Veiligheidsplan: drugscommissaris, 10M EUR stations en fusie van de politiezones

Eerste terreinactie: Zuidstation (17 februari)

Drie dagen na de eedaflegging bracht de minister-president zijn eerste terreinbezoek aan het Zuidstation, vergezeld van de staatssecretaris voor Stedenbouw en de burgemeesters van Anderlecht en Vorst. De vaststelling: « il y a mieux à faire en matière de coordination » tussen de aanwezige actoren (lokale politiezones, Federale Politie, NMBS, Mivb, gemeenten).

Dit bezoek illustreert rechtstreeks de inzet van de 10 miljoen EUR die in de DPR zijn voorzien voor de beveiliging van het Zuid- en Noordstation. De veelheid aan veiligheidsactoren op het terrein (6 politiezones, Federale Spoorwegpolitie, NMBS-beveiliging, Mivb-bewakers) bevestigt de noodzaak van een geïntegreerd coördinatieplan.

Regeringsakkoord: wat verandert er

Het akkoord van 12 februari 2026 wijdt een volledig hoofdstuk aan veiligheid:

• Gewestelijk drugscommissaris — bevoegde autoriteit voor de bestrijding van verdovende middelen (oprichting bevestigd op 16 juni 2026, zie hieronder)
• 10 miljoen EUR investering voor de beveiliging van het Zuid- en Noordstation
• Geïntegreerd gewestelijk drugsplan — ketenaanpak (preventie, risicovermindering, repressie)
• Geïnterconnecteerde camerabewaking — integratie van lokale systemen met de Federale Politie
• Twee fasen van versterking van de DBDMH (brandweer)
• Specifiek wervingskanaal voor veiligheidsberoepen

Referentiegegevens: rapport safe.brussels (2024)

Het jaarverslag van safe.brussels (december 2025) biedt de feitelijke context:

Bron: Brussels Observatorium voor de veiligheid (safe.brussels), rapport 2024.

Overgeërfde context

Brussel Preventie & Veiligheid (BPV) is het gewestelijk organisme belast met de coördinatie van het veiligheids- en preventiebeleid in Brussel. Het werkt samen met de zes Brusselse politiezones en de 19 gemeenten.

Het vorige gewestelijk veiligheidsplan was afgelopen en moest worden hernieuwd door de nieuwe regering die uit de verkiezingen van 2024 zou voortkomen.

Wat geblokkeerd was (juni 2024 — februari 2026)

• De goedkeuring van een nieuw gewestelijk veiligheidsplan
• De vaststelling van nieuwe prioriteiten op het vlak van preventie
• De financiering van nieuwe preventieprogramma's
• De geactualiseerde coördinatie tussen politiezones en gemeenten

De bestaande maatregelen bleven van kracht, maar zonder vernieuwd strategisch kader.

Fusie van de 6 politiezones (federaal)

De federale regering draagt een ingrijpend hervormingsproject: de fusie van de 6 Brusselse politiezones tot één enkele zone. Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) liet de tekst in tweede lezing goedkeuren door de Ministerraad (23 december 2025).

De eenheidszone zou 6 500 operationele agenten en ongeveer 1 000 logistieke agenten tellen, waarmee het de grootste politiezone van België zou worden. Een financiering van 55 miljoen EUR over 5 jaar (11M EUR/jaar) is voorzien om de overgang te begeleiden.

Het eerste koninklijk besluit ter uitvoering is voorzien voor medio 2026, met een inwerkingtreding in 2027. Les Engagés betwisten echter hun akkoord te hebben gegeven en wijzen op een structureel ontoereikende financiering (geschat tekort tussen 300 en 500M EUR voor de Brusselse politie).

Taskforce hotspot Noordstation (maart 2026)

Op 16 maart 2026 kondigden de burgemeesters van Schaarbeek (Martin de Brabant, MR) en Sint-Joost (Emir Kir) gezamenlijk een reeks maatregelen aan voor het hotspot van de Noordwijk, aangenomen in het kader van de Lokale Taskforce:

Onmiddellijke maatregelen:

• Nachtelijke sluiting van alle openbare inrichtingen in de perimeter tussen 1u en 6u (prostitutiegelegenheden inbegrepen) — gemeentelijk besluit in beide gemeenten
• Uniformisering van de openingsuren tussen Schaarbeek en Sint-Joost
• Uitbreiding van het verbod op alcoholconsumptie op de openbare weg
• Versterking van de cameradekking — federale steun verwacht
• Snelheidsbeperking voor steps in free floating tot 8 km/u in de zone
• Heractievering van de « safe places » en lokaal preventiepartnerschap

Maatregelen op middellange termijn:

• Integriteitonderzoeken bij handelszaken in de wijk (vermoeden van witwassen van geld)
• Heraanleg van de Aerschotstraat, in verband met het Stationsplan (enveloppe van 10 miljoen EUR)

Deze activering kadert in de 10 M EUR die de DPR voorziet voor de beveiliging van het Zuid- en Noordstation.

Bronnen: La Libre, DH (16-18 maart 2026).

