Institutionele hervorming: fusie van 25 structuren in 4 pijlers
LopendDit dossier verloopt normaal binnen het huidige kader.
De GBV voorziet de meest ambitieuze herstructurering van het Brusselse gewestelijke apparaat: fusie van 25 structuren in 4 pijlers (Transversaliteit, Organieke missies, infrastructure.brussels, Vastgoedcoördinatie). Pijlers 1 en 2 moeten operationeel zijn vanaf 2026.
Kort samengevat (eenvoudige taal)
De regering gaat 25 regionale instellingen fusioneren tot 4 grote structuren. Het doel is de kosten met 20 tot 30 % te verlagen en het bestuur te vereenvoudigen.
Kerncijfers
14op ongeveer 150 betrokken mandaten (ministerraad van 23 juli 2026, lijst niet definitief)
Toegekende voorzitterschappen van gewestelijke instellingen
25
Gewestelijke structuren vóór hervorming
4pijlers (+ operationele entiteiten)
Structuren na hervorming (pijlers)
-20 tot -30 %van de werkingskosten
Beoogde operationele besparingen
2026operationeel
Pijlers 1 & 2 — deadline
Raden van bestuur: de verdeling van de mandaten is rond (eind juli 2026)
Volgens La Libre, dat zegt het kadaster van de mandaten te hebben ingekeken, hebben de partijen van de gewestelijke meerderheid eind juli 2026 de herverdeling van de mandaten in de raden van bestuur van de gewestelijke instellingen afgerond. Het ging om zowat 280 mandaten.
Deze fiche documenteerde tot nu toe een orde van grootte van 150 mandaten en een niet-definitieve lijst, meegedeeld na de ministerraad van 23 juli 2026, die veertien voorzitterschappen had toegekend. Het toen meegedeelde cijfer dekte dus slechts een deel van de beweging.
De deblokkering wordt door de krant aan drie factoren toegeschreven: het zomerakkoord van juli, de conclusies van de onderzoekscommissie over de Anderlechtse Haard, en het ongeduld aan de top van de regering over het aanblijven van figuren uit de vorige uitvoerende macht in sleutelstructuren.
Dezelfde krant wijst in haar editoriaal op de omvang van de gewestelijke raden van bestuur: 29 bestuurders bij Sibelga, 29 bij Vivaqua, 20 bij de Haven van Brussel en 19 bij de MIVB. Ze ziet daarin een verdunning van de verantwoordelijkheid van de bestuurders.
Bronnen: La Libre (22 augustus 2026) ; La Libre, editoriaal (22 augustus 2026). Vertrouwen: niet bevestigd. De informatie komt van één persgroep, op basis van een document dat de redactie zegt te hebben ingekeken zonder het te publiceren. Geen enkele officiële publicatie inventariseert tot op heden die 280 mandaten.
Eentalig openbaar onderzoek: de VCT gaf de klager gelijk, de werken starten toch (augustus 2026)
De renovatiewerken aan het station Bockstael in Laken zijn in augustus 2026 van start gegaan. Ze moeten het station toegankelijk maken voor personen met beperkte mobiliteit en eind 2027 klaar zijn. De bouwheer is de NMBS, samen met Infrabel, dat verstoringen van het treinverkeer aankondigde tijdens de weekends van 8 tot 24 augustus en de weeknachten van 24 tot 29 augustus 2026.
Achter dit project schuilt een administratieve geschiedenis van tweeënhalf jaar, over een elementaire rechtsvraag in Brussel: in welke taal moet een openbaar onderzoek worden gevoerd.
Wat de VCT heeft geoordeeld
Een inwoner van Laken, lid van het collectief Les Amis du Parvis, stelde vast dat het volledige dossier van het openbaar onderzoek uitsluitend in het Nederlands was opgesteld. Zijn vraag om de documenten in het Frans te krijgen werd geweigerd. Hij diende klacht in bij de Vaste Commissie voor Taaltoezicht (VCT), die zijn klacht ontvankelijk en gegrond verklaarde: hij had de documenten in het Frans moeten ontvangen.
Zijn vraag om uitstel van het dossier in de overlegcommissie werd niettemin afgewezen. De vergunning werd vervolgens afgeleverd, eveneens uitsluitend in het Nederlands, wat leidde tot een tweede klacht bij de VCT en tot een beroep bij de Raad van State. In augustus 2026 is de wijzigingsvergunning nog steeds eentalig, en Infrabel wijst erop dat het beroep niet schorsend is: de werken mogen volgens de geplande kalender starten.
De rechtspraak van de VCT is constant sinds 1994
Advies nr. 56.353 van 21 oktober 2024, unaniem uitgebracht door de verenigde afdelingen van de VCT in een aanverwant dossier (een vergunningsaanvraag van de Vlaamse Gemeenschapscommissie bij urban.brussels voor gemeenschapscentrum Nekkersdal, Emile Bockstaellaan), formuleert de regel in twee stappen:
- De vergunningsaanvrager dient zijn dossier in één taal in. Een Nederlandstalige dienst richt zich in het Nederlands tot het gewestelijk bestuur, en urban.brussels kan geen tweetalig dossier opleggen.
- Maar de overheid die het openbaar onderzoek organiseert moet wel alle essentiële documenten van het dossier in het Frans en het Nederlands ter beschikking stellen van het publiek, namelijk de stukken die onmisbaar zijn om met kennis van zaken een standpunt in te nemen. Voor de overige stukken volstaat een samenvatting in de tweede taal.
De VCT omschrijft dit uitdrukkelijk als vaste rechtspraak en verwijst naar haar adviezen nr. 25.005 (1994), 28.211 (1997), 30.283 (1999), 40.164 (2010) en 48.115 (2016). Dertig jaar identieke doctrine.
Het antwoord van de Stad gaat over een andere vraag
Op vraag van La DH antwoordt het kabinet van de schepen van Stedenbouw van de Stad Brussel dat er geen tweetaligheidsverplichting rust op de aanvrager van een vergunning, aangezien het gewestelijk besluit over openbare onderzoeken die vrij laat in zijn taalkeuze.
Dat klopt, en het is precies wat de VCT in punt 1 zegt. Het antwoordt niet op punt 2. De verplichting tot tweetalige terbeschikkingstelling rust niet op de aanvrager, maar op de overheid die het openbaar onderzoek organiseert, dus op de gemeente. Het antwoord gaat dus over een vraag die niet gesteld werd.
Waarom er niets beweegt
Dit dossier illustreert concreet een beperking die op deze site al gedocumenteerd is: de adviezen van de VCT zijn niet bindend. De commissie stelt vast, kwalificeert, betekent, en houdt daar op. Alleen de Raad van State kan een handeling vernietigen. Tussen de gegronde klacht en een eventuele vernietiging liggen een hangend beroep, een uitvoerbare vergunning en, sinds augustus 2026, een lopende werf.
Zie het dossier Vicegouverneur: taaltoezicht en zijn grenzen →
Institutionele herinnering: de VCT is een federaal adviesorgaan, ingesteld door de gecoördineerde wetten van 18 juli 1966 op het gebruik van de talen in bestuurszaken. De negentien Brusselse gemeenten zijn juridisch tweetalig. De behandeling van een stedenbouwkundige vergunning gebeurt door de gemeente of door urban.brussels naargelang het type dossier, terwijl de NMBS en Infrabel federale overheidsbedrijven zijn.
Bronnen: VCT, advies nr. 56.353 van 21 oktober 2024 (PDF) ; La DH (7 augustus 2026) ; La Libre (5 februari 2024) ; BRUZZ (6 augustus 2026). Vertrouwen: officieel voor advies nr. 56.353 en zijn rechtspraak, geciteerd naar de door de commissie gepubliceerde volledige tekst; officieel voor de werfkalender (Infrabel); de VCT-beslissingen die specifiek het dossier Bockstael betreffen en de standpunten van het schepenkabinet worden gerapporteerd door La DH en La Libre, niet integraal raadpleegbaar.
Aanhoudende blokkering van de vernieuwing van de raden van bestuur (mei-juli 2026)
Op 26 mei 2026, meer dan vier maanden na de aantreding van de regering (14 februari 2026), heeft Ecolo publiekelijk opgeroepen aan de Brusselse regering om de raden van bestuur van de gewestelijke instellingen te vernieuwen, die sinds de wisseling van legislatuur geblokkeerd bleven. De covoorzitter van Ecolo, Kalvin Soiresse Njall, gaf aan dat de partij haar voorzitterschappen in bepaalde instanties (Hub Brussels, Citydev, SAU) « op verantwoorde wijze » zou blijven opnemen, maar dat ze de uitvoering van de regeringsmaatregelen niet zou steunen zolang die vernieuwing niet had plaatsgevonden.
Volgens Le Soir is de regering er op dinsdag 21 juli 2026 opnieuw niet in geslaagd een akkoord te bereiken over deze vernieuwing; het dossier moet na het parlementair reces opnieuw op tafel komen.
Deze blokkering, die al meer dan vijf maanden aansleept, weegt op de verbintenis admin-pillars van de Claim Tracker.
Bronnen: La Libre (26 mei 2026); Le Soir (22 juli 2026). Vertrouwen: unconfirmed (enkel pers, geen enkele regeringsmededeling beschikbaar; de volledige lijst van de betrokken instellingen kon niet worden geverifieerd voorbij Hub Brussels, Citydev en SAU).
Transparantie van mandaten: 20 lokale mandatarissen gesanctioneerd (4 juli 2026)
De Brusselse deontologische commissie heeft op 4 juli 2026 aangekondigd sancties te hebben uitgesproken tegen 20 lokale mandatarissen wegens gebrek aan transparantie over hun vergoedingen. Bij de afsluiting van haar jaarverslag had de cel « transparantie » 305 mandatarissen in gebreke geteld (24 % van de onderzochte dossiers); na gerichte herinneringen bleven er 27 in gebreke, wat leidde tot hoorzittingen en vervolgens tot de 20 weerhouden sancties, met boetes van 10 % tot 40 % van een globale maandelijkse vergoeding.
Het gaat om de eerste becijferde en sanctionerende balans van dit controlemechanisme sinds de invoering ervan, te volgen bij de volgende jaarverslagen van de cel.
Bronnen: BX1 (4 juli 2026) ; Le Vif (4 juli 2026). Vertrouwen: official (mededeling van de deontologische commissie, op identieke wijze gerapporteerd door 5 onafhankelijke bronnen: BX1, L'Avenir, La Libre, Le Vif, La DH).
