Naar inhoud
Brussels Governance Monitor

Institutionele hervorming: fusie van 25 structuren in 4 pijlers

Lopend

Dit dossier verloopt normaal binnen het huidige kader.

Officiële bron
Recent geverifieerd ·

De GBV voorziet de meest ambitieuze herstructurering van het Brusselse gewestelijke apparaat: fusie van 25 structuren in 4 pijlers (Transversaliteit, Organieke missies, infrastructure.brussels, Vastgoedcoördinatie). Pijlers 1 en 2 moeten operationeel zijn vanaf 2026.

TweetaligheidBurgerparticipatie
Kort samengevat (eenvoudige taal)

De regering gaat 25 regionale instellingen fusioneren tot 4 grote structuren. Het doel is de kosten met 20 tot 30 % te verlagen en het bestuur te vereenvoudigen.

Kerncijfers

25

Gewestelijke structuren vóór hervorming

4pijlers (+ operationele entiteiten)

Structuren na hervorming (pijlers)

-20 tot -30 %van de werkingskosten

Beoogde operationele besparingen

2026operationeel

Pijlers 1 & 2 — deadline

Tot 1 juni 2026

GGC — Voorlopige twaalfden verlengd

Institutionele stappen afgerond

Het institutionele tijdschema heeft de belangrijkste stappen doorlopen:

  • Maandag 23 februari — de minister-president heeft de Gewestelijke Beleidsverklaring (GBV) voorgesteld in het Brussels Parlement in plenaire vergadering
  • Maandag 23 februari om 16u30 — Ahmed Laaouej (PS) heeft de Verklaring van Gemeenschapsbeleid (VGB) van de Cocof voorgesteld in het Franstalig Brussels Parlement
  • Vrijdag 27 februari — vertrouwensstemming in het Brussels Parlement: 51 stemmen vóór (MR, PS, Engagés, Groen, Anders, Vooruit; CD&V externe steun), 27 tegen (N-VA, DéFI, PTB, Ecolo, TFA). De regering-Dilliès is officieel in functie

Cocof: voorzitterschap en bevoegdheden

Het akkoord over het voorzitterschap van het Franstalig Brussels Parlement (vergadering van de Cocof) is op 23 februari 2026 beklonken:

  • Rudi Vervoort (PS) is voorzitter tot 1 november 2027
  • Gladys Kazadi (Les Engagés) neemt daarna over voor de rest van de legislatuur
  • Vergoeding: +35 000 EUR/jaar bovenop de parlementaire vergoeding

De verdeling van de Cocof-bevoegdheden wordt bekritiseerd:

BevoegdheidMinisterPartijVoogdij
Werk & EconomieLaurent HubletLes EngagésActiris
BeroepsopleidingBoris DillièsMRBruxelles Formation
Sociale cohesie, cultuur, sociale actieAhmed LaaouejPS
Crèches, gezondheid, openbaar ambt, budgetKarine LalieuxPS

De splitsing Werk/Opleiding plaatst Actiris en Bruxelles Formation onder verschillende ministeriële voogdij — een keuze die door de oppositie wordt aangevochten (Bernard Clerfayt, DéFI, herinnert aan de OESO-aanbevelingen voor integratie).

Tweetaligheid: engagement en controverse

De GBV schrijft tweetaligheid in als institutionele prioriteit. De minister-president heeft publiekelijk erkend dat zijn beheersing van het Nederlands ontoereikend is en dat hij dit aan de Brusselaars verschuldigd is. De Nederlandstalige pers heeft deze kwestie uitgebreid behandeld, met nadruk op het belang ervan in een officieel tweetalig gewest. Het onderwerp blijft gevoelig in het Brussels Gewest, waar de tweetaligheid van de instellingen een wettelijke verplichting is.

De vertraging bij de afronding van de Nederlandstalige versie van de GBV — vijf dagen na het akkoord nog niet beschikbaar, volgens BRUZZ (17 februari 2026) — heeft het debat over institutionele tweetaligheid opnieuw aangewakkerd. De taalkwestie blijft een structureel thema in België: de Grondwet van 1831 kreeg pas in 1967 een officiële Nederlandse tekst — gedurende 136 jaar was alleen de Franse tekst rechtsgeldig. De Duitse versie werd pas in 1991 aangenomen.

