Anderlechtse Haard: bestuursschandaal en bijzondere commissaris

Slotstemming van 17 juli 2026: 26 aanbevelingen goedgekeurd

Op vrijdag 17 juli 2026, in de laatste plenaire vergadering voor het zomerreces, keurde het Brussels Parlement de 26 aanbevelingen van de onderzoekscommissie goed met 51 stemmen voor (meerderheid), 24 stemmen tegen (PTB, Ecolo, DéFI, N-VA) en 6 onthoudingen (TFA, Marie Cruysmans - Les Engagés, Zakia Khattabi - Ecolo, F. Maingain). De zitting verliep roerig: een vijftigtal amendementen werden ingediend, elk met een spreektijd van 5 minuten voor de verdediging.

De aanbevelingen, generiek geformuleerd voor de hele Brusselse sociale huisvestingssector (de naam "Anderlechtse Haard" komt er niet in voor), beogen onder meer: het formele verbod, via een charter of huishoudelijk reglement, op elke individuele tussenkomst van een bestuurder in een toewijzingsdossier, gekoppeld aan een meldingsplicht bij elke beïnvloedingspoging; het verbod op toegang tot de Gewestelijke Databank van kandidaat-huurders voor politieke mandatarissen, kabinetsmedewerkers en leden van de raad van bestuur; en een versterkte bescherming van klokkenluiders.

Tijdens de zitting benadrukte Louis de Clippele (MR) dat de stemming noodzakelijk was om de verzamelde informatie aan het gerecht te bezorgen; Marie Cruysmans (Les Engagés) wees op getuigenissen over bestuurlijke ontsporingen die zich vooral op het niveau van het voorzitterschap zouden hebben voorgedaan.

Bronnen: La Libre (17 juli 2026), La DH (17 juli 2026), 21News (17 juli 2026). Betrouwbaarheid: official (parlementaire stemming, resultaat bevestigd door meerdere bronnen).

Bijzondere commissaris aangesteld om de controle over te nemen (16 juli 2026)

De raad van bestuur van de BGHM vroeg op 14 juli 2026 formeel aan de Brusselse regering om een bijzondere commissaris aan te stellen om de controle over de Anderlechtse Haard over te nemen. De regering bevestigde deze aanstelling op donderdag 16 juli 2026, in het kader van haar zomerakkoord aangekondigd in Hertoginnedal: advocaat Philippe Van Roost wordt benoemd tot bijzondere commissaris voor een duur van 4 maanden.

Zijn opdracht: de raad van bestuur, het beheerscomité en de algemene vergadering van de maatschappij bijeenroepen, hun agenda vaststellen, de voorgelegde documenten controleren en valideren, deze vergaderingen voorzitten, en de ondertekening van akten toestaan in de plaats van de voorzitter en de ondervoorzitter. Hij zal na afloop van zijn opdracht verslag uitbrengen aan de BGHM en de regering.

Geen enkele tot dusver geraadpleegde bron vermeldt de exacte datum waarop de commissaris zijn functie opneemt; enkel de duur (4 maanden) en de datum van aanstelling (16 juli) staan vast.

Bronnen: La Libre (16 juli 2026). Betrouwbaarheid: official.

Oppositie verlaat de zitting, een rapporteur weigert te ondertekenen (14 juli 2026)

Op 14 juli 2026 verliet de oppositie (Ecolo, DéFI, PTB) de commissiezitting vóór de stemming over de aanbevelingen, met als argument dat de tekst van de meerderheid haar slechts één uur vóór de opening van het debat was bezorgd en haar als een voldongen feit werd opgelegd. Diezelfde dag kondigde rapporteur Kalvin Soiresse (Ecolo) aan het eindverslag niet te zullen ondertekenen, omdat het volgens hem een deel van de blootgelegde verantwoordelijkheden inzake bestuur en inmenging van het voorzitterschap in de toewijzingen verzwijgt.

Bronnen: La Libre (14 juli 2026), La DH/Les Sports+ (14 juli 2026). Betrouwbaarheid: official (aftreden en stemming bevestigd); unconfirmed (motieven zoals gerapporteerd door de pers).