Gewestelijke deblokkering van 17-18 juni 2026
De gewestregering ontwarde verschillende geblokkeerde dossiers tijdens een globale regeling die op 17 en 18 juni 2026 werd uitonderhandeld.
Leefmilieu Brussel: een directeur-generaal na meer dan drie jaar vacature
De regering bereikte op 18 juni een akkoord over de aanstelling van de directeur-generaal van Leefmilieu Brussel, voor een mandaat van vijf jaar. De leidinggevende post lag al meer dan drie jaar geblokkeerd binnen de meerderheid, ondanks een reeds afgeronde selectieprocedure. De aanstelling maakt een einde aan een vacature die zwaar woog op de aansturing van het gewestelijke milieubestuur.
Stocletpaleis: het Grondwettelijk Hof vernietigt de verplichte openstelling
Op 18 juni heeft het Grondwettelijk Hof de ordonnantie van april 2024 vernietigd die de Brusselse regering toeliet een occasionele openstelling voor het publiek op te leggen (tot vijftien dagen per jaar, op kosten van het Gewest) van de goederen die op de UNESCO-werelderfgoedlijst staan. Het Hof erkent de legitimiteit van de erfgoeddoelstelling, maar oordeelt dat de tekst het eigendomsrecht en het respect voor de privacy onvoldoende waarborgt van de eigenaar. Concreet zal het Stocletpaleis (een private art-nouveauwoning in Sint-Pieters-Woluwe) gesloten blijven voor het publiek. Het beroep was ingesteld door de vennootschap van de rechthebbenden van de familie Stoclet.
Verenigingssubsidies: deblokkering van Bral en Inter-Environnement Bruxelles (18 juni 2026)
Op 18 juni 2026 deblokkeerde de regering de basissubsidies van twee milieuverenigingen, Bral en Inter-Environnement Bruxelles, voor respectievelijk negentigduizend en vijftigduizend euro. Deze subsidies waren sinds het voorjaar bevroren door de minister van Begroting, die de twee verenigingen hun herhaalde juridische beroepen tegen het Gewest verweet. De deblokkering past in het globale akkoord dat de meerderheid diezelfde dag sloot.
Moslimraad van België: federale erkenning met een jaar verlengd (19 juni 2026)
De erkenning van de Moslimraad van België als representatief orgaan van de islamitische eredienst werd met een jaar verlengd, tot 25 juni 2027. Het gaat om een federale bevoegdheid: het is de federale minister van Justitie die de representatieve organen van de erediensten erkent, waarbij het vernieuwingsproces en de representativiteit nog als onafgewerkt worden beschouwd. Het Brussels Gewest komt enkel tussen in de financiering en de controle van de lokale gebedshuizen; in Brussel en Wallonië zijn bepaalde opdrachten van het orgaan (confessionele perken, aalmoezeniersdiensten, opleiding van godsdienstleerkrachten) operationeel.
Institutionele stappen afgerond
Het institutionele tijdschema heeft de belangrijkste stappen doorlopen:
- Maandag 23 februari — de minister-president heeft de Gewestelijke Beleidsverklaring (GBV) voorgesteld in het Brussels Parlement in plenaire vergadering
- Maandag 23 februari om 16u30 — Ahmed Laaouej (PS) heeft de Verklaring van Gemeenschapsbeleid (VGB) van de Cocof voorgesteld in het Franstalig Brussels Parlement
- Vrijdag 27 februari — vertrouwensstemming in het Brussels Parlement: 51 stemmen vóór (MR, PS, Engagés, Groen, Anders, Vooruit; CD&V externe steun), 27 tegen (N-VA, DéFI, PTB, Ecolo, TFA). De regering-Dilliès is officieel in functie
Cocof: voorzitterschap en bevoegdheden
Het akkoord over het voorzitterschap van het Franstalig Brussels Parlement (vergadering van de Cocof) is op 23 februari 2026 beklonken:
- Rudi Vervoort (PS) is voorzitter tot 1 november 2027
- Gladys Kazadi (Les Engagés) neemt daarna over voor de rest van de legislatuur
- Vergoeding: +35 000 EUR/jaar bovenop de parlementaire vergoeding
De verdeling van de Cocof-bevoegdheden wordt bekritiseerd:
| Bevoegdheid | Minister | Partij | Voogdij |
|---|---|---|---|
| Werk & Economie | Laurent Hublet | Les Engagés | Actiris |
| Beroepsopleiding | Boris Dilliès | MR | Bruxelles Formation |
| Sociale cohesie, cultuur, sociale actie | Ahmed Laaouej | PS | — |
| Crèches, gezondheid, openbaar ambt, budget | Karine Lalieux | PS | — |
De splitsing Werk/Opleiding plaatst Actiris en Bruxelles Formation onder verschillende ministeriële voogdij — een keuze die door de oppositie wordt aangevochten (Bernard Clerfayt, DéFI, herinnert aan de OESO-aanbevelingen voor integratie).
Tweetaligheid: engagement en controverse
De GBV schrijft tweetaligheid in als institutionele prioriteit. De minister-president heeft publiekelijk erkend dat zijn beheersing van het Nederlands ontoereikend is en dat hij dit aan de Brusselaars verschuldigd is. De Nederlandstalige pers heeft deze kwestie uitgebreid behandeld, met nadruk op het belang ervan in een officieel tweetalig gewest. Het onderwerp blijft gevoelig in het Brussels Gewest, waar de tweetaligheid van de instellingen een wettelijke verplichting is.
De vertraging bij de afronding van de Nederlandstalige versie van de GBV — vijf dagen na het akkoord nog niet beschikbaar, volgens BRUZZ (17 februari 2026) — heeft het debat over institutionele tweetaligheid opnieuw aangewakkerd. De taalkwestie blijft een structureel thema in België: de Grondwet van 1831 kreeg pas in 1967 een officiële Nederlandse tekst — gedurende 136 jaar was alleen de Franse tekst rechtsgeldig. De Duitse versie werd pas in 1991 aangenomen.
Taalbarometer VUB/BRIO: 25 jaar taalachteruitgang
De vijfde editie van de Taalbarometer (VUB/BRIO, mei 2024) documenteert over 25 jaar de taalkundige evolutie van Brussel:
| Indicator | 2000 | 2024 | Evolutie |
|---|---|---|---|
| Gesproken talen in Brussel | 72 | 107 | +49 % |
| Kennis van het Frans | ~100 % | 81 % | −19 punten |
| Kennis van het Nederlands | 33 % | 22,3 % | −10,7 punten |
| Kennis van het Engels | 33 % | 47 % | +14 punten |
| Spreekt geen FR, NL noch EN | 3 % | 10,5 % | ×3,5 |
| NL in Franstalige scholen | 20 % | 6,5 % | −13,5 punten |
Het Engels overtreft nu het Nederlands als tweede bekende taal, terwijl 10,5 % van de bevolking geen van de drie hoofdtalen beheerst (25 % bij niet-Europeanen). Deze feitelijke diagnose werpt direct licht op de engagementen van het Masterplan hieronder.
Bron: Saeys, Laurent Simon & Kavadias, Het Nederlands in een meertalige context, BRIO 2024; VRT NWS / BRUZZ (15 mei 2024).
Masterplan Tweetaligheid
De GBV kondigt een transversaal Masterplan Tweetaligheid aan, met meerdere gelijktijdige actielijnen:
- Ziekenhuizen: elk Brussels ziekenhuis moet een taalbeleidsplan indienen. Het personeel kan taalopleidingen volgen met extra financiering. Het doel is de toegang tot zorg in beide officiële talen te waarborgen — een gevoelig punt sinds de zaak-baby Cisse (communicatiegebrek in het Nederlands op de spoedafdeling).
- Gewestelijk bestuur: extra financiering voor taalopleidingen in de ION's en de GOB. Talent.brussels beheert al de tweetaligheidspremies (600 tot 3.200 EUR/jaar naargelang het SELOR/ERK-niveau).
- Gemeenten en OCMW's: begeleiding om de tweetaligheid in de buurtdiensten te versterken.
- Werkzoekenden: verplichte taaltest bij inschrijving bij Actiris; verplichte FR/NL-opleiding bij onvoldoende resultaat (zie kaart Werkgelegenheid).
Parallel hieraan ontwikkelt Vlaams minister Cieltje Van Achter (N-VA) een apart «totaalplan» via het Huis van het Nederlands om het gebruik van het Nederlands in Brussel te versterken. Beide plannen (gewestelijk en Vlaams-gemeenschappelijk) overlappen op het terrein maar vallen onder verschillende bestuursniveaus — een typische illustratie van de Brusselse institutionele complexiteit.
Voorzitterschap en GGB van de Cocof
Op 20 februari 2026 heeft het college van de Cocof de Verklaring van Gemeenschapsbeleid goedgekeurd. Ahmed Laaouej (PS) is minister-president van de Cocof, overeenkomstig het gebruik dat dit mandaat toekent aan de tweede Franstalige partij van de coalitie. De gemeenschapsmeerderheid bestaat uit MR, PS en Les Engagés.
De VGB is voorgesteld in het Franstalig Brussels Parlement op 23 februari 2026. De aangekondigde prioriteiten omvatten de ondertiteling van BX1 (Nederlands, Engels, toegankelijkheid), de strijd tegen schooluitval, de beroepsopleiding, een geïntegreerd sociaal-gezondheidsplan en de toename van het aantal crècheplaatsen.
Nieuw leiderschap van de PS-fractie (15 april 2026)
Op 15 april 2026 kondigde de PS aan dat Leila Agic (geboren in 1995, lid van het Brussels Parlement sinds 2019) aan het hoofd komt van de PS-fractie in het Franstalig Brussels Parlement (Cocof). Zij vervangt Jamal Ikazban, die fractievoorzitter PS in het gewestelijk Brussels Parlement is geworden. Agic, voormalig jongste gemeenteraadslid van Molenbeek (2018) en PS-fractievoorzitter in Jette, kondigt aan het nabijheids- en solidariteitsbeleid voorop te plaatsen op haar agenda — sociale cohesie, strijd tegen discriminaties, vrouwenrechten en gezinsondersteuning.
Bron: La Libre (15 april 2026). Betrouwbaarheid: official (PS-aankondiging).
