Formatieduur: drie Gewesten, drie snelheden
Duur van de regeringsvorming na de verkiezingen van 9 juni 2024
| Entiteit | Waarde | Datum |
|---|---|---|
| VLA | ~4 maanden (regering gevormd in oktober 2024) | 1 oktober 2024 |
| WAL | ~8 maanden (regering gevormd in februari 2025) | 1 februari 2025 |
| BXL | 20+ maanden (nog steeds zonder regering in februari 2026) | 7 februari 2026 |
| VLA | Begroting 2025 tijdig gestemd | 1 januari 2025 |
| WAL | Begroting 2025 gestemd in december 2025 | 1 december 2025 |
| BXL | Voorlopige twaalfden sinds juli 2024 | 1 februari 2026 |
Methodologie
Berekening van de duur tussen de verkiezingsdag (9 juni 2024) en de eedaflegging van de gewestregering. Voor Brussel, waar nog geen regering is gevormd, wordt de duur berekend tot de publicatiedatum (februari 2026). De data van eedaflegging komen uit officiële akten van de regionale parlementen.
Vergelijkbaarheidsbeperkingen
De formatieduur is niet rechtstreeks vergelijkbaar zonder rekening te houden met de institutionele context: Brussel vereist grondwettelijke taalevenwichten die in Vlaanderen en Wallonie niet bestaan. Het aantal partijen dat nodig is om een meerderheid te vormen, is in Brussel ook hoger.
Context
De verkiezingen van 9 juni 2024 vernieuwden gelijktijdig de regionale parlementen en het federaal parlement. Elk Gewest begon zijn eigen proces van regeringsvorming, met zeer verschillende resultaten.
Vlaanderen: snelle formatie (~4 maanden)
Het Vlaams Parlement bereikte snel een meerderheid. De aangestelde formateur kon een regering samenstellen die in oktober 2024 de eed aflegde. Deze snelheid wordt verklaard door een duidelijkere parlementaire samenstelling, met minder partijen nodig om de meerderheid te bereiken.
Gevolgen:
- Continuiteit van het gewestelijk beleid
- Begroting 2025 tijdig gestemd
- Geen onderbreking in de overheidsinvesteringen
Wallonie: tussentijdse formatie (~8 maanden)
Het Waals Gewest kende een langer formatieproces. De onderhandelingen duurden van de zomer van 2024 tot januari 2025, en de Waalse regering legde de eed af in februari 2025. Het Gewest functioneerde in die periode op voorlopige twaalfden.
Gevolgen:
- Voorlopige twaalfden gedurende ongeveer acht maanden
- Vertraging bij de lancering van nieuwe gewestelijke programma's
- Begroting 2025 uiteindelijk gestemd in december 2025
Brussel: formatie nog steeds aan de gang (20+ maanden)
Het Brussels Gewest heeft in februari 2026 nog steeds geen volwaardige regering. Meerdere formatiepoging zijn mislukt, met opeenvolgende informatie- en formatieopdrachten. De uittredende regering blijft in lopende zaken.
Gevolgen:
- Ononderbroken regime van voorlopige twaalfden sinds de verkiezingen
- Verlamming van elk nieuw gewestelijk beleid
- Erosie van het publiek handelingsvermogen
Verklarende factoren
De duur van de Brusselse formatie wordt verklaard door verschillende structurele factoren:
- Taalevenwichten: de bijzondere wet legt een vertegenwoordiging van beide taalgroepen in de gewestregering op
- Politieke versnippering: het hoge aantal partijen in het Brussels Parlement maakt coalities rekenkundig en politiek complex
- Communautaire kwesties: sommige partijen stellen voorwaarden die verband houden met institutionele hervorming, zonder rechtstreeks verband met gewestelijke bevoegdheden
Bronnen
- Brussels Parlement, sessiedocumenten en officiële akten
- Vlaams Parlement, eedaflegging van de regering (oktober 2024)
- Waals Parlement, eedaflegging van de regering (februari 2025)
- Belgisch Staatsblad, regeringsbenoemingen
Bron: Regionale parlementen — Officiële akten en documenten
Laatst bijgewerkt: 7 februari 2026