Huisvesting: 400M voor de BGHM, 1 000 publieke woningen

Regeerakkoord: de aangekondigde engagementen

Het akkoord van 12 februari 2026 kondigt een massale deblokkering voor de huisvesting aan:

• BGHM: injectie van 400 miljoen EUR
• 1 000+ publieke woningen gedurende de legislatuur
• Be Home verdubbeld: 160 → 320 EUR/maand
• Renolution vervangen door renteloze leningen (enveloppe van 200 miljoen EUR tot 2029)
• Braakliggende terreinen:
  • Wiels, Avijl, Donderberg: bewaard
  • Moratorium van 18 maanden: Keyenbempt, Calevoet, Josaphat, Meylemeersch
  • Chant des Cailles + Dames Blanches: bevestigd
  • Neo (Heizel): herlanceerd
• Vereenvoudiging van stedenbouwkundige procedures

Deze engagementen beantwoorden aan de geërfde structurele crisis (62 234 gezinnen in afwachting, Woningfonds stilgelegd, sterk stijgende huurprijzen). De uitvoering ervan zal moeten worden gevolgd, met name de absorptiecapaciteit van de BGHM en de daadwerkelijke vervanging van Renolution door renteloze leningen.

Deblokkering van Renolution-dossiers

In februari 2026 werd 56 miljoen EUR vrijgemaakt om de achterstallige Renolution-dossiers af te ronden:

• 50 miljoen EUR via Urban.Brussels + 6 miljoen EUR via Leefmilieu Brussel
• 2.692 dossiers reeds goedgekeurd (~41 miljoen EUR)
• 600+ dossiers bijkomend te verwerken tegen medio 2026
• Alle betalingen afgerond vóór eind 2026
• Het nieuwe systeem van renteloze leningen neemt over vanaf 2027 (budget van 66 miljoen EUR/jaar)

Renteloze lening: bezorgdheid over toegankelijkheid

De vervanging van de Renolution-premies door een renteloze lening wekt bezorgdheid. Alle Brusselse woningen moeten tegen 2033 het EPB-label E bereiken, maar de modaliteiten van het nieuwe mechanisme zijn nog niet vastgelegd (verduidelijking verwacht tegen januari 2027 volgens bouwfederatie Embuild).

Embuild beschouwt premies en leningen als complementair en vreest een massaal uitstel van renovaties tot 2032 als het systeem niet aantrekkelijk genoeg is. Een professor fiscaal recht aan de VUB waarschuwt dat de lagere middenklasse dreigt uit de boot te vallen: een lening, zelfs renteloos, vereist een terugbetalingscapaciteit die bescheiden huishoudens niet hebben. Het mechanisme is "budgetneutraal" voor het Gewest, maar ten koste van een risicoverschuiving naar de huishoudens.

Huren 2025: alle gemeenten boven 1 000 €

De Federia-barometer 2025 (volledige cijfers) bevestigt de algemene huurstijging in het Brussels Gewest: +3,7 % op jaarbasis voor alle types woningen. De gemiddelde huur van een huis overschrijdt nu 2 000 €/maand. Opvallend: alle 19 gemeenten tonen een gemiddelde huur boven 1 000 €, met Jette als goedkoopste gemeente aan 1 036 €/maand.

De inkrimping van het huuraanbod (−10 % getekende contracten in 2024 ondanks hoge vraag) versterkt de opwaartse druk. De drempel van 20 % boven de referentiehuur, die sinds 1 mei 2025 een vermoeden van misbruik vormt, zal in deze context van schaarste worden getest.

Bron: RTBF / Federia (5 maart 2026).

Asbest in de Machtenstorens in Molenbeek (maart 2026)

De twee Machtenstorens in Sint-Jans-Molenbeek (ongeveer 200 sociale woningen in totaal, ~100 per toren) kampen met een dubbel probleem van asbest en schimmel. De bewoners van de bovenste verdiepingen werden verplaatst om veiligheidsredenen (brandgevaar), terwijl die van de lagere verdiepingen ter plaatse blijven met het verbod om in de muren te boren of te schuren.

De torens zijn bestemd voor sloop, maar er is geen concreet herhuisvestingsplan aan de bewoners meegedeeld. De situatie illustreert de uitdagingen van het Brusselse sociale woningpark, dat kampt met veroudering en chronisch onderinvestering.