VGC: college en bevoegdheden
Het college van de VGC (Vlaamse Gemeenschapscommissie) — het uitvoerend orgaan van de Nederlandstalige gemeenschap in Brussel — bestaat uit de drie Nederlandstalige leden van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering:
| Lid | Partij | VGC-bevoegdheden |
|---|---|---|
| Elke Van den Brandt (voorzitter) | Groen | Begroting, welzijn, gezondheid, gezin, stedelijk beleid |
| Dirk De Smedt | Anders | Onderwijs, scholenbouw, ambtenarenzaken, media (BRUZZ) |
| Ans Persoons | Vooruit | Cultuur, jeugd, sport, gemeenschapscentra, samenleven, diversiteit |
De Raad van de VGC, samengesteld uit de 17 Nederlandstalige parlementsleden van het Brussels Parlement, wordt voorgezeten door Benjamin Dalle (CD&V). Vlaams minister Cieltje Van Achter (N-VA), bevoegd voor Brussel, woont de collegevergaderingen bij met raadgevende stem.
Structureel verschil met de COCOF: in tegenstelling tot de COCOF, die sinds 1993 decreetgevende bevoegdheid heeft (zij kan decreten met kracht van wet aannemen), beschikt de VGC niet over eigen wetgevende macht. Haar bevoegdheden worden gedelegeerd door de Vlaamse Gemeenschap, die het toezicht behoudt. De VGC oefent haar bevoegdheden uit via verordeningen, niet via decreten — een fundamentele institutionele asymmetrie in de Brusselse architectuur.
Op 6 maart 2026 keurde de Raad van de VGC het meerderheidsakkoord "Brussel, dat is zoveel meer" goed. Het akkoord is opgebouwd rond zes pijlers: kinderopvang, onderwijs, cultuur, jeugd, sport en welzijn. Onder de prioriteiten: de strijd tegen het lerarentekort en schooluitval, uitbreiding van de Huizen van het Kind, een VGC-breed leesbeleid met samenwerking tussen scholen en bibliotheken, en een "zwemoffensief" voor nieuwe openbare zwembaden. Er werden geen begrotingscijfers bekendgemaakt; de collegevoorzitter kondigde een meerjarenbegroting aan voor het voorjaar van 2026. De oppositie (N-VA, TFA, Vlaams Belang, PVDA) bekritiseerde het akkoord als te vaag en zonder meetbare doelstellingen.
Tijdens dezelfde vergadering werd Benjamin Dalle (CD&V) officieel verkozen tot voorzitter van de Raad, met de creatie van een bijkomende secretarispost om de vier Nederlandstalige meerderheidspartijen te accommoderen.
Ministerraad van 5 maart 2026
De ministerraad van 5 maart 2026 markeerde de eerste concrete stappen van de nieuwe regering:
Hervorming administratie (besluit in 1e en 2e lezing)
De regering keurde in eerste lezing een besluit goed dat de basis legt voor de administratieve hervorming. Het project creëert een transversale gemeenschappelijke administratie, onder toezicht van minister van Ambtenarenzaken Dirk De Smedt (Anders). Het doel: de overgang van 25 structuren naar 4 pijlers concretiseren, te beginnen met de ondersteunende diensten (pijler 1). Een tweede lezing volgt.
Op 5 juni 2026 keurde de regering de tweede lezing van pijler 1 goed, waarmee de volgende stap in de herstructurering werd gezet. Drie andere pijlers moeten nog worden behandeld.
Bron: BRUZZ (5 juni 2026). Vertrouwen: official.
Federale dotatie Brandweer verdrievoudigd
De Kamer stemde op 5 maart 2026 de quasi-verdrievoudiging van de federale dotatie voor de Brusselse Brandweer (DBDMH/SIAMU): van 5,7 miljoen EUR naar 15,4 miljoen EUR. Deze correctie volgt op een arrest van het Grondwettelijk Hof van 2022 dat de uitsluiting van Brussel uit de federale financiering van hulpverleningszones sinds de hervorming van 2015 discriminerend oordeelde. De structurele enveloppe voor alle hulpverleningszones stijgt van 7,5 naar 17,5 miljoen EUR/jaar. Vanaf 1 januari 2027 worden de dotaties jaarlijks geïndexeerd.
Engagementen uit de GBV
De Gewestelijke Beleidsverklaring van 13 februari 2026 voorziet de meest ambitieuze herstructurering uit de geschiedenis van het Brusselse bestuur. Hoofdstuk 4 beschrijft de fusie van 25 gewestelijke structuren in 4 pijlers.
Pijler 1: Brussel-Transversaliteit (gedeelde ondersteuning)
Groepeert de gemeenschappelijke ondersteunende diensten van het hele Gewest:
- GOB Human Resources, Talent.Brussels
- Financiën & Budget, Connect IT, Paradigm
- Equal.Brussels, Easy.Brussels
- Grondregie, BISA (statistieken)
- Brussel Fiscaliteit (inclusief LEZ, ANPR, kilometerheffing)
Pijler 2: GOB Organieke missies
Groepeert de beleidsadministraties:
- Brussel-Internationaal, Brussel-Mobiliteit
- Brussel-Economie, Brussel-Werk (met Actiris?)
- Brussel-Plaatselijke Besturen, Brussel-Huisvesting (met Homegrade)
- Brussel-Leefmilieu (zonder parken), Brussel-Stedenbouw (fusie perspective.brussels + urban.brussels)
- Safe.Brussels
Pijler 3: infrastructure.brussels (nieuwe NV van publiek recht)
Nieuwe autonome vennootschap die groepeert:
- Build/Maintain/DITP van Brussel-Mobiliteit
- Infrastructuur van de Haven
- Parken en groene ruimtes (overgedragen van Brussel-Leefmilieu)
Deadline: 2027
Pijler 4: Vastgoedcoördinatie
Coördineert de gewestelijke vastgoedactoren:
- Grondregie, SAU, citydev
- BGHM, Haven van Brussel (concessies), Woningfonds
Kalender
- 2026: Pijlers 1 & 2 operationeel (prioriteit)
- 2027: Pijler 3 (infrastructure.brussels)
- Geleidelijke fusies Pijler 2: Stedenbouw → Internationaal → Economie → Werk
GGC: voorlopige twaalfden verlengd
Het college van de GGC besliste op 26 februari 2026 om de voorlopige twaalfden te verlengen tot 1 juni 2026. De gewestbegroting 2026 werd op 6 maart 2026 bij het Parlement ingediend; de GGC-begroting volgt op 20 april 2026.
Volgens de regeringsnota is 98 % van de begroting 2026 al vastgelegd (de gezinsbijslagen zijn gegarandeerd). De gesubsidieerde vzw's blijven echter in onzekerheid: voorlopige twaalfden beletten hen hun normale financiering te ontvangen en overbruggingskredieten bij banken af te sluiten, wat leidt tot dienstverlaging en personeelsinkrimping.
Parlement: Commissie Gelijke Kansen behouden
Op 26 februari 2026 besprak het bureau van het Brussels Parlement een voorstel om de vaste Commissie voor Gelijke Kansen en Vrouwenrechten om te vormen tot een eenvoudig adviescomité, gekoppeld aan de commissie Binnenlandse Zaken. Deze wijziging zou haar wetgevende en budgettaire controlebevoegdheden hebben geschrapt.
Het voorstel lokte reacties uit binnen de meerderheid:
- De PS (Jamal Ikazban) uitte zijn "verbijstering" en eiste het behoud van het statuut van vaste commissie
- De MR (Loubna Azghoud) ontdekte het voorstel "met verrassing"
- Ecolo (Zakia Khattabi) claimde het punt te hebben geblokkeerd: "zonder de groenen zou dit punt zijn goedgekeurd"
Bij de vertrouwensstemming van 27 februari 2026 bevestigde de meerderheid het behoud van alle parlementaire commissies, inclusief de Commissie Gelijke Kansen. Het voorstel tot afschaffing is van de baan.
Institutionele complexiteit: de Belgische « lasagne »
Het Brussels Gewest opereert in een institutioneel netwerk van unieke dichtheid in Europa. Over de 19 gemeenten en 6 bestuursniveaus (federaal, gewestelijk, gemeenschaps-, GGC/COCOF/VGC, gemeentelijk) zijn de bevoegdheden versnipperd en verweven. Vaak aangehaald voorbeeld: gezondheid valt onder maar liefst 9 ministers in België. Dit fenomeen, de "institutionele lasagne" genoemd, maakt het bijzonder moeilijk om een geïntegreerd beleid te voeren in Brussel. De hervorming van 25 structuren naar 4 pijlers is een poging tot vereenvoudiging op gewestelijk niveau, maar raakt niet aan de gemeenschapsarchitectuur.
Lokaal en administratief bestuur (GBV, hoofdstuk 4)
De GBV bevat bijkomende engagementen over lokaal en administratief bestuur:
- Stedenbouwkundige ruling : invoering van een mechanisme van voorafgaande beslissing waarmee projectdragers een bindend voorafgaand advies kunnen krijgen vóór de formele vergunningsaanvraag
- Recht op administratieve vergissing : beginsel dat burgers beschermt bij een eerste vergissing te goeder trouw in hun administratieve stappen
- Lokale Paritaire Commissie (LPC) : orgaan voor gestructureerde dialoog tussen het Gewest en de 19 gemeenten
- Gemengde commissies Gewest-gemeenten : thematische coördinatiemechanismen voor gedeelde bevoegdheden (mobiliteit, netheid, veiligheid)
- Versterkt toezicht : versterking van het gewestelijk toezicht op de gemeentefinanciën, met doelstellingen voor begrotingsevenwicht
Deze engagementen zijn nog niet omgezet in ordonnanties of reglementaire teksten.
Deliberatieve commissies
Het Brussels Parlement heeft via artikel 28bis van zijn reglement een mechanisme voor participatieve democratie ingevoerd: de deliberatieve commissies brengen 45 gelote burgers en 15 parlementsleden samen. Zes commissies werden afgerond tussen 2021 en 2024 (dakloosheid, 5G, biodiversiteit, wonen, mobiliteit, jeugd). Een 7e commissie over openbare netheid werd gestemd in januari 2026.
Bron: Brussels Parlement, 2021-2026.
Gemeenten: 1,718 miljard EUR aan doorgeschoven lasten (maart 2026)
Op 11 maart 2026 hebben Brulocalis (vereniging van Brusselse gemeenten en OCMW's) en de Conferentie van burgemeesters een "ongeziene financiële schok" voor de Brusselse lokale besturen aangeklaagd. Volgens hun studie vertegenwoordigen de beslissingen van andere bestuursniveaus 1,718 miljard EUR aan bijkomende lasten voor de gemeenten over de periode 2025-2029, waarvan slechts 26,7 % gecompenseerd zou worden — waardoor 1,258 miljard EUR ten laste van de gemeenten valt.
