Chronologie van de formatie

Initiatief Bouchez: onderhandeling met 7 partijen

Op 8 februari 2026 kondigt de voorzitter van MR een ongezien onderhandelingsproces aan met 7 partijen om een Brusselse regering te vormen. Configuratie: MR, PS, Les Engagés aan Franstalige zijde; Groen, Vooruit, Anders (ex-Open VLD), CD&V aan Nederlandstalige zijde. Een eerste vergadering wordt bijeengeroepen op maandag 9 februari.

Herstart concreet de formatie met een ongeziene configuratie die over een dubbele taalkundige meerderheid beschikt, zonder N-VA.

Tweede jaar voorlopige twaalfden

Het Brussels Parlement stemt een nieuwe ordonnantie over voorlopige twaalfden, wat de intrede in een tweede volledig jaar zonder gewestelijk budget markeert. Het Rekenhof publiceert een waarschuwing over de versnelde verslechtering van de gewestelijke financiën.

Maakt de budgettaire situatie kritiek en voegt een concrete financiële druk toe aan de burger- en parlementaire druk voor de vorming van een regering.

Parlementair spoeddebat over de formatiecrisis

Het Brussels Parlement houdt een spoeddebat over de formatiecrisis. Parlementsleden van meerdere partijen dienen een resolutie in die vraagt om alternatieve formules te verkennen, waaronder de thematische noodregering.

Vertaalt de burgerdruk in een parlementair initiatief en opent de weg naar ongeziene institutionele oplossingen.

Petitie voor een thematische noodregering

Een burgerpetitie die de oprichting van een « thematische noodregering » eist, verzamelt in enkele dagen een aanzienlijk aantal handtekeningen. Het initiatief stelt voor om de concrete noden los te koppelen van de institutionele kwesties.

Introduceert in het publieke debat het idee van een regering met een beperkt mandaat, gericht op de noden, als alternatief voor het klassieke formatieproces.

Het collectief respect.brussels brengt de 11 Brusselse partijen samen

Op 1 februari 2026 brengt het burgercollectief respect.brussels de vertegenwoordigers van de 11 Brusselse partijen rond dezelfde tafel. Ontstaan van het principe van « ontmijners » en opheffing van veto's die de vorming blokkeerden.

Schept een precedent van burger-politieke dialoog, leidt tot een duo ontmijners, en brengt partijen die niet meer met elkaar spraken rond dezelfde tafel.

Burgerbetoging: 600 dagen zonder regering

Op 30 januari 2026 verzamelen tussen 600 en 800 Brusselaars op het Beursplein om te protesteren tegen de 600 dagen zonder gewestregering. De collectieven Respect Brussels en We Are Brussels organiseren deze eerste burgermobilisatie rond de formatiecrisis.

Introduceert een nieuwe speler — de burgers — in de formatiecrisis en katalyseert het initiatief van de rondetafel van 1 februari met de 11 partijen.

Ontslag van de derde formateur

De derde formateur biedt zijn ontslag aan bij de voorzitter van het Brussels Parlement na de weigering van een sleutelpartner aan Nederlandstalige zijde. Het is het einde van de verst gevorderde formatiepoging sinds de verkiezingen van juni 2024.

Sluit de vijfde formatieronde af en dompelt Brussel in een politieke crisis zonder precedent, die een ongeziene burgermobilisatie op gang brengt.

Ontslag van de formateur (5e ronde)

De formateur dient officieel zijn ontslag in bij de voorzitter van het Brussels Parlement op 20 januari 2026, waarmee een einde komt aan de vijfde formatieronde. Zevende politieke persoonlijkheid die mislukt.

Sluit definitief ronde 5 af, overtreft het federale record van 541 dagen, en katalyseert de burgermobilisatie (respect.brussels).

Weigering van een sleutelpartner aan Nederlandstalige zijde

Op het moment dat het « Guinness »-coalitieakkoord zou worden gefinaliseerd, weigert een sleutelpartner aan Nederlandstalige zijde zich te engageren, met als argument onvoldoende garanties voor zijn gemeenschap in het gewestelijk bestuur.

Doet de verst gevorderde formatiepoging sinds het begin van de crisis mislukken en veroorzaakt een schokgolf in de publieke opinie en het politieke landschap.

Nota van de formateur over de « Guinness »-coalitie

De derde formateur legt een formatienota neer voor een ongeziene coalitie van zes partijen, door de pers « Guinness » genoemd. Het programma is het meest uitgewerkte sinds het begin van de crisis, met een noodinvesteringsplan.

Vormt de verst gevorderde poging om een regering te vormen, met een nagenoeg afgerond programma en een akkoord over de grote budgettaire lijnen.

Aanwijzing van de derde formateur

Het Brussels Parlement wijst een derde formateur aan uit Les Engagés, een scharnierpartij, met het mandaat om een ongeziene coalitie van zes partijen te proberen die centrumrechts en centrumlinks combineert.

Herstart een laatste keer het klassieke formatieproces, onder druk van een Gewest dat al meer dan 17 maanden in lopende zaken functioneert.

Mislukking van de facilitering

De facilitator dient zijn eindverslag in met de vaststelling dat een kaderakkoord over de taalevenwichten onmogelijk blijkt. De facilitering eindigt zonder resultaat, na meer dan twee maanden raadplegingen.

Sluit de weg van de facilitering af en stuurt de formatie terug naar het klassieke parlementaire kader, met een versterkt gevoel van impasse.

Kadervoorstel van de facilitator

De facilitator legt een kadervoorstel neer dat de eisen van beide taalgroepen wil verzoenen. De tekst stelt versterkte bestuursmechanismen voor de Nederlandstalige minderheid voor, met behoud van de demografische proportionaliteit.