Taalbarometer VUB/BRIO: 25 jaar taalachteruitgang

De vijfde editie van de Taalbarometer (VUB/BRIO, mei 2024) documenteert over 25 jaar de taalkundige evolutie van Brussel:

Indicator20002024Evolutie
Gesproken talen in Brussel72107+49 %
Kennis van het Frans~100 %81 %−19 punten
Kennis van het Nederlands33 %22,3 %−10,7 punten
Kennis van het Engels33 %47 %+14 punten
Spreekt geen FR, NL noch EN3 %10,5 %×3,5
NL in Franstalige scholen20 %6,5 %−13,5 punten

Het Engels overtreft nu het Nederlands als tweede bekende taal, terwijl 10,5 % van de bevolking geen van de drie hoofdtalen beheerst (25 % bij niet-Europeanen). Deze feitelijke diagnose werpt direct licht op de engagementen van het Masterplan hieronder.

Bron: Saeys, Laurent Simon & Kavadias, Het Nederlands in een meertalige context, BRIO 2024; VRT NWS / BRUZZ (15 mei 2024).

Masterplan Tweetaligheid

De GBV kondigt een transversaal Masterplan Tweetaligheid aan, met meerdere gelijktijdige actielijnen:

  • Ziekenhuizen: elk Brussels ziekenhuis moet een taalbeleidsplan indienen. Het personeel kan taalopleidingen volgen met extra financiering. Het doel is de toegang tot zorg in beide officiële talen te waarborgen — een gevoelig punt sinds de zaak-baby Cisse (communicatiegebrek in het Nederlands op de spoedafdeling).
  • Gewestelijk bestuur: extra financiering voor taalopleidingen in de ION's en de GOB. Talent.brussels beheert al de tweetaligheidspremies (600 tot 3.200 EUR/jaar naargelang het SELOR/ERK-niveau).
  • Gemeenten en OCMW's: begeleiding om de tweetaligheid in de buurtdiensten te versterken.
  • Werkzoekenden: verplichte taaltest bij inschrijving bij Actiris; verplichte FR/NL-opleiding bij onvoldoende resultaat (zie kaart Werkgelegenheid).

Parallel hieraan ontwikkelt Vlaams minister Cieltje Van Achter (N-VA) een apart «totaalplan» via het Huis van het Nederlands om het gebruik van het Nederlands in Brussel te versterken. Beide plannen (gewestelijk en Vlaams-gemeenschappelijk) overlappen op het terrein maar vallen onder verschillende bestuursniveaus — een typische illustratie van de Brusselse institutionele complexiteit.

Voorzitterschap en GGB van de Cocof

Op 20 februari 2026 heeft het college van de Cocof de Verklaring van Gemeenschapsbeleid goedgekeurd. Ahmed Laaouej (PS) is minister-president van de Cocof, overeenkomstig het gebruik dat dit mandaat toekent aan de tweede Franstalige partij van de coalitie. De gemeenschapsmeerderheid bestaat uit MR, PS en Les Engagés.

De VGB is voorgesteld in het Franstalig Brussels Parlement op 23 februari 2026. De aangekondigde prioriteiten omvatten de ondertiteling van BX1 (Nederlands, Engels, toegankelijkheid), de strijd tegen schooluitval, de beroepsopleiding, een geïntegreerd sociaal-gezondheidsplan en de toename van het aantal crècheplaatsen.

VGC: college en bevoegdheden

Het college van de VGC (Vlaamse Gemeenschapscommissie) — het uitvoerend orgaan van de Nederlandstalige gemeenschap in Brussel — bestaat uit de drie Nederlandstalige leden van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering:

LidPartijVGC-bevoegdheden
Elke Van den Brandt (voorzitter)GroenBegroting, welzijn, gezondheid, gezin, stedelijk beleid
Dirk De SmedtAndersOnderwijs, scholenbouw, ambtenarenzaken, media (BRUZZ)
Ans PersoonsVooruitCultuur, jeugd, sport, gemeenschapscentra, samenleven, diversiteit

De Raad van de VGC, samengesteld uit de 17 Nederlandstalige parlementsleden van het Brussels Parlement, wordt voorgezeten door Benjamin Dalle (CD&V). Vlaams minister Cieltje Van Achter (N-VA), bevoegd voor Brussel, woont de collegevergaderingen bij met raadgevende stem.