Uitgebreide militaire inzet in stations en metro's (3 april 2026)

Vanaf 3 april 2026 patrouilleren 45 extra militairen in de Brusselse stations en metrostations, in duo met de spoorwegpolitie. Deze inzet komt bovenop de 200 militairen die al sinds 23 maart op straat zijn (Joodse sites, FIPA-patrouilles), waarmee het totaal op ongeveer 245 militairen in de openbare ruimte komt.

Juridisch vacuüm: de codex Defensie, die deze operaties wettelijk moet omkaderen, is nog niet goedgekeurd door het federaal parlement. De vakbond SLFP Defensie hekelt een « juridisch vacuüm », de huisvestingsomstandigheden (tenten) en een ontoereikende vergoeding (~4,95 EUR/u netto). Geplande duur: 6 maanden met evaluatie.

Bronnen: BX1, La Libre, DH (31 maart – 4 april 2026).

Criminaliteit zone Brussel-Noord: balans 2025

De zone Polbruno (Schaarbeek, Evere, Sint-Joost) publiceerde haar balans 2025:

• « Objectieve » criminaliteit: −12 % (29 495 PV)
• Verdovende middelen: +53 % (1 333 PV)
• Arrestaties: +11 %, terbeschikkingstellingen parket +147 %
• Geweld geconcentreerd in de Noordwijk

De algemene daling verhult een intensivering van de drugsbestrijding in de door de taskforce geïdentificeerde hotspots.

Bron: BX1, La Libre, DH (3-4 april 2026).

Onderzoek naar politieoptreden tijdens de betogingen (juni 2026)

Op 5 en 6 juni 2026 leidden betogingen in verband met de aanneming van het FWB-decretprogramma tot aanzienlijke spanningen in de Brusselse straten, met tussenkomsten van de ordediensten aan het Centraal Station. Op 6 juni kondigde de woordvoerder van de burgemeester van de Stad Brussel de opening van een onderzoek aan naar het gedrag van bepaalde agenten tijdens de bijeenkomsten, na de verspreiding op sociale media van beelden met een verboden symbool en ongepaste uitlatingen. Vijftien gerechtelijke aanhoudingen vonden plaats tijdens de donderdagbetogingen aldus het Brusselse parket.

Bron: Le Soir, 6 juni 2026.

Brand in Anderlecht (juni 2026)

Begin juni 2026 verwoestte een brand een gebouw in Anderlecht, waardoor meerdere gezinnen moesten worden herhuisvest. De gebeurtenis illustreert de druk op de noodinterventiediensten (DBDMH) en op de gemeenten in hun opdracht voor noodopvang.

Bron: L'Avenir, juni 2026.

Gewestelijke drugscommissaris bevestigd (16 juni 2026)

Op 16 juni 2026 bevestigde de regering voor het Parlement de oprichting van een functie van gewestelijke drugscommissaris, nadat de minister-president het idee van een aparte functie eerst had afgewezen (omdat hij een sterke coördinatie tussen actoren voldoende achtte). De meerderheid drong uiteindelijk aan op een volwaardige functie.

• Budget: 1,5 miljoen euro per jaar vanaf 2027
• Opdracht: de samenhang van het gewestelijke optreden versterken door veiligheid, preventie en gezondheid te coördineren tussen het federale, gewestelijke en lokale niveau, zonder overlapping met de federale drugscommissaris; de commissaris vervangt de bestaande diensten niet
• Profiel: detachering van een politieagent, een magistraat of een administrateur
• Betrokken partners: minister van Binnenlandse Zaken, negentien burgemeesters, korpschefs en procureur

De oprichting komt tegemoet aan de toename van schietpartijen en drugshandel in Brussel.

Bron: BRUZZ Politiek (16 juni 2026).

Brandweerstaking en herfinanciering van de DBDMH (juli 2026)

De in het regeerakkoord opgenomen verbintenis tot versterking van de DBDMH werd op de proef gesteld door het langste gedocumenteerde sociale conflict binnen het Brusselse brandweerkorps.

• 21 juli 2026: het gemeenschappelijk vakbondsfront start een totale staking en klaagt het structurele personeelstekort en de onderfinanciering van de dienst aan. De actie wordt dag na dag verlengd en de operationele beschikbaarheid zakt op 25 juli tot 17 % van het personeel.
• 23 juli: de Brusselse regering kondigt een plan aan van 132 aanwervingen tegen eind 2027 (40 in 2026, 20 extra tegen maart 2027, 72 extra tegen december 2027) en een enveloppe van 10 miljoen euro. De staking wordt aangehouden omdat de vakbonden de uitvoeringsgaranties ontoereikend vinden.
• 25 juli: er wordt een akkoord bereikt tussen de regering en het gemeenschappelijk vakbondsfront. De 10 miljoen euro, van federale oorsprong, worden verdeeld tussen het operationeel personeel en de noodoproepcentrale 112 (meer dan 8 miljoen) en infrastructuurwerken (2 miljoen). De bestaande weddeschalen en statutaire voorwaarden blijven behouden.
• 27 juli: de algemene vergadering van het personeel bekrachtigt het akkoord unaniem en bevestigt de opschorting van de actie. De stakingsaanzegging blijft van kracht, met een controlemoment vastgelegd op eind september 2026.