De lasten zijn verdeeld over vier hoofddomeinen:
- Financiering van de politiezones — ongeveer 500 M EUR (KUL-norm, rurale solidariteit, politiepensioenen)
- Pensioenen van het statutair personeel — 775 M EUR, waarvan slechts 10,5 % gecompenseerd door het federale niveau
- Hervorming van de werkloosheid / OCMW's — 558 M EUR aan bijkomende instroom door de lastenoverdracht
- Fiscale hervorming — 32 M EUR/jaar aan verlies van gemeentelijke inkomsten vanaf 2029
De voorzitter van Brulocalis, Christian Lamouline (burgemeester van Sint-Agatha-Berchem), verklaarde: "Het jaar 2025 heeft een kantelpunt gemarkeerd in de financiële situatie van de Brusselse gemeenten." De gemeenten vragen een bindend kader dat de budgettaire neutraliteit van beslissingen van andere bestuursniveaus garandeert.
Bronnen: La Libre, BX1, DH, Trends-Tendances, Le Vif (11 maart 2026).
College van Brussel-Stad: herschikking (maart 2026)
Op 11 maart 2026 kondigde het kabinet van burgemeester Philippe Close een gedeeltelijke reorganisatie van het college van burgemeester en schepenen van Brussel-Stad aan:
- Khalid Zian (PS), ex-voorzitter van het OCMW, keert terug in het college als schepen van Openbare Werken en Internationale Solidariteit. Zijn mandaat wordt gedeeld met Karim Tafranti, die hem eind 2028 opvolgt
- Nawal Ben Hamou (PS) krijgt Cultuur erbij (bevoegdheid die tot nu toe door de burgemeester werd beheerd), bovenop haar bestaande bevoegdheden (Huisvesting, Gelijke Kansen, Toerisme, Grote Evenementen)
De reorganisatie beoogt de burgemeester vrij te maken voor strategische dossiers: fusie van de politiezones, ziekenhuisorganisatie, veiligheid en bestrijding van drugshandel.
Bron: La Libre (11 maart 2026).
Justitiepaleis: renovatie van meer dan 600 miljoen EUR
Volgens een parlementaire vraag van volksvertegenwoordiger Britt Huybrechts (VB) aan minister Vanessa Matz (Les Engagés) overschrijdt de totale kostprijs van de renovatie van het Justitiepaleis van Brussel de 600 miljoen EUR:
- Gevel: ongeveer 100 M EUR, voltooiing voorzien tegen 2030
- Interieur: raming van ongeveer 480 M EUR, voltooiing voorzien tegen 2040
- Reeds gemaakte uitgaven: ~33,5 M EUR sinds 1984 (waarvan 28,5 M EUR aan studies en eerste werken sinds 2018, en ~5 M EUR aan steigers sinds de jaren 1980)
Deze federale werf blijft emblematisch voor de Brusselse institutionele complexiteit: het Justitiepaleis valt onder de federale bevoegdheid (Regie der Gebouwen), maar bevindt zich in het hart van het Gewest en vormt een belangrijk architecturaal symbool van de hoofdstad.
Bron: BRUZZ (10 maart 2026).
Verkiezing voorzitterschap Brussels MR (maart 2026)
De oproep tot kandidaatstelling voor het voorzitterschap van het Brussels MR werd gelanceerd op 20 maart 2026, met een strak tijdschema:
- Deadline kandidaturen: 30 maart 2026 om middernacht
- Stemming: 21-24 april 2026
- Telling: 24 april om 14u
David Weytsman (voorzitter van het OCMW van Brussel-Stad) is de favoriet. Valentine Delwart, aangesteld als burgemeester van Ukkel, stelt zich niet kandidaat.
Deze verkiezing vindt plaats terwijl de MR de eerste partij van de gewestelijke meerderheid is, met het mandaat van minister-president.
Bron: BX1, Le Soir (20 maart 2026).
CD&V: meerderheidspartner zonder ministerpost (maart 2026)
CD&V (Benjamin Dalle, 1 zetel, 5 102 stemmen of 6 % van de Nederlandstalige stemmen) steunt de regering-Dilliès zonder een ministerpost te bekleden — een ongeziene constructie in de Brusselse politiek, door La Libre bestempeld als "de kraak van de eeuw".
Verkregen tegenprestaties:
- Regeringscommissaris bij de MIVB
- 4 bestuurders in de raad van bestuur van Actiris
- Strategische mandaten bij de SAU en Citydev (in onderhandeling voor BGHM en MIVB)
- 3 parlementaire medewerkers, 1 medewerker in het kabinet-Dilliès (rang kabinetschef), 1 in het kabinet-Hublet
- Deelname aan de begrotingsbesprekingen
Spanningen VGC: Vlaams minister Cieltje Van Achter (N-VA) weigert de aanwezigheid van CD&V in het college van de VGC en bestempelt de partij als "verstekeling". De oppositie (Ecolo, Zakia Khattabi) stelt een grondwettelijke vraag over de scheiding der machten.
Bron: La Libre (20 maart 2026).
Fusie politiezones: federale voortgang (maart 2026)
De commissie Binnenlandse Zaken van de Kamer keurde in eerste lezing (4 maart 2026) het wetsontwerp van de federale minister van Binnenlandse Zaken goed voor de fusie van de 6 Brusselse politiezones tot één zone van 6 500 agenten. De operationalisering is gepland tussen oktober 2027 en januari 2028.
De verdeelsleutel voor de lasten tussen de gemeenten wekt spanningen op: ze is gebaseerd op de KUL-norm (60 %) en de gemeentelijke inkomsten van 1999 (40 %). Dit mechanisme benadeelt de kleinere gemeenten met lage inkomsten: Etterbeek (3,5 %), Sint-Agatha-Berchem (1,4 %), Jette (3 %), Ganshoren (1,6 %) — terwijl Brussel-Stad (21 %), Schaarbeek (16 %) en Anderlecht (15 %) het leeuwendeel dragen.
Een alarmbelprocedure werd in de wet opgenomen, waardoor de gouverneur van Brussel kan ingrijpen bij een manifest financieel onevenwicht.
De federale financiering bedraagt 65 miljoen EUR. De tweede lezing in commissie wordt verwacht.
Opmerking: deze hervorming valt onder de federale bevoegdheid. De impact op de Brusselse gemeentefinanciën wordt beschreven in de sectie Brulocalis (1,718 miljard EUR aan lasten, waarvan ~500M voor politie).
Bronnen: RTBF (4 maart 2026), DH (18 maart 2026).
Eerste interne spanning: Ter Kamerenbos (23 maart 2026)
Op dag 37 van de regering-Dilliès is een eerste openlijk conflict tussen coalitiepartners opgedoken. De gewestelijke dienst urban.brussels heeft een proces-verbaal opgesteld tegen de Stad Brussel voor betonblokken die zonder vergunning in het Ter Kamerenbos (beschermd gebied) werden geplaatst. Staatssecretaris Audrey Henry (MR) en minister-president Boris Dilliès (MR) hebben schepen Anaïs Maes (Vooruit) publiekelijk bekritiseerd.
Dit geschil illustreert de moeilijkheid van regeren met 7 partijen verdeeld over het gewestelijk en gemeentelijk niveau, waar dezelfde politieke formaties zich kunnen verzetten naargelang het bestuursniveau.
Bronnen: L'Avenir, DH (23 maart 2026).
Gewestbegroting 2026: goedgekeurd in commissie (23 maart 2026)
De commissie Financiën van het Brussels Parlement heeft de gewestbegroting 2026 goedgekeurd op 23 maart 2026. Het verwachte tekort bedraagt 957 miljoen EUR, een bedrag dat onder de miljard blijft — overeenkomstig het engagement uit de GBV.
Deze stemming is een belangrijke institutionele mijlpaal: het is de eerste volledige begroting die door het Gewest is aangenomen na 613 dagen crisis en voorlopige twaalfden. De plenaire stemming is voorzien vóór 1 april 2026.
Groen: nieuw voorzitterschap (21 maart 2026)
Aimen Horch (30 jaar, Vilvoorde), verkozen voor een eerste mandaat in het Vlaams Parlement, won het voorzitterschap van Groen op 21 maart 2026 met 51,1 % van de stemmen in de eerste ronde. Zijn running-mate, Lien Arits (Brussel), werd vicevoorzitter van de partij.
Groen maakt deel uit van de Brusselse gewestelijke meerderheid, met Elke Van den Brandt als lid van de regering en voorzitter van het VGC-college. Deze generatievernieuwing aan het hoofd van de partij kan het standpunt van Groen over de Brusselse thema's beïnvloeden.
Tweede interne spanning: LEZ en sociale uitzonderingen (26-27 maart 2026)
Op dag 43 van de regering verschijnt een tweede politieke breuk — dit keer over een inhoudelijk punt. De kwestie van sociale uitzonderingen op de LEZ voor houders van het BIM-statuut (30 % van de Brusselaars) verdeelt de coalitie:
- PS en Vooruit: eisen volledige vrijstelling voor BIM-houders
- Groen: blokkeert de vrijstelling, omdat ze de LEZ zou uithollen en een juridisch risico zou creëren (grondwettelijk standstill-beginsel)
- MR: probeert de samenhang te bewaren
Een regeringsbron verklaart: « We navigeren op een mijnenveld… we weten dat er rechtszaken zullen komen. » Dit conflict is dieper dan dat van het Ter Kamerenbos (dag 37): het raakt aan de ecologische identiteit van Groen en aan de sociale belofte van PS/Vooruit.
Er is geen akkoord bereikt. De boetes van 350 EUR gelden technisch gezien vanaf 1 april 2026. Een hervormd kader wordt beoogd voor januari 2027.
Bronnen: La Libre, La DH (26 maart 2026).
Brussel « Europese hoofdstad van de democratie 2027 » (april 2026)
Op 7 april 2026 werd de Stad Brussel aangewezen als « Europese hoofdstad van de democratie » voor het jaar 2027, na een stemming met meer dan 5 500 burgers uit de 46 lidstaten van de Raad van Europa en Kosovo. De titel wordt gedragen door een onafhankelijk initiatief (European Capital of Democracy) dat steden wil valoriseren die vernieuwende vormen van burgerparticipatie ontwikkelen.