Structureel verschil met de COCOF: in tegenstelling tot de COCOF, die sinds 1993 decreetgevende bevoegdheid heeft (zij kan decreten met kracht van wet aannemen), beschikt de VGC niet over eigen wetgevende macht. Haar bevoegdheden worden gedelegeerd door de Vlaamse Gemeenschap, die het toezicht behoudt. De VGC oefent haar bevoegdheden uit via verordeningen, niet via decreten — een fundamentele institutionele asymmetrie in de Brusselse architectuur.

Op 6 maart 2026 keurde de Raad van de VGC het meerderheidsakkoord "Brussel, dat is zoveel meer" goed. Het akkoord is opgebouwd rond zes pijlers: kinderopvang, onderwijs, cultuur, jeugd, sport en welzijn. Onder de prioriteiten: de strijd tegen het lerarentekort en schooluitval, uitbreiding van de Huizen van het Kind, een VGC-breed leesbeleid met samenwerking tussen scholen en bibliotheken, en een "zwemoffensief" voor nieuwe openbare zwembaden. Er werden geen begrotingscijfers bekendgemaakt; de collegevoorzitter kondigde een meerjarenbegroting aan voor het voorjaar van 2026. De oppositie (N-VA, TFA, Vlaams Belang, PVDA) bekritiseerde het akkoord als te vaag en zonder meetbare doelstellingen.

Tijdens dezelfde vergadering werd Benjamin Dalle (CD&V) officieel verkozen tot voorzitter van de Raad, met de creatie van een bijkomende secretarispost om de vier Nederlandstalige meerderheidspartijen te accommoderen.

Ministerraad van 5 maart 2026

De ministerraad van 5 maart 2026 markeerde de eerste concrete stappen van de nieuwe regering:

Hervorming administratie (besluit in 1e lezing)

De regering keurde in eerste lezing een besluit goed dat de basis legt voor de administratieve hervorming. Het project creëert een transversale gemeenschappelijke administratie, onder toezicht van minister van Ambtenarenzaken Dirk De Smedt (Anders). Het doel: de overgang van 25 structuren naar 4 pijlers concretiseren, te beginnen met de ondersteunende diensten (pijler 1). Een tweede lezing volgt.

Federale dotatie Brandweer verdrievoudigd

De Kamer stemde op 5 maart 2026 de quasi-verdrievoudiging van de federale dotatie voor de Brusselse Brandweer (DBDMH/SIAMU): van 5,7 miljoen EUR naar 15,4 miljoen EUR. Deze correctie volgt op een arrest van het Grondwettelijk Hof van 2022 dat de uitsluiting van Brussel uit de federale financiering van hulpverleningszones sinds de hervorming van 2015 discriminerend oordeelde. De structurele enveloppe voor alle hulpverleningszones stijgt van 7,5 naar 17,5 miljoen EUR/jaar. Vanaf 1 januari 2027 worden de dotaties jaarlijks geïndexeerd.

Engagementen uit de GBV

De Gewestelijke Beleidsverklaring van 13 februari 2026 voorziet de meest ambitieuze herstructurering uit de geschiedenis van het Brusselse bestuur. Hoofdstuk 4 beschrijft de fusie van 25 gewestelijke structuren in 4 pijlers.

Pijler 1: Brussel-Transversaliteit (gedeelde ondersteuning)

Groepeert de gemeenschappelijke ondersteunende diensten van het hele Gewest:

  • GOB Human Resources, Talent.Brussels
  • Financiën & Budget, Connect IT, Paradigm
  • Equal.Brussels, Easy.Brussels
  • Grondregie, BISA (statistieken)
  • Brussel Fiscaliteit (inclusief LEZ, ANPR, kilometerheffing)

Pijler 2: GOB Organieke missies

Groepeert de beleidsadministraties:

  • Brussel-Internationaal, Brussel-Mobiliteit
  • Brussel-Economie, Brussel-Werk (met Actiris?)
  • Brussel-Plaatselijke Besturen, Brussel-Huisvesting (met Homegrade)
  • Brussel-Leefmilieu (zonder parken), Brussel-Stedenbouw (fusie perspective.brussels + urban.brussels)
  • Safe.Brussels

Pijler 3: infrastructure.brussels (nieuwe NV van publiek recht)