Biedt een ongeziene compromisbasis maar wekt voorbehoud aan beide zijden, waarbij elke groep meent dat het voorstel de andere bevoordeelt.

Raadplegingen van de facilitator over institutionele tweetaligheid

De facilitator organiseert afzonderlijke en vervolgens gezamenlijke raadplegingen met de twee taalgroepen van het Brussels Parlement over vertegenwoordigingsgaranties en besluitvormingsmechanismen.

Brengt de omvang van de kloof tussen de taalgroepen over het institutioneel bestuur aan het licht, voorbij de loutere programmatische meningsverschillen.

Aanwijzing van de facilitator

De voorzitter van het Brussels Parlement wijst een facilitator aan om de blokkering van de vorming van de Brusselse regering te proberen op te lossen. Het is een primeur op Brussels niveau en onderstreept de uitzonderlijke ernst van de crisis.

Introduceert een neutrale actor buiten het gewestelijke politieke spel om de kwestie van de taalevenwichten te deblokkeren.

Zomerse impasse in de formatie

De formatieonderhandelingen vallen stil tijdens de zomer van 2025. De formateur slaagt er niet in een budgetnota voor te leggen die door de zes partners wordt aanvaard. De opdracht loopt vast zonder formeel ontslag.

Leidt tot de beslissing van het Parlement om van aanpak te veranderen en een facilitator aan te wijzen, een primeur op Brussels gewestelijk niveau.

Blokkering over budget en bevoegdheden

De onderhandelingen van de progressieve coalitie lopen vast op de verdeling van ministeriële bevoegdheden en het budgettair kader. Met zes partijen aan tafel wordt de portefeuilleverdeling een onoplosbare puzzel.

Remt de positieve dynamiek die door de programmanota was gecreëerd en doet twijfelen aan het vermogen van de zes partijen om samen te regeren.

Nota van de formateur over de progressieve coalitie

De tweede formateur legt een gedetailleerde programmanota neer voor de brede progressieve coalitie, over de prioriteiten huisvesting, mobiliteit, werkgelegenheid en klimaat.

Eerste voorstel van regeringsprogramma dat een principieel akkoord over de grote oriëntaties bijeenbrengt, maar de budgettaire vragen en de bevoegdheidsverdeling onbeantwoord laat.

Aanwijzing van de tweede formateur

Het Brussels Parlement wijst een tweede formateur aan uit de PS, belast met het onderhandelen van een regeringsakkoord op basis van de door de informateurs aanbevolen brede progressieve coalitie.

Herstart de formatiedynamiek met een specifieke formule en een formateur uit de grootste partij van de aanbevolen coalitie.

Aanbevelingsverslag van de informateurs

De informateurs dienen hun verslag in bij de voorzitter van het Brussels Parlement, met de aanbeveling om een formateur aan te wijzen met het mandaat om een brede progressieve coalitie van zes partijen te onderhandelen.

Sluit de informatiefase positief af en stuurt het vervolg van de formatie richting een specifieke formule, de eerste die een tweetalig meerderheidspotentieel biedt.

Verruimde raadplegingen van de informateurs

De informateurs voeren systematische raadplegingen met alle partijen in het Brussels Parlement, inclusief de oppositie, om de levensvatbare coalitieconfiguraties te identificeren.

Maakt het mogelijk om de brede progressieve coalitie te identificeren als de enige formule met meerderheidspotentieel in beide taalgroepen.

Aanwijzing van het informateursduo

Het Brussels Parlement wijst een informateursduo aan uit Les Engagés en Groen om alle mogelijke coalitieconfiguraties te verkennen na het mislukken van de Arizona-formule.

Markeert een koerswijziging met een tweetalig duo en een verruimd verkenningsmandaat, zonder vooraf bepaalde formule.

Stemming van de eerste voorlopige twaalfden

Het Brussels Parlement stemt de ordonnantie over voorlopige twaalfden voor het eerste kwartaal van 2025, zodat het Gewest kan blijven functioneren zonder nieuw budget of nieuwe regering.

Bevestigt de intrede in een budgettair crisisregime dat investeringen beperkt en de capaciteiten van het Gewest aantast.

Blokkering over de taalkundige meerderheid

De Arizona-coalitie slaagt er niet in een meerderheid te vormen in de Nederlandstalige taalgroep van het Brussels Parlement. De formateur stelt de structurele blokkering van de formule vast.

Brengt de rekenkundige onmogelijkheid van de Arizona-formule in Brussel aan het licht en opent de bezinning over alternatieve configuraties.

Nota van de formateur over de Brusselse Arizona-coalitie

De formateur legt een formatienota neer met een regeringsprogramma op basis van de Arizona-coalitie (MR-Les Engagés-CD&V-Vooruit), over budget, mobiliteit en huisvesting.

Eerste concreet voorstel van regeringsprogramma, dat de standpunten van de partijen voor of tegen de formule kristalliseert.

Raadplegingen van de partijen door de eerste formateur

De formateur start een reeks bilaterale raadplegingen met de partijen in het Brussels Parlement om de coalitiemogelijkheden volgens de Arizona-formule te evalueren.

Eerste kartering van de partijstandpunten sinds de verkiezingen, die al spanningen over de voorgestelde formule aan het licht brengt.

Aanwijzing van de eerste formateur

Het Brussels Parlement wijst een formateur aan uit de MR om te proberen een gewestregering te vormen. Dit is het officiële begin van het formatieproces na de verkiezingen van 9 juni 2024.

Start formeel de coalitieonderhandelingen op Brussels gewestelijk niveau.