De kandidatuur werd ingediend onder de slogan « Brussels must be DemoCrazy », als antwoord op wat de Stad omschrijft als een wereldwijde achteruitgang van de democratie. Een expertjury bezocht Brussel op 20 januari 2026 om de lokale democratische initiatieven in verschillende wijken te beoordelen vóór de Europese burgerstemming.
Reikwijdte: de titel wordt gedragen door de Stad Brussel (gemeentelijk niveau), niet door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Duur: één jaar (2027). De Stad zal « talrijke projecten, debatten en evenementen over burgerparticipatie, dialoog en democratische innovatie » organiseren. Brussel voegt zich bij Barcelona, Wenen en Cascais, de vorige titelhouders.
Bronnen: L'Avenir / Belga (8 april 2026); officiële website European Capital of Democracy.
Multiconfessionele begraafplaats: verzadiging in juni 2026 en gewestelijke taskforce (april 2026)
De multiconfessionele percelen van de begraafplaats van Schaarbeek — beheerd door de Intercommunale voor Teraardebestelling die 12 Brusselse gemeenten omvat en fysiek gelegen op het grondgebied van Evere — zullen hun maximale capaciteit bereiken in de loop van juni 2026. Eind juni zal geen enkele overledene nog begraven kunnen worden in een ruimte die openstaat voor alle godsdiensten.
Oorsprong van de crisis: sinds de COVID-19-pandemie is de repatriëring van stoffelijke overschotten naar landen van herkomst voor veel families moeilijk geworden. De begrafenisgewoonten zijn als gevolg daarvan veranderd en de vraag naar multiconfessionele begrafenissen in Brussel is sterk toegenomen — een trend die sindsdien niet is omgekeerd.
Gewestelijk antwoord: begin april 2026 heeft de gewestelijke minister van Plaatselijke Besturen een brief gestuurd naar de 19 Brusselse burgemeesters om een taskforce op te richten, met een werkvergadering gepland in mei. Het kabinet geeft aan dat « meerdere oplossingen worden onderzocht », hetzij op het grondgebied van Schaarbeek, hetzij door andere gemeenten te mobiliseren. In dit stadium is geen enkele oplossing gekozen.
Wettelijk kader: de Brusselse ordonnantie van 29 november 2018 over begrafenissen en graven verplicht de gemeenten om te beschikken over een perceel dat de begrafenisriten van de erkende godsdienstige en filosofische overtuigingen respecteert (art. 3 en 39). De conformiteit moet vóór 2029 worden bereikt. De verplichting kan worden vervuld hetzij door een perceel in te richten in de gemeentelijke begraafplaats, hetzij door toe te treden tot de Intercommunale voor Teraardebestelling — wat verklaart waarom de huidige verzadiging alle druk op de begraafplaats van Schaarbeek concentreert.
Institutionele uitdaging: dit dossier illustreert de onderlinge afhankelijkheid tussen de 19 gemeenten (gemeentelijke bevoegdheid inzake begrafenissen), het Gewest (coördinatie via de minister van Plaatselijke Besturen) en de Intercommunale voor Teraardebestelling. De horizon van eind juni dwingt een strak tijdschema af in een dossier dat bij de Brusselse autoriteiten al meerdere jaren bekend is.
Bronnen: La DH — Multiconfessionele begraafplaats (11 april 2026); Brussel Plaatselijke Besturen — Ordonnantie van 29 november 2018, commentaren. Betrouwbaarheid: official.
Ministeriële vergoedingen: cumul bij de helft van de regering (17 april 2026)
Op schriftelijke vraag van de PVDA hebben de leden van de regering-Dilliès hun positie over de cumuleerbare vergoedingen van hun mandaat verduidelijkt. Het op 17 april door BRUZZ gepubliceerde overzicht:
| Minister | Partij | Huishoudvergoeding (1 250 EUR/maand) | Woonvergoeding (400 EUR/maand) |
|---|---|---|---|
| Boris Dilliès (minister-president) | MR | ✅ | — |
| Audrey Henry (staatssecretaris) | MR | ✅ | — |
| Laurent Hublet (Werk/Economie) | Les Engagés | ✅ | ✅ (doorgestort aan 5 daklozenverenigingen) |
| Dirk De Smedt (Begroting/Financiën) | Anders | ✅ | ✅ |
| Ans Persoons (Stedenbouw) | Vooruit | — | — |
| Elke Van den Brandt (Mobiliteit) | Groen | — | — |
| Ahmed Laaouej (min.-pres. Cocof) | PS | — | — |
| Karine Lalieux (Kinderopvang, Gezondheid) | PS | — | — |
Kerncijfers:
- 4 op 8 ministers cumuleren de huishoudvergoeding, d.w.z. 1 250 EUR extra per maand
- 2 ministers (Hublet en De Smedt) cumuleren ook de woonvergoeding, wat de maandelijkse toeslag op 1 650 EUR brengt
- Initiatief Hublet: hij stort zijn 400 EUR woonvergoeding door aan vijf daklozenverenigingen, d.w.z. 80 EUR per vereniging per maand
- Minister-president Dilliès verklaarde dat de afschaffing van deze vergoedingen niet aan de orde is
- De vier ministers die afzien behoren tot Vooruit, PS (×2) en Groen
Deze bekendmaking past in de context van de gewestelijke besparingsinspanningen die van de verenigingssector worden gevraagd (GESCO-hervorming, besnoeiingen Hub.brussels/Visit Brussels) en voedt het debat over de voorbeeldfunctie van de regering.
Bron: BRUZZ — Huishoudvergoeding Brusselse regering (17 april 2026). Betrouwbaarheid: official (schriftelijke antwoorden op de PVDA-vraag).
Dwangtoezicht over Sint-Joost en spanningen rond de Anderlechtse Haard (28 mei 2026)
Op 28 mei 2026 activeerde de gewestelijke ministerraad de procedure van dwangtoezicht over de gemeente Sint-Joost-ten-Node, op initiatief van de minister van Plaatselijke Besturen, wegens een gemeentelijk tekort van meer dan 30 miljoen EUR (volgens het Gewest; bedrag betwist door de gemeente) en « systemische tekortkomingen » vastgesteld door de administratie Brussel Plaatselijke Besturen. De procedure voorziet in formele waarschuwingen en, in voorkomend geval, de aanstelling van een bijzonder commissaris die budget en beslissingen controleert. Het is de eerste concrete toepassing van het luik « versterkt toezicht op de gemeentefinanciën » uit het GBV (hoofdstuk 4) en het eerste gemeentelijk dwangtoezicht in Brussel sinds de lokettenaffaire van Schaarbeek (1976). Cijfers en betwisting in detail: zie de gemeentefiche Sint-Joost-ten-Node.
Diezelfde dag voerde het Brusselse parket huiszoekingen uit in het dossier van de Anderlechtse Haard (sociale huisvestingsmaatschappij, SISP), op de zetel en bij de voorzitter thuis. Er loopt een corruptieonderzoek, geleid door het Centraal Orgaan voor de Bestrijding van de Corruptie (federale politie); de vermoedens van cliëntelisme bij de toewijzing van sociale woningen, naar aanleiding van een Pano-reportage (VRT), zijn op dit ogenblik niet bevestigd (vermoeden van onschuld). In commissie hield de staatssecretaris voor Huisvesting vol dat « de procedures werden gerespecteerd ».
Een stemming over de oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie (tekst van MR en Anders) is gepland op maandag 1 juni in de commissie Algemene Zaken. In de loop van de week tekende zich een meerderheid over de partijgrenzen heen af vóór de commissie — MR, Anders, DéFI, N-VA en Ecolo zijn voorstander, enkel de PS is tegen. De crisis verdeelt de gewestmeerderheid, honderd dagen na het aantreden van de regering: de PS waarschuwt dat ze zich niet langer gebonden zal achten aan het meerderheidsakkoord als de commissie wordt goedgekeurd, terwijl Anders de oprichting ervan tot voorwaarde maakt om in de regering te blijven. Daarnaast heeft DéFI de deontologische commissie van het Brussels Parlement gevat en stelt het de regelmatigheid van de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 in vraag in het licht van de onthullingen.
Afloop (1-2 juni 2026). Op maandag 1 juni raakte de Brusselse meerderheid het — « zeer moeizaam » — eens over de oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie in een korte en intensieve versie, die loopt tot 21 juli 2026, om te vermijden dat de gewestregering verlamd raakt. De PS, tot dan tegen, schaarde zich achter dit compromis. De dag erna, 2 juni, stelde de deontologische commissie van het Brussels Parlement haar onderzoek van het dossier van de Anderlechtse schepen van Huisvesting uit met een beroep op « de lopende strafonderzoeken », en besloot het gemeentecollege van Anderlecht geen maatregel te nemen tegen deze schepen. De feiten maken deel uit van een lopend gerechtelijk onderzoek en een niet-afgesloten parlementair debat; te volgen naargelang de werkzaamheden van de commissie (deadline 21 juli).
Voorzitterschap (installatie op 8 juni 2026). De onderzoekscommissie werd uiteindelijk op 8 juni geïnstalleerd onder voorzitterschap van de voorzitter van het Brussels Parlement zelf, en niet van een PS-verkozene zoals een voorlopige verdeelsleutel begin juni deed vermoeden.
Betwist werkritme (30 juni-3 juli 2026). De rapporteur van de commissie (Les Engagés) nam op 30 juni ontslag uit die functie, omdat ze een grondig verslag onmogelijk achtte gezien het opgelegde werkritme (hoorzittingen van 10 tot 12 uur, zes dagen op zeven) en wees op getuigen die haar gebrideld leken door begeleiding die de maatschappij zelf organiseerde. Op 3 juli werd de hoorzitting van de geschorste voorzitter van de Anderlechtse Haard na minder dan twee uur afgebroken nadat hij zich op zijn zwijgrecht beriep wegens het lopende strafonderzoek; diezelfde dag verwierp de meerderheid (40 tegen 25 stemmen) een verzoek om de werkzaamheden te verlengen, waardoor de deadline van 21 juli gehandhaafd blijft. Volledig detail: zie het dossier BGHM.