Nieuwe autonome vennootschap die groepeert:

  • Build/Maintain/DITP van Brussel-Mobiliteit
  • Infrastructuur van de Haven
  • Parken en groene ruimtes (overgedragen van Brussel-Leefmilieu)

Deadline: 2027

Pijler 4: Vastgoedcoördinatie

Coördineert de gewestelijke vastgoedactoren:

  • Grondregie, SAU, citydev
  • BGHM, Haven van Brussel (concessies), Woningfonds

Kalender

  • 2026: Pijlers 1 & 2 operationeel (prioriteit)
  • 2027: Pijler 3 (infrastructure.brussels)
  • Geleidelijke fusies Pijler 2: Stedenbouw → Internationaal → Economie → Werk

GGC: voorlopige twaalfden verlengd

Het college van de GGC besliste op 26 februari 2026 om de voorlopige twaalfden te verlengen tot 1 juni 2026. De gewestbegroting 2026 werd op 6 maart 2026 bij het Parlement ingediend; de GGC-begroting volgt op 20 april 2026.

Volgens de regeringsnota is 98 % van de begroting 2026 al vastgelegd (de gezinsbijslagen zijn gegarandeerd). De gesubsidieerde vzw's blijven echter in onzekerheid: voorlopige twaalfden beletten hen hun normale financiering te ontvangen en overbruggingskredieten bij banken af te sluiten, wat leidt tot dienstverlaging en personeelsinkrimping.

Parlement: Commissie Gelijke Kansen behouden

Op 26 februari 2026 besprak het bureau van het Brussels Parlement een voorstel om de vaste Commissie voor Gelijke Kansen en Vrouwenrechten om te vormen tot een eenvoudig adviescomité, gekoppeld aan de commissie Binnenlandse Zaken. Deze wijziging zou haar wetgevende en budgettaire controlebevoegdheden hebben geschrapt.

Het voorstel lokte reacties uit binnen de meerderheid:

  • De PS (Jamal Ikazban) uitte zijn "verbijstering" en eiste het behoud van het statuut van vaste commissie
  • De MR (Loubna Azghoud) ontdekte het voorstel "met verrassing"
  • Ecolo (Zakia Khattabi) claimde het punt te hebben geblokkeerd: "zonder de groenen zou dit punt zijn goedgekeurd"

Bij de vertrouwensstemming van 27 februari 2026 bevestigde de meerderheid het behoud van alle parlementaire commissies, inclusief de Commissie Gelijke Kansen. Het voorstel tot afschaffing is van de baan.

Institutionele complexiteit: de Belgische « lasagne »

Het Brussels Gewest opereert in een institutioneel netwerk van unieke dichtheid in Europa. Over de 19 gemeenten en 6 bestuursniveaus (federaal, gewestelijk, gemeenschaps-, GGC/COCOF/VGC, gemeentelijk) zijn de bevoegdheden versnipperd en verweven. Vaak aangehaald voorbeeld: gezondheid valt onder maar liefst 9 ministers in België. Dit fenomeen, de "institutionele lasagne" genoemd, maakt het bijzonder moeilijk om een geïntegreerd beleid te voeren in Brussel. De hervorming van 25 structuren naar 4 pijlers is een poging tot vereenvoudiging op gewestelijk niveau, maar raakt niet aan de gemeenschapsarchitectuur.

Lokaal en administratief bestuur (GBV, hoofdstuk 4)

De GBV bevat bijkomende engagementen over lokaal en administratief bestuur:

  • Stedenbouwkundige ruling : invoering van een mechanisme van voorafgaande beslissing waarmee projectdragers een bindend voorafgaand advies kunnen krijgen vóór de formele vergunningsaanvraag
  • Recht op administratieve vergissing : beginsel dat burgers beschermt bij een eerste vergissing te goeder trouw in hun administratieve stappen
  • Lokale Paritaire Commissie (LPC) : orgaan voor gestructureerde dialoog tussen het Gewest en de 19 gemeenten
  • Gemengde commissies Gewest-gemeenten : thematische coördinatiemechanismen voor gedeelde bevoegdheden (mobiliteit, netheid, veiligheid)
  • Versterkt toezicht : versterking van het gewestelijk toezicht op de gemeentefinanciën, met doelstellingen voor begrotingsevenwicht

Deze engagementen zijn nog niet omgezet in ordonnanties of reglementaire teksten.