Afsluiting van de hoorzittingen en regeringscommissaris in onderzoek (6-8 juli 2026)

143 uur hoorzittingen, 50 getuigen. De onderzoekscommissie sloot haar hoorzittingen af op maandag 6 juli 2026, na 143 uur cumulatieve werkzaamheden en het horen van 50 getuigen. De Brusselse minister bevoegd voor de VGC, Cieltje Van Achter (N-VA), noemde de oefening een « klucht ». Op 8 juli hekelde Ecolo-fractieleidster Zakia Khattabi een aanhoudende « sabotage »: documenten die op het laatste moment werden overgemaakt, een geannuleerde vergadering van het Uitgebreid Bureau van het Parlement, geen duidelijke methode om de voorstellen van de fracties in het eindverslag te integreren.

Regeringscommissaris: de minister bevestigt de piste te onderzoeken. Op 7 juli bevestigde staatssecretaris voor Huisvesting Karine Lalieux (PS) dat ze « heel concreet » de benoeming van een regeringscommissaris bij de Anderlechtse Haard onderzocht, een maatregel die op 16 juli formeel zou worden beslist (zie hierboven).

Bronnen: BRUZZ — afsluiting hoorzittingen (7 juli 2026), La Libre — Khattabi hekelt sabotage (8 juli 2026). Betrouwbaarheid: official (afsluiting hoorzittingen, rechtstreeks citaat van de minister); politieke verklaringen zoals gerapporteerd voor Van Achter en Khattabi.

Twee formele waarschuwingen en artikel 78 in onderzoek (4 juli 2026)

Voor de onderzoekscommissie verduidelijkte staatssecretaris Karine Lalieux (PS) op 4 juli 2026 de stand van de controleprocedure die de BGHM had opgestart: een eerste formele waarschuwing werd verstuurd op 18 juni, gevolgd door een tweede op 1 juli. De Brusselse huisvestingscode laat de BGHM toe zich in de plaats te stellen van een OVM na twee opeenvolgende waarschuwingen, wanneer een situatie aanhoudt die de interne werking ernstig schaadt. Tegelijk onderzocht de BGHM de activering van artikel 78 van de huisvestingscode, het mechanisme dat op 16 juli tot de aanstelling van de bijzondere commissaris leidde.

Bronnen: RTBF (4 juli 2026). Betrouwbaarheid: unconfirmed (verklaring voor een onderzoekscommissie, op identieke wijze gerapporteerd door meerdere onafhankelijke bronnen).

Opeenvolgende rapporteurs, deadline gehandhaafd (30 juni-6 juli 2026)

Aftreden van de rapporteur (30 juni). De rapporteur van de commissie (Les Engagés) kondigde aan die functie te verlaten, omdat ze weigerde een verslag mee te ondertekenen dat volgens haar onmogelijk met de nodige grondigheid kon worden opgesteld in het opgelegde werktempo: hoorzittingen van 10 tot 12 uur, zes dagen op zeven, zaterdag inbegrepen.

Ingekorte hoorzitting van de ontzette voorzitter (3 juli). De hoorzitting van Lotfi Mostefa, sinds 15 juni ontzet voorzitter van de Anderlechtse Haard, was in minder dan twee uur afgelopen: na een initiële verklaring beriep hij zich op zijn zwijgrecht, met de mededeling dat hij vertrouwen had in het gerecht, gelet op het lopende strafonderzoek.

Tweede rapporteur treedt af (6 juli). Ook Gilles Verstraeten (N-VA) legt zijn functie als rapporteur neer, en hekelt een « schijncommissie » die volgens hem onder « onmenselijke tijdsdruk » werd gevoerd.

Bronnen: La DH/Les Sports+ (30 juni 2026), L'Avenir (3 juli 2026), L'Avenir (6 juli 2026). Betrouwbaarheid: official (aftredens bevestigd); unconfirmed (politieke motieven aangevoerd door de afgetreden rapporteurs).

Onderzoekscommissie: een controleketen ter discussie (juni 2026)

Op 5 juni 2026 stemde het Brussels Parlement in plenaire vergadering de oprichting van een onderzoekscommissie over de Anderlechtse Haard, geïnstalleerd op 8 juni en voorgezeten door de voorzitter van het Parlement zelf, Bertin Mampaka (MR). Het is de tweede gewestelijke onderzoekscommissie sinds 2017. Haar werkzaamheden gingen zowel over het lokale beheer van de maatschappij als over de gewestelijke controleopdracht die aan de BGHM is toevertrouwd.