Hoorzittingen afgesloten, regeringscommissaris overwogen (6-8 juli 2026). Op maandag 6 juli sloot de onderzoekscommissie haar hoorzittingen af na 143 uur werk en 50 gehoorde getuigen. Een tweede rapporteur, van de N-VA, nam op zijn beurt ontslag, na die van Les Engagés eind juni, waardoor nog maar één rapporteur in functie blijft; de Brusselse minister bevoegd voor de VGC, Cieltje Van Achter (N-VA), noemde de oefening een "schertsvertoning". Op 8 juli hekelde Ecolo-fractieleidster Zakia Khattabi aanhoudende "sabotage": documenten die pas op het laatste moment werden overgemaakt, een geannuleerde vergadering van het uitgebreid Bureau van het Parlement, geen duidelijke methode om de voorstellen van de fracties in het eindverslag te integreren. De stemming over het verslag en de aanbevelingen is vastgelegd op vrijdag 17 juli in plenaire zitting, waarbij de deadline van 21 juli de formele afsluiting van het mandaat van de commissie blijft.
Diezelfde 7 juli bevestigde staatssecretaris voor Huisvesting Karine Lalieux (PS) dat ze "heel concreet" de benoeming overweegt van een regeringscommissaris bij de Anderlechtse Haard zelf — een maatregel los van de parlementaire onderzoekscommissie, voorzien in artikel 78 van de Brusselse huisvestingscode — na twee ingebrekestellingen aan de vennootschap (18 juni en 1 juli 2026). Zo'n commissaris moet, volgens haar, "het beheer opnieuw in overeenstemming brengen met de principes van wettelijkheid, transparantie en goed bestuur". De uiteindelijke beslissing ligt bij de Brusselse regering, die ook het mandaat van de commissaris moet vastleggen; de vraag zou op maandag 13 juli op de agenda staan van de raad van bestuur van de BGHM. Volledig detail: zie het dossier BGHM.
Betwisting door Sint-Joost (9 juli 2026). De gemeente Sint-Joost-ten-Node heeft de procedure van dwangtoezicht formeel betwist in een brief van 35 pagina's aan het Gewest, die ze omschrijft als "volledig disproportioneel en onredelijk". De gemeente betwist onder meer het verband dat het Gewest legt tussen haar tekort en de 14 gewestelijke eisen, evenals de gehanteerde kalender voor de procedure, en kondigt aan de procedure juridisch te zullen aanvechten.
Bijzondere commissaris benoemd en parlementaire afsluiting (13-17 juli 2026). De raad van bestuur van de BGHM vroeg op 13 juli aan de Brusselse regering om een commissaris aan te stellen om de controle over de Anderlechtse Haard over te nemen. De regering gaf hieraan gevolg op 16 juli, met de benoeming van een bijzondere commissaris voor een periode van vier maanden. De dag erna, 17 juli, keurde het Brussels Parlement in plenaire zitting de 26 aanbevelingen van het verslag van de onderzoekscommissie goed, met 51 stemmen voor, 24 tegen en 6 onthoudingen, waarmee de werkzaamheden van de commissie formeel werden afgesloten binnen de vastgelegde termijn.
Bronnen: L'Avenir (28/05/2026) ; BRUZZ — dwangtoezicht (28/05/2026) ; BRUZZ — huiszoeking Anderlechtse Haard (28/05/2026) ; La Libre — Anderlechtse Haard (29/05/2026) ; RTBF: Bertin Mampaka zal de commissie voorzitten (9 juni 2026) ; La DH/Les Sports+: ontslag van de rapporteur (30 juni 2026) ; L'Avenir: hoorzitting afgebroken (3 juli 2026) ; La DH/Les Sports+: Parlement handhaaft deadline van 21 juli (3 juli 2026) ; BRUZZ — hoorzittingen na 143 uur afgelopen (7 juli 2026) ; BRUZZ — regeringscommissaris wordt overwogen (7 juli 2026) ; La Libre — Khattabi hekelt aanhoudende sabotage (8 juli 2026) ; La Libre: Sint-Joost betwist het toezicht (9 juli 2026) ; RTBF: BGHM vraagt een commissaris (14 juli 2026) ; La Libre: de regering stuurt een commissaris (16 juli 2026) ; La Libre: het Parlement keurt de aanbevelingen goed (17 juli 2026). Vertrouwen: official (beslissing ministerraad; huiszoekingen bevestigd door het parket; parlementaire stemming; benoeming bijzondere commissaris bevestigd); vermoedens van cliëntelisme unconfirmed; ontslagmotieven en politieke uitspraken zoals gerapporteerd door de pers.
Deblokkering van de benoemingsronde in de gewestelijke instellingen (23-24 juli 2026)
Op 21 juli 2026 stelde de pers vast dat de Brusselse regering er niet in geslaagd was de raden van bestuur van de gewestelijke instellingen te vernieuwen, waarbij het dossier werd doorgeschoven naar na het parlementair reces. Twee dagen later was de blokkering opgeheven.
Tijdens een op afstand gehouden ministerraad op donderdag 23 juli 2026 kende de regering veertien voorzitterschappen van gewestelijke overheidsinstellingen toe:
| Instelling | Toegekende functie |
|---|---|
| Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM) | Voorzitterschap |
| Actiris (gewestelijke dienst voor arbeidsbemiddeling) | Voorzitterschap |
| MIVB (openbaarvervoersoperator) | Voorzitterschap |
| Haven van Brussel | Voorzitterschap |
| parking.brussels | Voorzitterschap |
| citydev.brussels | Voorzitterschap |
| Maatschappij voor Stedelijke Inrichting (MSI) | Voorzitterschap |
| hub.brussels | Voorzitterschap |
| finance&invest.brussels | Voorzitterschap |
| Brusoc en Waarborgfonds | Voorzitterschap |
| visit.brussels | Voorzitterschap |
| Neo (Heizelvlakte) | Voorzitterschap |
| Bruxelles Formation | Voorzitterschap |
| screen.brussels | Voorzitterschap |
De ronde is niet afgerond: in totaal zijn ongeveer 150 mandaten betrokken en het regeringskabinet bevestigde dat de lijst van benoemingen nog niet definitief was.
Terminologische noot: de MSI (Maatschappij voor Stedelijke Inrichting) is de Nederlandstalige benaming van de instelling die in het Frans SAU (Société d'Aménagement Urbain) heet. Het gaat om één en dezelfde instelling, belast met de uitvoering van de grote gewestelijke stedenbouwkundige projecten.
Bronnen: BRUZZ Politiek (24 juli 2026) ; Trends-Tendances (24 juli 2026). Vertrouwen: unconfirmed (drie overeenstemmende persbronnen; geen gepubliceerd besluit of officieel regeringscommuniqué in dit stadium, lijst uitdrukkelijk niet definitief).
Betwisting van de cumul tussen parlementair mandaat en voorzitterschap van een overheidsinstelling (24 juli 2026)
De beoogde aanstelling van een Brussels parlementslid tot voorzitter van de Maatschappij voor Stedelijke Inrichting (MSI) lokte een reactie uit van een oppositiegroep in het Brussels Parlement, die op 24 juli 2026 de indiening aankondigde van een ordonnantievoorstel dat een onverenigbaarheid instelt tussen een parlementair mandaat en het voorzitterschap van een overheidsinstelling onder gewestelijke controle.
Het aangevoerde argument past in één formule: "Hoe kan men tegelijk controleur en gecontroleerde zijn?" Het Brussels Parlement oefent immers de politieke controle uit op de gewestelijke instellingen van openbaar nut; een parlementslid dat er een voorzit, zou een instelling beoordelen die het zelf leidt.
Twee statuutpreciseringen:
- Het ordonnantievoorstel is aangekondigd, niet ingediend op de datum van deze update. Het heeft dus nog geen parlementair documentnummer noch een behandelingskalender in commissie.
- De aanstelling bij de MSI zelf is niet gevalideerd: het regeringskabinet bevestigde dat de lijst van benoemingen niet definitief was.
Dit debat sluit aan bij de elders op deze fiche gedocumenteerde vraag over het bestuur van de gewestelijke instellingen van openbaar nut en de reikwijdte van de administratieve hervorming in vier pijlers.
Bronnen: L'Avenir (24 juli 2026) ; La DH (24 juli 2026). Vertrouwen: unconfirmed (politieke aankondiging gerelayeerd door twee persbronnen; tekst niet ingediend).
Een economische post in Rabat toegewezen buiten elke selectieprocedure (23 juli 2026)
De ministerraad van donderdag 23 juli 2026, dezelfde die de hierboven gedocumenteerde benoemingsronde deblokkeerde, heeft ook een regeringsvertegenwoordiger aangesteld die de economische en commerciële post van hub.brussels in Rabat, Marokko, moet leiden. De indiensttreding is vastgelegd op 1 september 2026, voor een mandaat van vijf jaar.
De aangestelde persoon is de kabinetschef van een Brusselse minister. Volgens La Libre en BRUZZ gebeurde de aanstelling op voorstel van de minister-president, zonder de selectieprocedure te doorlopen die geldt voor de economische en commerciële attachés van hub.brussels, die via examen worden aangeworven. BRUZZ meldt dat het zou gaan om de eerste regeringsvertegenwoordiger die een handelspost in het buitenland mag leiden, en situeert de verloning in schaal A5, tussen 115 000 en 150 000 euro bruto per jaar.
Een oppositiefractie in het Brussels Parlement hekelde een ondoorzichtige benoemingsprocedure en eiste de integrale publicatie van de gevolgde procedure, waarin zij de illustratie ziet van een logica van voorrechten.
Drie institutionele contextelementen om dit dossier te lezen:
- Het netwerk van economische en commerciële posten in het buitenland valt onder hub.brussels, het Brusselse agentschap voor bedrijfsbegeleiding. De attachés zijn personeelsleden die via selectie worden aangeworven, met een statuut en een verloning die verschillen van die van een door de regering aangestelde mandataris.
- Het voorzitterschap van hub.brussels behoort tot de veertien voorzitterschappen die tijdens dezelfde ministerraad werden toegewezen. Het gaat evenwel om twee verschillende mandaten: de raad van bestuur van het agentschap voorzitten is niet hetzelfde als een van zijn buitenlandse posten leiden.
- Dit dossier verlengt de vraag, op deze fiche al geopend met het voorstel van ordonnantie over de cumul, naar de wijze waarop gewestelijke overheidsmandaten worden toegewezen en naar de transparantie daarvan.
Op de datum van deze bijwerking is geen enkel regeringsbesluit in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd en heeft de regering geen officieel bericht over deze aanstelling verspreid.
Bronnen: BRUZZ Politiek (31 juli 2026); La Libre (31 juli 2026); La Libre (31 juli 2026, reactie Ecolo); La DH (31 juli 2026). Betrouwbaarheid: unconfirmed (drie overeenstemmende perstitels; geen gepubliceerd besluit, geen officieel regeringsbericht, en de loonschaal steunt op één enkele bron).