Deliberatieve commissies

Het Brussels Parlement heeft via artikel 28bis van zijn reglement een mechanisme voor participatieve democratie ingevoerd: de deliberatieve commissies brengen 45 gelote burgers en 15 parlementsleden samen. Zes commissies werden afgerond tussen 2021 en 2024 (dakloosheid, 5G, biodiversiteit, wonen, mobiliteit, jeugd). Een 7e commissie over openbare netheid werd gestemd in januari 2026.

Bron: Brussels Parlement, 2021-2026.

Gemeenten: 1,718 miljard EUR aan doorgeschoven lasten (maart 2026)

Op 11 maart 2026 hebben Brulocalis (vereniging van Brusselse gemeenten en OCMW's) en de Conferentie van burgemeesters een "ongeziene financiële schok" voor de Brusselse lokale besturen aangeklaagd. Volgens hun studie vertegenwoordigen de beslissingen van andere bestuursniveaus 1,718 miljard EUR aan bijkomende lasten voor de gemeenten over de periode 2025-2029, waarvan slechts 26,7 % gecompenseerd zou worden — waardoor 1,258 miljard EUR ten laste van de gemeenten valt.

De lasten zijn verdeeld over vier hoofddomeinen:

  • Financiering van de politiezones — ongeveer 500 M EUR (KUL-norm, rurale solidariteit, politiepensioenen)
  • Pensioenen van het statutair personeel775 M EUR, waarvan slechts 10,5 % gecompenseerd door het federale niveau
  • Hervorming van de werkloosheid / OCMW's558 M EUR aan bijkomende instroom door de lastenoverdracht
  • Fiscale hervorming32 M EUR/jaar aan verlies van gemeentelijke inkomsten vanaf 2029

De voorzitter van Brulocalis, Christian Lamouline (burgemeester van Sint-Agatha-Berchem), verklaarde: "Het jaar 2025 heeft een kantelpunt gemarkeerd in de financiële situatie van de Brusselse gemeenten." De gemeenten vragen een bindend kader dat de budgettaire neutraliteit van beslissingen van andere bestuursniveaus garandeert.

Bronnen: La Libre, BX1, DH, Trends-Tendances, Le Vif (11 maart 2026).

College van Brussel-Stad: herschikking (maart 2026)

Op 11 maart 2026 kondigde het kabinet van burgemeester Philippe Close een gedeeltelijke reorganisatie van het college van burgemeester en schepenen van Brussel-Stad aan:

  • Khalid Zian (PS), ex-voorzitter van het OCMW, keert terug in het college als schepen van Openbare Werken en Internationale Solidariteit. Zijn mandaat wordt gedeeld met Karim Tafranti, die hem eind 2028 opvolgt
  • Nawal Ben Hamou (PS) krijgt Cultuur erbij (bevoegdheid die tot nu toe door de burgemeester werd beheerd), bovenop haar bestaande bevoegdheden (Huisvesting, Gelijke Kansen, Toerisme, Grote Evenementen)

De reorganisatie beoogt de burgemeester vrij te maken voor strategische dossiers: fusie van de politiezones, ziekenhuisorganisatie, veiligheid en bestrijding van drugshandel.

Bron: La Libre (11 maart 2026).

Justitiepaleis: renovatie van meer dan 600 miljoen EUR

Volgens een parlementaire vraag van volksvertegenwoordiger Britt Huybrechts (VB) aan minister Vanessa Matz (Les Engagés) overschrijdt de totale kostprijs van de renovatie van het Justitiepaleis van Brussel de 600 miljoen EUR:

  • Gevel: ongeveer 100 M EUR, voltooiing voorzien tegen 2030
  • Interieur: raming van ongeveer 480 M EUR, voltooiing voorzien tegen 2040
  • Reeds gemaakte uitgaven: ~33,5 M EUR sinds 1984 (waarvan 28,5 M EUR aan studies en eerste werken sinds 2018, en ~5 M EUR aan steigers sinds de jaren 1980)

Deze federale werf blijft emblematisch voor de Brusselse institutionele complexiteit: het Justitiepaleis valt onder de federale bevoegdheid (Regie der Gebouwen), maar bevindt zich in het hart van het Gewest en vormt een belangrijk architecturaal symbool van de hoofdstad.

