschap op via de VGC voor de 'persoonsgebonden' materies.
Gemeenschapsbevoegdheden
Onderwijs (alle niveaus) — Cultuur en audiovisueel — Jeugdhulp — Sport — Toegepast wetenschappelijk onderzoek — Gezondheidsbeleid (preventie). Deze bevoegdheden worden in Brussel uitgeoefend door elke Gemeenschap voor de instellingen die eronder vallen. Voor de 'bipersoonsgebonden' materies (die welke personen betreffen ongeacht hun taalregime) treedt de GGC op.
Waarom dit belangrijk is voor Brussel
De communautaire dualiteit heeft zeer concrete gevolgen. Een Brusselaar die zijn kind wil inschrijven in een school kiest tussen het Franstalige netwerk (FWB) en het Nederlandstalige netwerk (Vlaamse Gemeenschap). Wachtlijsten, programma's en financiering verschillen. Op cultureel vlak bestaan twee parallelle netwerken naast elkaar. Deze architectuur, vrucht van historische compromissen, garandeert de autonomie van elke gemeenschap maar versnippert het bestuur.