Brussels Governance MonitorSleuteldossiers
De dossiers die de toekomst van Brussel vormgeven, gevolgd en onderbouwd
Toegankelijkheid en handicap in Brussel: vervoer, tewerkstelling en gegevens
Brussel telt ongeveer 23.100 begunstigden van tegemoetkomingen voor personen met een handicap (FOD, 2024). De ordonnantie handistreaming (2016) legt de systematische integratie van handicap op. De Gewestelijke Beleidsverklaring vermeldt handistreaming eenmaal, zonder specifieke afdeling of cijfermatige doelstelling.
GESCO's: de verzwakte pijler van de Brusselse non-profittewerkstelling
~10 000 GESCO-posten in Brussel (6 700 actief), regionaal budget van ~250M EUR via Actiris. Geen nieuwe posten sinds 2007. De 6e staatshervorming droeg de bevoegdheid over aan de Gewesten. De gewestelijke hervorming sinds 2015 verandert het instrument van structurele steun naar activeringsbeleid. De non-profit betoogde op 3 februari 2026 voor een sociaal akkoord.
Burgerbijeenkomsten: 6 commissies afgerond, 205+ aanbevelingen, 7e in voorbereiding
Brussel beschikt over twee mechanismen voor participatieve democratie: de deliberatieve commissies van het Parlement (45 gelote burgers + 15 parlementsleden) en de permanente burgerbijeenkomst voor het klimaat. Zes commissies zijn afgerond sinds 2021 (205+ aanbevelingen), een 7e over openbare netheid werd in januari 2026 goedgekeurd. De klimaatbijeenkomst heeft 3 cycli doorlopen. Daarnaast hebben verschillende gemeenten participatieve budgetten gelanceerd.
Datacenters en AI: impact op het Brusselse energiesysteem
Belgische datacenters verbruiken 3,2 TWh elektriciteit (4% van het nationaal totaal, 2x het Europees gemiddelde). Met KevlinX BRU01 operationeel in Neder-Over-Heembeek sinds januari 2026 is het Brussels Hoofdstedelijk Gewest rechtstreeks betrokken. Projecties wijzen op 7 tot 15,5 TWh in 2035.
Faillissementen in Brussel: stand van zaken, sectoren en gewestelijke maatregelen
In 2025 werden 2 208 ondernemingen failliet verklaard in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (+13,2 % op jaarbasis). Bouw, horeca en transport zijn de zwaarst getroffen sectoren. Het Gewest beschikt over begeleidingsmechanismen (CEd, hub.brussels, GRP), maar hun capaciteit ten opzichte van de omvang van het fenomeen blijft te documenteren.
LEZ: behouden met jaarlijkse pas en verlaagde boetes
Het akkoord van februari 2026 behoudt de LEZ maar introduceert een jaarlijkse pas (350 EUR, sociaal tarief 200 EUR) als alternatief voor boetes per overtreding. De boete wordt verlaagd naar 80 EUR en het plafond van 4 boetes/jaar wordt afgeschaft.
Deelmobiliteit in Brussel: steps, fietsen, taxi's en de strijd om de concessies
In maart 2025 rijden er in Brussel ongeveer 9 200 deelsteps en 6 500 deelfietsen rond, in een regelgevend kader dat volop in juridische turbulentie verkeert. De Villo!-concessie (360 stations, JCDecaux) loopt af in september 2026 zonder dat er een opvolger is aangeduid. De taxi's beginnen aan een transitie naar nuluitstoot die is uitgesteld tot 2027, terwijl het Arbeidshof een Uber-chauffeur heeft geherkwalificeerd als werknemer.
PFAS in Brussel: bodem- en waterverontreiniging
82 verontreinigde percelen geïdentificeerd in het Brussels Gewest. De Sicli-site in Ukkel vertoont waarden tot 1.000× de norm. TFA overschrijdt de toekomstige EU-norm in alle 6 drinkwaterreservoirs. De Raad voor het Leefmilieu vraagt een geïntegreerd kader (februari 2026).
Veiligheidsplan: gewestelijk drugscommissaris en 10M EUR voor de stations
Het akkoord van februari 2026 voorziet in een geïntegreerd gewestelijk veiligheidsplan, een gewestelijk drugscommissaris, 10M EUR voor de beveiliging van het Zuid- en Noordstation, en de interconnectie van de camerabewakingssystemen.
Ouderen in Brussel: huisvesting, autonomie en gegevens
Brussel telt ongeveer 163.000 personen van 65 jaar en ouder (13 % van de bevolking). Iriscare financiert 211 instellingen voor ouderen (541M EUR in 2024). De DPR vermeldt thuiszorg en mantelzorgers, zonder specifiek budget of cijfermatige doelstelling.
BGHM: 1 000+ sociale woningen en financiële consolidatie
Het akkoord van februari 2026 voorziet in de financiële consolidatie van de BGHM en de bouw van meer dan 1 000 sociale woningen tijdens de legislatuur (400M EUR). De wachtlijst telt meer dan 50 000 gezinnen.
Vivaqua: financiële consolidatie aangekondigd
Het akkoord van februari 2026 voorziet in de financiële consolidatie van Vivaqua. Het meerjarig investeringsplan (~1,3 miljard EUR) voor de vernieuwing van het waternetwerk kan worden hervat.
Fusie van politiezones: van 6 naar 1, stemming voor de zomer van 2026
De federale regering heeft in tweede lezing (23 dec. 2025) een voorontwerp van wet goedgekeurd om de 6 Brusselse politiezones samen te voegen tot één zone, met een budget van 65M EUR. Minister Quintin heeft het project voorgesteld in de commissie Binnenlandse Zaken van de Kamer (10 feb. 2026). Stemming verwacht voor de zomer van 2026.
Hervorming van het gewestelijk bestuur: van 25 entiteiten naar 4 pijlers
De Brusselse regering kondigt een administratieve 'Big Bang' aan: herstructurering van ~25 gewestelijke entiteiten naar 4 pijlers, verlengd aanwervingsmoratorium, doelstelling van 250-300M EUR aan besparingen tegen 2029. Eerste fusie bevestigd: perspective.brussels + urban.brussels in 2026.
Good Move: vervangen door een nieuw mobiliteitsplan
Het akkoord van februari 2026 kondigt de vervanging van Good Move aan door een nieuw Gewestelijk Mobiliteitsplan, met kleinere mazen gericht op schoolzones en een fundamentele herziening gericht op verkeersveiligheid en leefkwaliteit.
Metro 3: project 10 jaar bevroren, vervanging door tram
Het akkoord van februari 2026 kondigt de stopzetting aan van het project Metro 3 zoals voorzien (verlenging Albert — Bordet, ~5,2 Mrd EUR). De metro wordt 10 jaar bevroren en vervangen door een tram die de lus van het bestaande netwerk vervolledigt.
Ontbreekt er een dossier?
Stel een Brussels dossier voor dat we zouden moeten volgen.