Schaarbeek: goede transparantie, geen eigen Open Data

De op een na dichtstbevolkte gemeente van Brussel

Schaarbeek is de tweede meest bevolkte gemeente van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met bijna 130.000 inwoners op slechts 8,14 km², waardoor het een van de dichtstbevolkte gemeenten van België is (~16.000 inw/km²).

Transparantie: 4 volledige criteria, 1 gedeeltelijk

Schaarbeek behaalt een goede transparantiescore. Het gemeentebudget wordt integraal online gepubliceerd (PDF en Excel-bijlagen), de notulen van de gemeenteraad zijn toegankelijk, de gemeenteraad wordt in livestream uitgezonden op YouTube met archief, en het mandatenregister wordt gepubliceerd met individuele aangiften sinds 2011.

Schaarbeek beschikt daarentegen niet over een eigen gemeentelijk Open Data-portaal (alleen de gewestelijke gegevens zijn beschikbaar via opendata.brussels). De burgerparticipatie wordt als "gedeeltelijk" geclassificeerd: de gemeente heeft geen specifiek platform zoals Decidim, maar biedt wel mechanismen voor burgerinterpellatie (25 handtekeningen) en een gelokaliseerd participatief budget (wijk Pogge, ~40.000 EUR/jaar).

Laattijdige vorming en instabiliteit van het burgemeesterschap

De gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 werden gevolgd door 7 maanden onderhandelingen in Schaarbeek, een record voor de gemeente. De nieuwe meerderheid MR-Engagés + PS + Ecolo-Groen + LB (DeFi) werd in mei 2025 geïnstalleerd met een akkoord over de rotatie van het burgemeesterschap.

In februari 2026 veroorzaakte de benoeming van Audrey Henry (MR) tot gewestelijk Staatssecretaris een onverwachte wissel: Martin de Brabant (MR), schepen, volgt haar op als waarnemend burgemeester. De rotatie naar Hasan Koyuncu (PS) blijft gepland voor januari 2028. Schaarbeek kent zo een ongeziene situatie met drie burgemeesters in zes jaar.

Op 6 maart 2026 eiste de eerste schepen (Ecolo) publiekelijk het definitieve ontslag van Henry als titelvoerend burgemeester. Henry behoudt momenteel de status van « verhinderd burgemeester » (zoals Bart De Wever in Antwerpen), waardoor een constructie met drie niveaus ontstaat (verhinderd titelvoerend, waarnemend, aangeduide opvolger) die « nefast voor de lokale democratie en de burgemeestersfunctie » wordt genoemd.

Het budget 2026 voorziet 60 miljoen EUR aan investeringen, een hoog niveau voor de gemeente.

Milieustakingsprocedure tegen aanvliegroute RNP-07L (23 april 2026)

Op 23 april 2026 heeft de waarnemend burgemeester aangekondigd dat Schaarbeek een milieustakingsprocedure zal instellen tegen het intensieve gebruik van de aanvliegroute RNP-07L van Brussels Airport, die de geluidshinder op meerdere Brusselse gemeenten concentreert. Het college van burgemeester en schepenen heeft groen licht gegeven; de formele beslissing moet nog door de gemeenteraad worden behandeld.

Cijfers aangehaald voor de dag ervoor (22 april): meer dan 200 vluchten boven Schaarbeek, waarvan 99 % van de landingen boven de gemeente.

Schaarbeek sluit zich zo aan bij Sint-Jans-Molenbeek en Koekelberg, die reeds een soortgelijke procedure tegen de RNP-07L-route voeren (maart-april 2026). Sint-Lambrechts-Woluwe voert daarentegen een onderscheiden actie tegen de « linkse bocht » — afzonderlijk dossier, niet dezelfde route.

Bronnen: BX1 (23 april 2026), BRUZZ (21 april 2026). Betrouwbaarheid: unconfirmed (verklaring burgemeester, stemming gemeenteraad komt nog).

Explosie Albert Giraudlaan (13 maart 2026)

Op vrijdag 13 maart 2026 vond 's avonds een detonatie plaats in de Albert Giraudlaan. Het betrof een pyrotechnisch apparaat volgens de politiezone Brussel-Noord. Een gerechtelijk afsluitingsperimeter werd ingesteld, het laboratorium van de federale politie en een branddeskundige werden gevorderd. Geen gewonden werden gemeld. Het onderzoek loopt.

Bron: La Libre (14 maart 2026).

Burgerparticipatie: gelokaliseerde mechanismen

Zonder een specifiek digitaal platform op gemeentelijk niveau biedt Schaarbeek toch verschillende participatieve instrumenten: de burgerinterpellatie in de gemeenteraad (minimaal 25 handtekeningen), een participatief budget in de wijk Pogge (in het kader van het Duurzaam Wijkcontract), een jeugdraad en wijkcomités.