Metro 3: project 10 jaar bevroren, vervanging door tram

Regeringsakkoord: wat verandert er

Het akkoord van 12 februari 2026 bezegelt de meest ingrijpende beslissing voor het Brusselse openbaar vervoer in decennia:

• Metro 3 bevroren voor 10 jaar — het project zoals voorzien (verlenging Albert — Bordet, ~5,2 miljard EUR) wordt stopgezet
• Vervanging door een tram die de lus van het bestaande netwerk vervolledigt
• De lopende werven (Constitutie, Zuidpaleis) worden voortgezet
• Tram 15 (Noordstation — Tour & Taxis) wordt behouden

Deze beslissing heroriënteert miljarden euro's aan investeringen van de ondergrondse metro naar de bovengrondse tram.

Controverse rond het Zuidpaleis

De voortzetting van de werkzaamheden aan de tunnel onder het Zuidpaleis heeft een heftige controverse ontketend. Het gebouw moet grotendeels worden afgebroken — alleen de gevels worden behouden — om de aanleg van de tramtunnel mogelijk te maken.

De vereniging ARAU (Atelier de Recherche et d'Action Urbaines) noemde deze beslissing een "stedenbouwkundige en politieke onzin" en stelde dat de tunnel slechts "de bestaande tramdienst verdubbelt".

De Raad van State had de sloopvergunning in december 2025 geschorst. Een ingenieursrapport van 10 februari 2026 toonde aan dat 90% van de vloerzones van het gebouw niet voldoet aan de huidige draagkrachtnormen, wat een structureel argument aan het dossier toevoegt.

Overgeërfde context

Het project Metro 3 beoogde de verlenging van de noord-zuidlijn van de Brusselse metro, van station Albert (Vorst) tot Bordet (Evere) via het stadscentrum. Het was het grootste openbaarvervoerinfrastructuurproject van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, medegefinancierd door het Gewest en de federale overheid via het samenwerkingsakkoord Beliris.

De kosten van het project waren geëxplodeerd, van initiële ramingen van 3,2 miljard naar meer dan 5,2 miljard EUR, wat een groeiend publiek debat over de budgettaire relevantie ervan voedde.

Wat geblokkeerd was (juni 2024 — februari 2026)

Bij gebrek aan een volwaardige gewestregering lagen de grote begrotingsbeslissingen stil:

• Nieuwe meerjarige begrotingsschijven
• Arbitrages over meerkosten als gevolg van inflatie
• De heronderhandeling van de voorwaarden van het Beliris-akkoord

De voorbereidende werken gingen gedeeltelijk door, maar de fasen die nieuwe financiële verbintenissen vereisten, waren geblokkeerd.

Op te volgen aandachtspunten

• Reconversie: de toekomst van de reeds gebouwde of in aanbouw zijnde infrastructuur voor Metro 3 (tunnel, stations) moet worden bepaald
• Vervangtram: het tracé, het tijdschema en het budget van de vervangtram zijn nog niet bekend
• Beliris: de impact op het federaal samenwerkingsakkoord moet worden onderhandeld tussen het Gewest en de federale regering
• Mobiliteit noord: de gemeenten in het noorden van Brussel (Schaarbeek, Evere) die op de metro wachtten, zullen op een andere manier moeten worden bediend
• Budget: de besparing op Metro 3 zou kunnen worden herbestemd voor andere gewestelijke prioriteiten