Schaarbeek: goede transparantie, geen eigen Open Data

De op een na dichtstbevolkte gemeente van Brussel

Schaarbeek is de tweede meest bevolkte gemeente van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met bijna 130.000 inwoners op slechts 8,14 km², waardoor het een van de dichtstbevolkte gemeenten van België is (~16.000 inw/km²).

Transparantie: 4 volledige criteria, 1 gedeeltelijk

Schaarbeek behaalt een goede transparantiescore. Het gemeentebudget wordt integraal online gepubliceerd (PDF en Excel-bijlagen), de notulen van de gemeenteraad zijn toegankelijk, de gemeenteraad wordt in livestream uitgezonden op YouTube met archief, en het mandatenregister wordt gepubliceerd met individuele aangiften sinds 2011.

Schaarbeek beschikt daarentegen niet over een eigen gemeentelijk Open Data-portaal (alleen de gewestelijke gegevens zijn beschikbaar via opendata.brussels). De burgerparticipatie wordt als "gedeeltelijk" geclassificeerd: de gemeente heeft geen specifiek platform zoals Decidim, maar biedt wel mechanismen voor burgerinterpellatie (25 handtekeningen) en een gelokaliseerd participatief budget (wijk Pogge, ~40.000 EUR/jaar).

Laattijdige vorming en instabiliteit van het burgemeesterschap

De gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 werden gevolgd door 7 maanden onderhandelingen in Schaarbeek, een record voor de gemeente. De nieuwe meerderheid MR-Engagés + PS + Ecolo-Groen + LB (DeFi) werd in mei 2025 geïnstalleerd met een akkoord over de rotatie van het burgemeesterschap.

In februari 2026 veroorzaakte de benoeming van Audrey Henry (MR) tot gewestelijk Staatssecretaris een onverwachte wissel: Martin de Brabant (MR), schepen, volgt haar op als burgemeester. De rotatie naar Hasan Koyuncu (PS) blijft gepland voor februari 2028. Schaarbeek zal zo drie burgemeesters in zes jaar kennen, een situatie die door de coalitiepartners wordt bekritiseerd.

Burgerparticipatie: gelokaliseerde mechanismen

Zonder een specifiek digitaal platform op gemeentelijk niveau biedt Schaarbeek toch verschillende participatieve instrumenten: de burgerinterpellatie in de gemeenteraad (minimaal 25 handtekeningen), een participatief budget in de wijk Pogge (in het kader van het Duurzaam Wijkcontract), een jeugdraad en wijkcomités.