Bron: BRUZZ (10 maart 2026).

Verkiezing voorzitterschap Brussels MR (maart 2026)

De oproep tot kandidaatstelling voor het voorzitterschap van het Brussels MR werd gelanceerd op 20 maart 2026, met een strak tijdschema:

  • Deadline kandidaturen: 30 maart 2026 om middernacht
  • Stemming: 21-24 april 2026
  • Telling: 24 april om 14u

David Weytsman (voorzitter van het OCMW van Brussel-Stad) is de favoriet. Valentine Delwart, aangesteld als burgemeester van Ukkel, stelt zich niet kandidaat.

Deze verkiezing vindt plaats terwijl de MR de eerste partij van de gewestelijke meerderheid is, met het mandaat van minister-president.

Bron: BX1, Le Soir (20 maart 2026).

CD&V: meerderheidspartner zonder ministerpost (maart 2026)

CD&V (Benjamin Dalle, 1 zetel, 5 102 stemmen of 6 % van de Nederlandstalige stemmen) steunt de regering-Dilliès zonder een ministerpost te bekleden — een ongeziene constructie in de Brusselse politiek, door La Libre bestempeld als "de kraak van de eeuw".

Verkregen tegenprestaties:

  • Regeringscommissaris bij de MIVB
  • 4 bestuurders in de raad van bestuur van Actiris
  • Strategische mandaten bij de SAU en Citydev (in onderhandeling voor BGHM en MIVB)
  • 3 parlementaire medewerkers, 1 medewerker in het kabinet-Dilliès (rang kabinetschef), 1 in het kabinet-Hublet
  • Deelname aan de begrotingsbesprekingen

Spanningen VGC: Vlaams minister Cieltje Van Achter (N-VA) weigert de aanwezigheid van CD&V in het college van de VGC en bestempelt de partij als "verstekeling". De oppositie (Ecolo, Zakia Khattabi) stelt een grondwettelijke vraag over de scheiding der machten.

Bron: La Libre (20 maart 2026).

Fusie politiezones: federale voortgang (maart 2026)

De commissie Binnenlandse Zaken van de Kamer keurde in eerste lezing (4 maart 2026) het wetsontwerp van de federale minister van Binnenlandse Zaken goed voor de fusie van de 6 Brusselse politiezones tot één zone van 6 500 agenten. De operationalisering is gepland tussen oktober 2027 en januari 2028.

De verdeelsleutel voor de lasten tussen de gemeenten wekt spanningen op: ze is gebaseerd op de KUL-norm (60 %) en de gemeentelijke inkomsten van 1999 (40 %). Dit mechanisme benadeelt de kleinere gemeenten met lage inkomsten: Etterbeek (3,5 %), Sint-Agatha-Berchem (1,4 %), Jette (3 %), Ganshoren (1,6 %) — terwijl Brussel-Stad (21 %), Schaarbeek (16 %) en Anderlecht (15 %) het leeuwendeel dragen.

Een alarmbelprocedure werd in de wet opgenomen, waardoor de gouverneur van Brussel kan ingrijpen bij een manifest financieel onevenwicht.

De federale financiering bedraagt 65 miljoen EUR. De tweede lezing in commissie wordt verwacht.

Opmerking: deze hervorming valt onder de federale bevoegdheid. De impact op de Brusselse gemeentefinanciën wordt beschreven in de sectie Brulocalis (1,718 miljard EUR aan lasten, waarvan ~500M voor politie).

Bronnen: RTBF (4 maart 2026), DH (18 maart 2026).

Eerste interne spanning: Ter Kamerenbos (23 maart 2026)

Op dag 37 van de regering-Dilliès is een eerste openlijk conflict tussen coalitiepartners opgedoken. De gewestelijke dienst urban.brussels heeft een proces-verbaal opgesteld tegen de Stad Brussel voor betonblokken die zonder vergunning in het Ter Kamerenbos (beschermd gebied) werden geplaatst. Staatssecretaris Audrey Henry (MR) en minister-president Boris Dilliès (MR) hebben schepen Anaïs Maes (Vooruit) publiekelijk bekritiseerd.