Een geheim gehouden conclusie van de deontologische commissie (12 augustus 2026)
Op 12 augustus 2026 onthulde de RTBF, informatie bevestigd aan BRUZZ, dat de deontologische commissie van het Brussels Parlement zich heeft uitgesproken over de combinatie, door een Brussels parlementslid, van zijn parlementaire mandaat met het voorzitterschap van Up4North, een in 2016 opgerichte vereniging voor de ontwikkeling van de Noordwijk die grote vastgoedpromotoren verenigt.
Chronologie van de procedure:
- september 2025: melding door een gemeenteraadslid uit Sint-Joost-ten-Node;
- december 2025: verhoor van de klager;
- april 2026: verhoor van het parlementslid;
- eind april 2026: conclusie van de commissie.
Het institutionele punt is niet de combinatie, maar de openbaarheid van de beslissing. Die conclusie werd noch aan de klager, noch aan het publiek meegedeeld. De klager vraagt dat het Brussels Parlement de transparantie van zulke beslissingen herbekijkt.
Te onderscheiden van de hoger beschreven betwisting van cumulatie: die betreft het voorzitterschap van een gewestelijke openbare instelling en leidde tot een voorstel van ordonnantie dat een onverenigbaarheid invoert. Het huidige geval betreft een privaatrechtelijke vereniging en valt onder de deontologische code, waarvan de toepassing niet openbaar wordt gemaakt. Het voorzitterschap is onbezoldigd.
De inhoud van de conclusie staat niet vast. Ze wordt door de klager afgeleid uit het feit dat de betrokkene zijn functie niet heeft neergelegd. Ze wordt hier niet overgenomen.
Bron: BRUZZ (12 augustus 2026), naar de RTBF. Vertrouwen: unconfirmed.
Sint-Joost-ten-Node kondigt beroepen aan tegen het Gewest (26 augustus 2026)
Het college van Sint-Joost-ten-Node zal de eerstvolgende gemeenteraad voorstellen om zijn advocaten opdracht te geven gerechtelijke en administratieve beroepen in te stellen tegen het Gewest, om te verhinderen wat het omschrijft als «de organisatie van zijn financiële wurging». Het college spreekt van «een strategie om Sint-Joost-ten-Node financieel in moeilijkheden te brengen».
De opeenvolging, stap voor stap
| Datum | Gebeurtenis |
|---|---|
| Eind mei 2026 | Het Gewest start een voogdijprocedure wegens een zorgwekkende financiële toestand en werkingsproblemen |
| 30 juli 2026 | De gemeente verneemt de weigering om haar jaarrekening 2024 goed te keuren, voor de tweede keer |
| 26 augustus 2026 | Het college kondigt beroepen aan |
Het kettingeffect is mechanisch en vormt de kern van de gemeentelijke grief: zonder goedgekeurde rekening 2024 kan de gemeente haar begroting 2026 niet goedkeuren; zonder begroting kan zij de gewestelijke financieringsmechanismen waarop zij aanspraak zou kunnen maken niet ten volle aanspreken. Sint-Joost-ten-Node zit niet in de enveloppe van honderdvijftig miljoen euro die voor Brusselse gemeenten in moeilijkheden werd aangekondigd.
Het kabinet van de minister van Plaatselijke Besturen wenste niet te reageren.
Deze rubriek zet die van 28 mei 2026 over de dwingende voogdij voort.
Wat BGM vaststelt. De data en de voogdijbeslissingen zijn geverifieerd. De woorden «wurging» en «strategie» zijn het standpunt van het gemeentecollege, geen vastgestelde bevinding. Er werd geen voogdijdocument gepubliceerd.
Bronnen: La DH (26 augustus 2026) ; BRUZZ (26 augustus 2026). Vertrouwen: estimated. Twee afzonderlijke redacties, maar geen primaire bron ingezien: noch de collegebeslissing, noch de voogdijbeslissing van 30 juli.
Raden van bestuur met twintig tot dertig leden (22 augustus 2026)
De herverdeling van de zowat tweehonderdtachtig mandaten in de raden van bestuur van de gewestelijke instellingen, eind juli 2026 afgerond na maanden van blokkering, legt een vraag bloot die losstaat van de politieke verdeling: de omvang van de raden zelf.
| Instelling | Bestuurders |
|---|---|
| Sibelga | 29 |
| Vivaqua | 29 |
| Haven van Brussel | 20 |
| MIVB | 19 |
Het verwijt in het publieke debat luidt dat overvolle raden de verantwoordelijkheid verdunnen in plaats van ze te spreiden: hoe ruimer de raad, hoe nominaler het aandeel van elke bestuurder in een beslissing. Een burgemeester uit de gewestelijke meerderheid uitte publiek kritiek op die omvang.
De blokkering van de verdeling hing onder meer samen met de nasleep van de zaak-Fauconnier en met de onderzoekscommissie over de Foyer anderlechtois, twee dossiers die op deze site al gedocumenteerd zijn.
Bron: La Libre (22 augustus 2026), op basis van het mandatenkadaster. Vertrouwen: estimated voor het aantal bestuurders, dat in de samenstellingspublicaties staat maar niet instelling per instelling werd getoetst; de beoordeling over de verdunning van de verantwoordelijkheid is een redactioneel oordeel en wordt als dusdanig aangeduid.
Bronnen en methodologie
De hierboven gedocumenteerde engagementen komen uit de officiële tekst van de GBV (hoofdstuk 4) en uit overeenstemmende persbronnen die het regeerakkoord van 12 februari 2026 hebben behandeld.
Ter Kamerenbos: PV voor stedenbouwkundige inbreuken (23 maart 2026)
Op 23 maart 2026 heeft Urban.brussels een proces-verbaal opgesteld tegen de Stad Brussel voor stedenbouwkundige inbreuken in het Ter Kamerenbos: 40 rotsblokken vervangen door betonblokken zonder vergunning, in een beschermd gebied. Staatssecretaris voor Stedenbouw Audrey Henry (MR) heeft een gewestelijke inventaris van betonblokken in de openbare ruimte bevolen en om esthetisch betere alternatieven gevraagd.
Een overleg tussen Henry, burgemeester Philippe Close (PS) en de betrokken schepenen leidde tot een tijdschema: de Stad Brussel dient een regularisatievergunning in vóór de zomer 2026. De blokken blijven ondertussen staan.
Het incident kristalliseerde een zichtbare spanning tussen het Gewest (MR) en de Stad Brussel (PS/Vooruit) — een van de eerste botsingen binnen de coalitie, 37 dagen na de regeringsvorming.
Bron: BRUZZ (23 maart 2026), La Libre, DH. Betrouwbaarheid: official (PV Urban.brussels).
Voorzitterschap MR Brussel: opvolging Leisterh (maart 2026)
Op 31 maart 2026 heeft David Weytsman (voorzitter OCMW Brussel, voormalig gewestelijk parlementslid) zich kandidaat gesteld voor het voorzitterschap van de MR Brussel, ter vervanging van David Leisterh (afgetreden). Géofrey Coomans de Brachène is eveneens kandidaat. De geheime stemming vindt plaats van 21 tot 24 april 2026 (telling op 24 april om 14u).
Deze interne vernieuwing heeft geen directe invloed op de gewestregering, maar is een signaal over de krachtsverhouding binnen de partij van de minister-president.
Bron: BX1 (30-31 maart 2026). Betrouwbaarheid: official.
Eerste regeringscrisis: LEZ en subsidies (2-4 april 2026)
De regering-Dilliès doorstond haar eerste crisis op dag 50 van haar bestaan (2-4 april 2026). De directe aanleiding: het eenzijdige uitstel van de LEZ-boetes door begrotingsminister De Smedt (Anders), zonder overleg met de partners.
Chronologie van de crisis:
- 2 april: regeringszitting geblokkeerd. Alle punten uitgesteld. Groen (Van den Brandt) woedend over het gebrek aan overleg. PS koppelt de subsidies voor Groen aan een BIM-vrijstelling (gerechtigden op verhoogde tegemoetkoming = ~⅓ van de Brusselaars).
- 3 april: buitengewone regeringsvergadering bijeengeroepen. De Smedt weigert subsidies aan BRAL en Inter-Environnement Bruxelles (IEB), met als argument: « geen subsidies voor organisaties die procedures tegen het Gewest voeren ». Cyclo, ARAU, Fietsersbond, Gracq, Pro Velo krijgen hun subsidies wel.
- 4 april: akkoord bereikt over de LEZ (zie kaart Mobiliteit). Teksten doorverwezen naar de Raad van State.
- 6 april: tweede uitstel van de beslissing over de subsidies BRAL/IEB — de verenigingen hekelen publiekelijk het risico op schrapping (BRUZZ).
- Op 23 april 2026: geen akkoord gecommuniceerd over de subsidies IEB/BRAL (gedeblokkeerd op 18 juni 2026, zie hierboven). Bedragen in het geding: 23 877 € (IEB) en 44 851 € (BRAL), mobiliteitslijnen. Niet te verwarren met het regeringsakkoord van 16 april over de gesco's (verminderingen teruggebracht van 40 naar 28 M€ — zie kaart Tewerkstelling), afzonderlijk dossier.
Deze blokkering vormde een stresstest van het bemiddelingsvermogen van de 7-partijencoalitie. De loskoppeling tussen het LEZ-akkoord (opgelost) en het lot van de subsidies BRAL/IEB (nog steeds onopgelost) blijft een politiek signaal over de relatie tussen de regering en het ecologisch middenveld.
Bron: La Libre / BX1 / L'Avenir / DH / BRUZZ (2-23 april 2026). Betrouwbaarheid: official.
Ordonnantie « agent of change »: bescherming van uitgaansgelegenheden (A-55/1, april 2026)
Het Brussels Parlement heeft in de commissie territoriale ontwikkeling het voorstel van ordonnantie A-55/1 – 2024/2025 aangenomen, tot wijziging van het BWRO en de Huisvestingscode om het « agent of change »-principe te verankeren. Ingediend op 5 december 2024, werd het unaniem aangenomen (10 stemmen voor, 5 onthoudingen). De behandeling in plenaire vergadering moet nog worden bevestigd.
Het principe is geïnspireerd op het Londense kader: de lastenvermindering van geluidshinder ligt bij de laatstgekomen partij. Concreet: een residentieel of hotelproject dat zich naast een bestaande uitgaansgelegenheid vestigt, moet aantonen hoe het de geluidsimpact verzacht — anders kan de vergunning worden geweigerd. Het principe werkt ook in de andere richting (nieuwe club naast bewoning).
