Brussels Governance MonitorBouwsector: sectorcrisis, −1 402 bedrijven, geen herstel voor 2027
De sector verliest 1 402 bedrijven in 2024, de eerste daling in 10 jaar. Het moratorium op 9 braakliggende terreinen blokkeert ~800 woningen/jaar. Geen herstel verwacht voor 2027.
Gedeblokkeerde mechanismen — in afwachting van uitvoering
Deze mechanismen waren bevroren tijdens de periode van lopende zaken (juni 2024 – februari 2026). De regering die op 14 februari 2026 is aangetreden, kan ze nu heractiveren.
Richtplannen van Aanleg (RPA)
De RPA's, strategische instrumenten voor stedelijke planning op gewestelijk niveau, waren bevroren. Er kon geen nieuw RPA worden goedgekeurd of gewijzigd. De nieuwe regering kan ze nu deblokkeren.
Strategische gewestelijke overheidsopdrachten
De grote gewestelijke overheidsopdrachten voor infrastructuur en omvangrijke ontwikkelingen waren uitgesteld bij gebrek aan een volwaardige regering. De nieuwe regering kan ze nu lanceren, waaronder Neo (Heizel).
Stedenbouwkundige vergunningen met gewestelijke draagwijdte
De stedenbouwkundige vergunningen voor projecten met gewestelijke draagwijdte — grote complexen, openbare voorzieningen, strategische gemengde projecten — wachtten op een beslissing. De nieuwe regering heeft de vereenvoudiging van de stedenbouwkundige procedures aangekondigd.
Wat verder loopt
Gemeentelijke stedenbouwkundige vergunningen
De stedenbouwkundige vergunningen die onder de gemeentelijke bevoegdheid vallen, worden normaal verder afgeleverd door de 19 Brusselse gemeenten.
Overheidsopdrachten voor onderhoud
De overheidsopdrachten voor het lopend onderhoud van bestaande infrastructuur en dringende herstellingen worden voortgezet.
Lopende werven
De bouwprojecten die voor juni 2024 al gestart waren en over alle vergunningen en financiering beschikken, worden normaal voortgezet.
Impactindicatoren
~5
RPA's in afwachting van goedkeuring of wijziging
perspective.brussels
honderden miljoenen EUR
Uitgestelde gewestelijke overheidsopdrachten
Confederatie Bouw Brussel-Hoofdstad
tientallen
Strategische vergunningen in afwachting
Brussels Hoofdstedelijk Gewest
−1 402
Nettoverlies aan bouwbedrijven (2024)
Embuild
~800/jaar
Woningen geblokkeerd door moratorium braakliggende terreinen
Moustique (feb. 2026)
Regeerakkoord: de aangekondigde engagementen
Volgens concordante persbronnen, zou het akkoord van 12 februari 2026 de bouwsector op verschillende niveaus herlanceren:
- 1 000+ publieke woningen gedurende de legislatuur (BGHM, 400M EUR)
- Neo (Heizel) herlanceerd — een van de grootste Brusselse stadsprojecten herneemt
- Braakliggende terreinen gearbitreerd: moratorium van 18 maanden op Keyenbempt, Calevoet, Josaphat, Meylemeersch; Wiels/Avijl/Donderberg bewaard; Chant des Cailles + Dames Blanches bevestigd
- Vereenvoudiging van stedenbouwkundige procedures aangekondigd
- Renteloze leningen (200M EUR) voor renovatie — ter vervanging van Renolution
De deblokkering van de RPA's, de strategische overheidsopdrachten en de gewestelijke vergunningen zal afhangen van de eerste beslissingen van de nieuwe regering. De sector komt uit 20 maanden bevriezing met de vorming van de nieuwe regering (februari 2026).
Sectorcontext (februari 2026)
De sector maakt zijn zwaarste crisis in een decennium door. Volgens Embuild (Belgische bouwfederatie) staat België voor de « grootste bouw- en renovatie-uitdaging sinds de Tweede Wereldoorlog ».
Kerncijfers
- Nettoverlies van 1 402 bouwbedrijven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in 2024 — eerste daling in tien jaar
- Residentiële bouw daalde met 7,3 % in 2024 op nationaal niveau
- Geen herstel verwacht voor 2026-2027 op zijn vroegst (Embuild)
- De renovatiepremies (Renolution), bevroren tijdens de regeringsvorming, hebben geleid tot annulering of uitstel van talrijke private werven
Het dilemma van de braakliggende terreinen
Het moratorium van 18 maanden dat in het akkoord is aangekondigd, heeft betrekking op 9 braakliggende terreinen (Keyenbempt, Calevoet, Josaphat, Meylemeersch, enz.). Volgens een analyse van Moustique (9 februari 2026) vertegenwoordigen deze terreinen circa 800 potentiële woningen — bijna een kwart van de jaarlijkse woningproductie in Brussel. De bevriezing van deze terreinen, zelfs tijdelijk, verergert het tekort in een reeds krappe markt.
Batibouw 2026
De jaarlijkse bouwbeurs vond plaats onder het thema « bouwen en renoveren ondanks de obstakels », een weerspiegeling van het moeilijke klimaat voor de sector.
Bronnen: Embuild, conjunctuurnota februari 2026; BX1, « de bouwsector maakt zich zorgen », februari 2026; La Libre, « de grootste uitdaging sinds de Tweede Wereldoorlog », 5 februari 2026; Moustique, « het einde van betaalbare woningen? », 9 februari 2026.
De RPA’s (Richtplannen van Aanleg) waren bevroren, waardoor Neo, Zuidstation, Delta en Kazernes geblokkeerd bleven. De sector verloor 1.402 ondernemingen in 2024, en 800 woningen bleven geblokkeerd door het moratorium op braakliggende terreinen.
Lees de volledige contextTerug naar home — 2 maart 2026
Volg dit domein per e-mail
Max. 1 e-mail/week. Uitschrijven met 1 klik.