Het toezicht zelf ter discussie. Volgens de pers was de ex-voorzitter van de BGHM (afgetreden op 3 februari 2026) sinds eind 2022 medebeheerder van een vennootschap die in 2023 een handelshuurovereenkomst met de Anderlechtse Haard had gesloten; die vennootschap had op het moment van zijn ontslag ongeveer 23 900 euro huurachterstal bij de maatschappij die hij geacht werd te controleren. Opgeroepen door de commissie, verscheen hij niet op de hoorzitting van 24 juni, met als reden een agendaconflict.

Voorzitterschap geblokkeerd. Een buitengewone raad van bestuur, bijeengeroepen op 15 juni, stemde een tijdelijke ontzetting van Lotfi Mostefa als voorzitter, onmiddellijk betwist door de directie van de maatschappij. De raad die op 20 juni met spoed bijeenkwam, haalde het quorum niet en kon niet beraadslagen.

Bronnen: BX1 — de ex-voorzitter van de BGHM verscheen niet (24 juni 2026), La Libre — oprichting van de commissie (5 juni 2026), La Libre — voorzitterschap van de commissie (8 juni 2026). Betrouwbaarheid: official (oprichting van de commissie, verklaringen in commissie); unconfirmed (persgeruchten over de financiële banden van de ex-voorzitter van de BGHM).

BGHM-audit: bestuurlijke tekortkomingen al eerder gedocumenteerd (april 2026)

Nog vóór de Pano-reportage had een audit van de BGHM (2024-2025) over de Anderlechtse Haard (toen becijferd op 3 800 woningen, 167 werknemers) belangrijke organisatorische tekortkomingen aan het licht gebracht: van de 261 geanalyseerde facturen waren er 208 zonder aanbesteding of bestelbon, 138 zonder bewijs van levering; 798 huurders hadden eind 2024 een achterstal van meer dan 500 EUR, zonder dat in 2024 enige aanmaning werd verstuurd; er was geen melding van anomalieën of risicoanalyses; de rollen van raad van bestuur en voorzitterschap liepen door elkaar. De BGHM had bovendien een afwijkingscomité voor de toewijzing van sociale woningen onwettig verklaard, omdat het zonder statutaire basis was opgericht.

Bron: BX1, La DH, L'Avenir (1 april 2026). Betrouwbaarheid: official (BGHM-audit).

Oorsprong: de Pano-reportage en de opening van een gerechtelijk onderzoek (mei 2026)

Op woensdag 20 mei 2026 zond het onderzoeksprogramma Pano van de VRT een reportage uit over de Anderlechtse Haard, omschreven als beheerder van 4 100 woningen. Op basis van getuigenissen van huidige en voormalige bewoners en werknemers, verzameld over 18 maanden, en van "honderden berichten en spraakberichten", documenteert de reportage vermoedens van favoritisme en inmenging van voorzitter Lotfi Mostefa (PS, tevens schepen van Huisvesting in Anderlecht) bij de toewijzing van sociale woningen.

Vier dagen later, op 21 mei, opende het Brussels parket een onderzoek naar mogelijke corruptie, gevoerd door de centrale dienst voor de bestrijding van corruptie van de federale politie, gericht tegen Lotfi Mostefa en de ex-voorzitter van de BGHM, Safouane Akremi (Vooruit). Op 28 mei vonden huiszoekingen plaats op de zetel van de Anderlechtse Haard en bij Lotfi Mostefa thuis.

Bronnen: VRT NWS — aankondiging van de reportage, VRT NWS — opening van het onderzoek (21 mei 2026), VRT NWS — huiszoekingen (28 mei 2026). Betrouwbaarheid: official (aankondiging door de omroep, bevestiging door het parket).

Op te volgen aandachtspunten

• Gerechtelijk: het onderzoek van het Brussels parket naar mogelijke corruptie, geopend in mei 2026, loopt door naast de politieke en administratieve gevolgen
• Bestuur: de opdracht van de bijzondere commissaris (4 maanden vanaf zijn aanstelling op 16 juli) moet een regelmatige werking binnen de Anderlechtse Haard herstellen
• Sectoraal: de effectieve uitvoering van de 26 aanbevelingen binnen alle Brusselse openbare vastgoedmaatschappijen moet nog worden gedocumenteerd
• Institutioneel: de reële draagwijdte van de controleopdracht van de BGHM over de 16 Brusselse OVM's, die tijdens de werkzaamheden van de commissie ter discussie werd gesteld, moet worden opgevolgd

Voor de opvolging van de financiële situatie en de productie van openbare woningen door de BGHM op gewestelijk niveau, zie het dossier BGHM.