De tekst ligt in het verlengde van de dreigende sluiting van Fuse in 2023 en een petitie met ~70 000 handtekeningen die de Brusselse uitgaanssector had gemobiliseerd. Het biedt de Brusselse nachtcultuur voor het eerst een gewestelijk juridisch instrument tegen burengeschillen.
Bron: Brussels Parlement — A-55/1 – 2024/2025 (Weblex); persrelais RTBF (april 2026). Betrouwbaarheid: official.
Dialoog met het Federale niveau: renovatie Koning Boudewijnstadion (22 april 2026)
Op 22 april 2026 bezochten de minister-president en de schepen voor Sport van de Stad Brussel gezamenlijk het Koning Boudewijnstadion. Gemeenschappelijk standpunt: geen nieuw nationaal stadion, maar renovatie en modernisering van het bestaande. Een formele vraag naar federale cofinanciering is gericht — publiek herhaalde formule: « De Stad kan dit niet alleen dragen. Het Gewest ook niet. »
Geen bedrag noch planning is op dit moment gecommuniceerd. Het dossier ligt in het verlengde van de mislukking van het Eurostadium-project op parking C (Grimbergen). Het vormt de eerste publieke onderhandelingsas tussen het Gewest, de Stad Brussel en het federale niveau over een grote sportinfrastructuur sinds de vorming van de regering-Dilliès.
Bron: La DH (23 april 2026). Betrouwbaarheid: unconfirmed (publiek standpunt, nog geen begrotingsbesluit).
Irisfeest 2026 — 37e editie (9 mei 2026)
Het 37e Irisfeest — de jaarlijkse viering van het Brussels Gewest, ingesteld in 1990 — vond plaats op zaterdag 9 mei 2026. Deze editie werd gekenmerkt door drie institutionele bijzonderheden.
Beperkt format (budgettaire beperkingen Visit Brussels)
Voor het eerst werd het feest gehouden op één enkele dag (zaterdag, zondag geschrapt), als direct gevolg van de begrotingsbesparingen bij visit.brussels (−5,7 M EUR in 2026, trajectorie 22 → 8 M EUR tegen 2029). De editie 2025 vond nog plaats over twee dagen (3–4 mei).
Toespraak Mampaka: oproep tot institutionele hervorming
Brussels Parlementsvoorzitter Bertin Mampaka (MR) maakte van zijn toespraak op het Irisfeest gebruik om expliciet op te roepen tot bezinning over de Brusselse instellingen:
« De archaïsmen van het Gewest moeten worden aangewezen en er moeten verontrustende vragen worden gesteld. »
Mampaka evoceerde de noodzaak van een reflectie over het institutioneel functioneren om te vermijden dat een hele legislatuur verloopt zonder volledig operationele gewestregering (verwijzing naar de 615 dagen zonder gewestregering: juni 2024 – 14 februari 2026).
Bronnen: La Libre Belgique, La Libre Bruxelles, BRUZZ Politiek (9 mei 2026). Betrouwbaarheid: officieel.
Toespraak Dilliès: verzoenende toon na de spanningen
Minister-president Boris Dilliès (MR) hanteerde een verzoenende toon in zijn toespraak, in contrast met de spanningen van de week rond de Louisarotonde (conflict met minister Van den Brandt/Groen). Volgens BRUZZ Politiek « zal Dilliès proberen de ploeg samen te houden ».
Incident op de receptie: de « collaborateursoorlog »
De parlementaire receptie van 8 mei (dag voor het feest) liep uit op een politiek incident: president Mampaka weigerde de toegang aan twee medewerkers die beweren naar behoren uitgenodigd te zijn — Sébastien Kamanda (medewerker van Anderlecht-burgemeester Fabrice Cumps, PS) en Nehemie Lusakumunu (medewerker van minister Laurent Hublet, Les Engagés) — met als reden veiligheidsoverwegingen (Mampaka stelt bedreigd te zijn; aan de deur werd een politiereglement ingeroepen). Beiden ontkennen elk veiligheidsprobleem. Engagés-voorzitter Yvan Verougstraete hekelde een machtsmisbruik: « de voorzitter moet ten dienste staan van de instelling, niet van zichzelf ». De Dernière Heure spreekt van een collaborateursoorlog op communautaire grondslag.
Bron: La Dernière Heure (8 mei 2026, geraadpleegd op 9 mei 2026). Betrouwbaarheid: officieel (publieke verklaringen).
Parlementaire verlamming: DéFI hekelt « tientallen geblokkeerde teksten »
De DéFI-fractie in het Brussels Parlement signaleerde dat tientallen wetgevende teksten geblokkeerd zijn, soms al meer dan een jaar. DéFI spreekt van « democratische verlamming » die het Gewest schaadt.
Bronnen: La DH/Les Sports+ (7 mei 2026); RTBF (7 mei 2026). Betrouwbaarheid: officieel (verklaring parlementaire fractie).
Dotatie « water » afgeschaft: 15,7 M€/jaar afgenomen van de Brusselse gemeenten (18 mei 2026)
Eind april 2026 stuurde Brussel Plaatselijke Besturen een brief aan de 19 Brusselse gemeenten om een ongekende structurele maatregel aan te kondigen: de dotatie « water » — jaarlijkse gewestelijke dotatie ter compensatie van de gemeentelijke lasten verbonden aan de waterdistributie en de afvalwaterinzameling — zal niet worden uitgekeerd in 2026, en de gewestregering zal het Parlement voorstellen om de ordonnantie op te heffen die ze instelt. Op termijn zal de dotatie volledig verdwijnen. De jaarlijkse enveloppe van 15,7 miljoen EUR (≈ 16 M€) wordt hertoegewezen aan de herkapitalisatie van Vivaqua (180 M€ aan investeringen aangekondigd, zie dossier vivaqua).
Verdeling voor de meest getroffen gemeenten:
| Gemeente | Afgenomen bedrag |
|---|---|
| Brussel-Stad | 2,7 M€ |
| Schaarbeek | 1,5 M€ |
| Anderlecht | > 1 M€ |
| Elsene | > 1 M€ |
| Sint-Jans-Molenbeek | > 1 M€ |
| Ukkel | > 1 M€ |
De parlementaire fractieleidster PTB Françoise De Smedt spreekt van een « koude douche » en waarschuwt: « De gemeenten worden geconfronteerd met een structurele onderfinanciering… het zijn opnieuw de diensten aan de bevolking die hieronder dreigen te lijden. » Het mechanisme komt bovenop de 1,718 miljard EUR aan bijkomende lasten die door Brulocalis op 11 maart 2026 werden aangeklaagd over de periode 2025-2029. De gewestelijke arbitrage bekrachtigt de prioriteit Vivaqua (verouderd waternet, riooleinstortingen) ten nadele van de lopende gemeentelijke thesaurie. GBV-engagement admin-pillars te scannen (onderdeel « versterkt toezicht » op de gemeentefinanciën) — de maatregel kan worden gelezen als een versnelling van het doorschuiven van gewestelijke lasten naar de gemeenten.
Bronnen: La DH Brussel — 16 M€ minder voor de gemeenten (18 mei 2026) ; brief Brussel Plaatselijke Besturen (eind april 2026, niet online gepubliceerd). Betrouwbaarheid: official.
Iriscare: tweetaligheid in de Brusselse instellingen (27 april 2026)
Iriscare (instelling van openbaar nut van de GGC) publiceert op 27 april 2026 een als « bemoedigend » bestempelde balans van haar initiatief ter versterking van de tweetaligheid Frans/Nederlands in de Brusselse instellingen. De operatie heeft 67 professionals opgeleid en wordt sinds september 2025 uitgebreid naar andere sectoren. Relevante data voor het gewestelijke Masterplan Tweetaligheid en de grondwettelijke verplichting tot tweetaligheid van de Brusselse openbare diensten.
Bron: Iriscare (27 april 2026). Betrouwbaarheid: official.
100 dagen van de gewestregering: Groen revendiceert haar isolement (19 mei 2026)
Op 19 mei 2026 publiceert BRUZZ Politiek het eerste interview-balans van de vice-minister-president belast met Mobiliteit over de eerste 100 dagen van de Brusselse gewestregering (aangetreden op 14 februari 2026). Op de vraag over het isolement van Groen in de meerderheid antwoordt de vice-minister-president: « Groen geïsoleerd? Ik vind dat prima ». Signaal van zelfpositionering van Groen als interne tegenmacht in een coalitie met zeven partijen, dat de gedocumenteerde terugkerende spanningen verheldert (Ter Kamerenbos 23 maart, LEZ 2-4 april, Louizarotonde mei).
Bron: BRUZZ Politiek (19 mei 2026). Betrouwbaarheid: official.
Geen significant geërfde context — dit domein betreft voornamelijk lopende institutionele hervormingen.
Lees de volledige contextWat dit concreet betekent
De nieuwe regering wil 25 structuren fuseren tot 4 pijlers, met een kostenbesparing van 20 tot 30 %. Pijlers 1 en 2 moeten operationeel zijn in 2026, maar bepaalde fusies vereisen bijzondere meerderheden in het Parlement.
Wat BGM niet zegt
Deze fiche zegt niet dat de institutionele vereenvoudiging zonder moeilijkheden zal verlopen — ze documenteert de rationaliseringsengagementen uit de GBV. Deze hervormingen vereisen complexe politieke akkoorden en bijzondere meerderheden in het Parlement.
Bronnen
- La DH — De toon verscherpt tussen Sint-Joost en het Gewest: de gemeente wil beroep aantekenen (26 augustus 2026) (opent in nieuw tabblad)
- BRUZZ — Sint-Joost-ten-Node wil rechtszaak aanspannen tegen Brussels Gewest (26 augustus 2026) (opent in nieuw tabblad)
- La Libre — MIVB, BGHM, Kanal: de partijen ronden de verdeling van de bestuursmandaten af (22 augustus 2026) (opent in nieuw tabblad)
- BRUZZ — Deontologische commissie buigt zich over het voorzitterschap van Up4North (12 augustus 2026) (opent in nieuw tabblad)
- RTBF — Ce que contient l'accord de gouvernement régional (12 feb. 2026) (opent in nieuw tabblad)
Om verder te gaan
Volg dit domein per e-mail
Max. 1 e-mail/week. Uitschrijven met 1 klik.