Voor dit dossier verschuift het episode de meetlat: het luik "twee fasen van versterking van de DBDMH" uit het regeerakkoord beschikt voortaan over een becijferde kalender en een geïdentificeerde financiering, maar er is nog niets uitgevoerd. De vakbondsorganisaties signaleren daarnaast dat in september 2026 een tweede sociaal front kan opengaan op federaal niveau (pensioenen, erkenning van beroepskankers, zwaarte van het beroep, eindeloopbaanvoorwaarden), over materies die buiten de bevoegdheid van het Gewest vallen.

Bronnen: RTBF (27 juli 2026) ; La Libre (27 juli 2026) ; BX1 (23 juli 2026).

Besparingen op preventiesubsidies: 14 van de 39 projecten niet verlengd (4 augustus 2026)

Het preventieluik van het Globaal Veiligheids- en Preventieplan (GVPP), het instrument waarmee het Gewest verenigingen op het terrein subsidieert, kent onder deze regering zijn eerste gedocumenteerde krimp.

De Brusselse regering keurde het plan 2026 op 9 juli 2026 goed. De inhoud raakte op 27 juli bekend via de pers en werd op maandag 4 augustus 2026 aan de betrokken verenigingen betekend. Van de 39 projecten die in 2025 werden gefinancierd, worden er 14 niet verlengd, blijven er 22 behouden en worden er 2 verminderd. Het geschrapte bedrag via de stopgezette projecten bedraagt 725 815 euro. De totale enveloppe van het plan 2026 komt op 6,8 miljoen euro aan subsidies.

Betrokken verenigingen (door de pers gerapporteerde bedragen):

Het bedrag voor Transit, de grootste begunstigde van het plan en beheerder van de gebruiksruimtes, wordt door de redacties verschillend gerapporteerd: volledige financiering behouden volgens BX1, een vermindering van ongeveer 271 000 euro volgens La DH. Het cijfer wordt hier niet overgenomen zolang de goedgekeurde documenten niet openbaar zijn.

Wat dit verschuift voor dit dossier. De regering maakte van veiligheid een uitgesproken pijler van haar akkoord, met een gewestelijke drugscommissaris met 1,5 miljoen euro per jaar vanaf 2027, een Stationsplan van 10 miljoen euro per jaar en een geïntegreerd gewestelijk drugsplan dat is opgebouwd rond een keten van preventie, risicobeperking en repressie. De preventieschakel van die keten ziet zijn middelen voor verenigingen dalen op het moment dat de twee andere schakels op kruissnelheid komen. De sector had in april 2026 al alarm geslagen: veertig in dit kader ondersteunde verenigingen meldden dat enkel een gedeeltelijke dekking van het eerste kwartaal bevestigd was, na een gedeeltelijk instandhoudingsmechanisme in 2025 bij gebrek aan een volwaardige regering.

Noch de administratie noch het bevoegde kabinet maakten de begin juli goedgekeurde documenten openbaar, waardoor de toegepaste selectiecriteria niet te controleren zijn. De bovenstaande bedragen komen dus uit de betekeningen die de verenigingen ontvingen en die door de pers werden weergegeven, niet uit een primaire administratieve bron. Betrouwbaarheid: estimated voor de individuele bedragen, official voor de beslissing en de kalender.

Bronnen: DH (27 juli 2026) ; BX1 (4 augustus 2026) ; L'Avenir (4 augustus 2026) ; BRUZZ (4 augustus 2026).

Op te volgen aandachtspunten

• DBDMH: de kalender van de 132 aanwervingen en de bestemming van de 10 miljoen euro federale middelen vormen de controlepunten; de vakbonden legden hun eigen afspraak vast op eind september 2026, met een nog lopende stakingsaanzegging

• Fusie van de politiezones: de tekst in tweede lezing moet nog in de Kamer worden besproken. Les Engagés betwisten de financiering. Koninklijk besluit voorzien medio 2026, inwerkingtreding 2027

• Drugscommissaris: de functie is bevestigd (budget van 1,5 miljoen EUR/jaar vanaf 2027); de rekrutering en de operationele afstemming met de federale drugscommissaris moeten nog worden gepreciseerd

• Stationsplan: de regering keurde op 18 juni een plan goed van 10 miljoen EUR/jaar voor het Noord- en Zuidstation (veiligheid, waaronder een zestigtal camera's, en netheid), dat het engagement voor de beveiliging van de stations operationeel maakt

• Stations: de coördinatie met de NMBS (federaal) en de lokale politiezones bepaalt de doeltreffendheid van de 10M EUR

• Camerabewaking: de interconnectie roept vragen op over privacy en evenredigheid

• Preventie: de veiligheidsproblematiek evolueert (onlinecriminaliteit, radicalisering, stedelijk geweld) en het nieuwe plan moet hierop inspelen

• Preventiesubsidies: de publicatie van de op 9 juli goedgekeurde documenten en van de selectiecriteria blijft het controlepunt; ook op te volgen is het concrete effect van het stopzetten van de 14 projecten op de werking op het terrein vanaf het najaar