Bron: La Libre (9 maart 2026).

Energieprestatie: 32 % energieverslindende woningen (maart 2026)

Volgens een analyse van Immoweb en Belfius (maart 2026) dragen 32 % van de woningen die te koop staan in Brussel een EPB-label F of G (energieverslindend) — het slechtste ratio van de drie gewesten (Vlaanderen: 22 %, Wallonië: 26 %). Omgekeerd heeft slechts 29 % van de Brusselse woningen te koop een gunstig label (A, B of C), tegenover 66 % in Vlaanderen en 38 % in Wallonië.

De Brusselse regelgeving voorziet dat woningen met label F en G tegen 2033 moeten verdwijnen. Het huidige renovatietempo zou echter met bijna vier moeten worden vermenigvuldigd om die deadline te halen. De renovatiekredieten zijn weliswaar met +51 % gestegen tussen 2023 en 2025, maar het volume blijft ontoereikend.

De vervanging van de Renolution-premies door renteloze leningen (beslist in februari 2026) wekt bezorgdheid: een lening, zelfs renteloos, veronderstelt een terugbetalingscapaciteit die bescheiden huishoudens niet hebben — met het risico de lagere middenklasse uit het renovatieproces te sluiten.

Bron: BRUZZ / Immoweb-Belfius (maart 2026).

Residentiële aantrekkelijkheid: een paradigma om te herdenken

Een studie van Brussels Studies (nr. 172, Berns, Lenel, Schaut & Van Hamme, 2022), gebaseerd op Statbel-gegevens (woontrajecten 2001-2015) en 99 kwalitatieve interviews, stelt 30 jaar Brussels beleid voor residentiële aantrekkelijkheid in vraag.

De belangrijkste vaststellingen:

• Gezinnen uit de middenklasse met kinderen vertegenwoordigen slechts ~15 % van de vertrekkers — het is niet het dominante profiel van de uittocht
• 40 % van de vertrekkers keert terug naar de regio van herkomst van hun ouders (« residentiële socialisatie »)
• 46 % van de huishoudens die Brussel verlaten, blijft huurder op de bestemming — eigendomsverwerving houdt hen niet tegen
• Het migratiesaldo is al structureel negatief sinds decennia
• Paradoxaal genoeg correleert een groenere omgeving met een sterkere emigratie

De these: het aantrekkelijkheidsbeleid richt zich op het verkeerde publiek (gezinnen middenklasse) met de verkeerde instrumenten (steun voor eigendomsverwerving). De auteurs stellen voor om te heroriënteren naar de bevolkingsgroepen die aangepast zijn aan het dichte stedelijke milieu: eenoudergezinnen, ouderen, intellectuele middenklasse, bevolkingsgroepen in levenstransitie.

Bron: Brussels Studies nr. 172 (DOI: 10.4000/brussels.6192), oktober 2022.

Audit van het SVK van Sint-Joost (maart 2026)

Op 22 maart 2026, tijdens de begrotingspresentaties, heeft de staatssecretaris voor Huisvesting de overdracht aangekondigd van een audit over het Sociaal Verhuurkantoor (SVK) van Sint-Joost-ten-Node. De audit onthult onregelmatigheden in het beheer van het agentschap.

De SVK's spelen een centrale rol in het Brusselse systeem voor betaalbare huisvesting: zij fungeren als tussenpersoon tussen particuliere eigenaars en huurders met bescheiden inkomens, met huurwaarborgen gefinancierd door het Gewest. Onregelmatigheden in het beheer van een SVK roepen vragen op over de controlemechanismen van het netwerk van de 24 Brusselse SVK's.

Bron: begrotingspresentatie in het Brussels Parlement (22 maart 2026).

PFAS en woongebieden

De PFAS-verontreiniging treft woongebieden in Brussel. Rond de Sicli-site in Ukkel verbiedt een veiligheidsperimeter van 100 meter de consumptie van fruit en groenten uit tuinen. TFA in het drinkwater overschrijdt de EU-norm (van kracht sinds januari 2026) in alle 6 reservoirs. De kosten voor sanering en waterzuivering kunnen een impact hebben op de woonlasten.

Bron: Leefmilieu Brussel, 2025-2026.