Dit geschil illustreert de moeilijkheid van regeren met 7 partijen verdeeld over het gewestelijk en gemeentelijk niveau, waar dezelfde politieke formaties zich kunnen verzetten naargelang het bestuursniveau.

Bronnen: L'Avenir, DH (23 maart 2026).

Gewestbegroting 2026: goedgekeurd in commissie (23 maart 2026)

De commissie Financiën van het Brussels Parlement heeft de gewestbegroting 2026 goedgekeurd op 23 maart 2026. Het verwachte tekort bedraagt 957 miljoen EUR, een bedrag dat onder de miljard blijft — overeenkomstig het engagement uit de GBV.

Deze stemming is een belangrijke institutionele mijlpaal: het is de eerste volledige begroting die door het Gewest is aangenomen na 613 dagen crisis en voorlopige twaalfden. De plenaire stemming is voorzien vóór 1 april 2026.

Groen: nieuw voorzitterschap (21 maart 2026)

Aimen Horch (30 jaar, Vilvoorde), verkozen voor een eerste mandaat in het Vlaams Parlement, won het voorzitterschap van Groen op 21 maart 2026 met 51,1 % van de stemmen in de eerste ronde. Zijn running-mate, Lien Arits (Brussel), werd vicevoorzitter van de partij.

Groen maakt deel uit van de Brusselse gewestelijke meerderheid, met Elke Van den Brandt als lid van de regering en voorzitter van het VGC-college. Deze generatievernieuwing aan het hoofd van de partij kan het standpunt van Groen over de Brusselse thema's beïnvloeden.

Tweede interne spanning: LEZ en sociale uitzonderingen (26-27 maart 2026)

Op dag 43 van de regering verschijnt een tweede politieke breuk — dit keer over een inhoudelijk punt. De kwestie van sociale uitzonderingen op de LEZ voor houders van het BIM-statuut (30 % van de Brusselaars) verdeelt de coalitie:

  • PS en Vooruit: eisen volledige vrijstelling voor BIM-houders
  • Groen: blokkeert de vrijstelling, omdat ze de LEZ zou uithollen en een juridisch risico zou creëren (grondwettelijk standstill-beginsel)
  • MR: probeert de samenhang te bewaren

Een regeringsbron verklaart: « We navigeren op een mijnenveld… we weten dat er rechtszaken zullen komen. » Dit conflict is dieper dan dat van het Ter Kamerenbos (dag 37): het raakt aan de ecologische identiteit van Groen en aan de sociale belofte van PS/Vooruit.

Er is geen akkoord bereikt. De boetes van 350 EUR gelden technisch gezien vanaf 1 april 2026. Een hervormd kader wordt beoogd voor januari 2027.

Bronnen: La Libre, La DH (26 maart 2026).

Brussel « Europese hoofdstad van de democratie 2027 » (april 2026)

Op 7 april 2026 werd de Stad Brussel aangewezen als « Europese hoofdstad van de democratie » voor het jaar 2027, na een stemming met meer dan 5 500 burgers uit de 46 lidstaten van de Raad van Europa en Kosovo. De titel wordt gedragen door een onafhankelijk initiatief (European Capital of Democracy) dat steden wil valoriseren die vernieuwende vormen van burgerparticipatie ontwikkelen.

De kandidatuur werd ingediend onder de slogan « Brussels must be DemoCrazy », als antwoord op wat de Stad omschrijft als een wereldwijde achteruitgang van de democratie. Een expertjury bezocht Brussel op 20 januari 2026 om de lokale democratische initiatieven in verschillende wijken te beoordelen vóór de Europese burgerstemming.

Reikwijdte: de titel wordt gedragen door de Stad Brussel (gemeentelijk niveau), niet door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Duur: één jaar (2027). De Stad zal « talrijke projecten, debatten en evenementen over burgerparticipatie, dialoog en democratische innovatie » organiseren. Brussel voegt zich bij Barcelona, Wenen en Cascais, de vorige titelhouders.

Bronnen: L'Avenir / Belga (8 april 2026); officiële website European Capital of Democracy.

Bronnen en methodologie

De hierboven gedocumenteerde engagementen komen uit de officiële tekst van de GBV (hoofdstuk 4) en uit overeenstemmende persbronnen die het regeerakkoord van 12 februari 2026 hebben behandeld.

Ter Kamerenbos: PV voor stedenbouwkundige inbreuken (23 maart 2026)

Op 23 maart 2026 heeft Urban.brussels een proces-verbaal opgesteld tegen de Stad Brussel voor stedenbouwkundige inbreuken in het Ter Kamerenbos: 40 rotsblokken vervangen door betonblokken zonder vergunning, in een beschermd gebied. Staatssecretaris voor Stedenbouw Audrey Henry (MR) heeft een gewestelijke inventaris van betonblokken in de openbare ruimte bevolen en om esthetisch betere alternatieven gevraagd.

Een overleg tussen Henry, burgemeester Philippe Close (PS) en de betrokken schepenen leidde tot een tijdschema: de Stad Brussel dient een regularisatievergunning in vóór de zomer 2026. De blokken blijven ondertussen staan.

Het incident kristalliseerde een zichtbare spanning tussen het Gewest (MR) en de Stad Brussel (PS/Vooruit) — een van de eerste botsingen binnen de coalitie, 37 dagen na de regeringsvorming.

Bron: BRUZZ (23 maart 2026), La Libre, DH. Betrouwbaarheid: official (PV Urban.brussels).

Voorzitterschap MR Brussel: opvolging Leisterh (maart 2026)

Op 31 maart 2026 heeft David Weytsman (voorzitter OCMW Brussel, voormalig gewestelijk parlementslid) zich kandidaat gesteld voor het voorzitterschap van de MR Brussel, ter vervanging van David Leisterh (afgetreden). Géofrey Coomans de Brachène is eveneens kandidaat. De geheime stemming vindt plaats van 21 tot 24 april 2026 (telling op 24 april om 14u).

Deze interne vernieuwing heeft geen directe invloed op de gewestregering, maar is een signaal over de krachtsverhouding binnen de partij van de minister-president.

Bron: BX1 (30-31 maart 2026). Betrouwbaarheid: official.

Eerste regeringscrisis: LEZ en subsidies (2-4 april 2026)

De regering-Dilliès doorstond haar eerste crisis op dag 50 van haar bestaan (2-4 april 2026). De directe aanleiding: het eenzijdige uitstel van de LEZ-boetes door begrotingsminister De Smedt (Anders), zonder overleg met de partners.

Chronologie van de crisis:

  • 2 april: regeringszitting geblokkeerd. Alle punten uitgesteld. Groen (Van den Brandt) woedend over het gebrek aan overleg. PS koppelt de subsidies voor Groen aan een BIM-vrijstelling (gerechtigden op verhoogde tegemoetkoming = ~⅓ van de Brusselaars).
  • 3 april: buitengewone regeringsvergadering bijeengeroepen. De Smedt weigert subsidies aan BRAL en Inter-Environnement Bruxelles (IEB), met als argument: « geen subsidies voor organisaties die procedures tegen het Gewest voeren ». Cyclo, ARAU, Fietsersbond, Gracq, Pro Velo krijgen hun subsidies wel.
  • 4 april: akkoord bereikt over de LEZ (zie kaart Mobiliteit). Crisis opgelost.

Deze blokkering vormde een stresstest van het bemiddelingsvermogen van de 7-partijencoalitie. De weigering van subsidies aan BRAL/IEB blijft een sterk politiek signaal over de relatie tussen de regering en het ecologisch middenveld.

Bron: La Libre / BX1 / L'Avenir / DH / BRUZZ (2-4 april 2026). Betrouwbaarheid: official.

Geërfde context (juni 2024 – februari 2026)

Geen significant geërfde context — dit domein betreft voornamelijk lopende institutionele hervormingen.

Lees de volledige context

Wat dit concreet betekent

De nieuwe regering wil 25 structuren fuseren tot 4 pijlers, met een kostenbesparing van 20 tot 30 %. Pijlers 1 en 2 moeten operationeel zijn in 2026, maar bepaalde fusies vereisen bijzondere meerderheden in het Parlement.

Wat BGM niet zegt

Deze fiche zegt niet dat de institutionele vereenvoudiging zonder moeilijkheden zal verlopen — ze documenteert de rationaliseringsengagementen uit de GBV. Deze hervormingen vereisen complexe politieke akkoorden en bijzondere meerderheden in het Parlement.

Volg dit domein per e-mail

Max. 1 e-mail/week. Uitschrijven met 1 klik.