Sint-Joost-ten-Node: de dichtstbevolkte, herverkiezingen

De dichtstbevolkte gemeente van België

Sint-Joost-ten-Node is de kleinste (1,16 km²) en dichtstbevolkte gemeente van België (~23.185 inw/km²). Na de annulering van de verkiezingen van oktober 2024 wegens onregelmatigheden (volmachten) vond op 9 februari 2025 een nieuwe verkiezing plaats. Emir Kir (onafhankelijk, ex-PS) versterkte zijn absolute meerderheid tot 18/29 zetels (55,6%).

Transparantie: 3 van de 6 criteria

Het budget wordt online gepubliceerd, de gemeenteraad wordt sinds 2018 via livestream op YouTube uitgezonden en het mandatenregister is toegankelijk. De notulen zijn gedeeltelijk (vertragingen bij publicatie gemeld), de burgerparticipatie beperkt zich tot adviesraden en er is geen Open Data-portaal.

Financiële crisis en dwangtoezicht

Sint-Joost verkeert in een financiële crisis. De gewestregering maakt melding van een gecumuleerd tekort van meer dan 30 miljoen EUR (boekjaar 2025), een bedrag dat door de burgemeester wordt betwist: hij spreekt van ongeveer 17 miljoen EUR, wijst op « tweeëntwintig miljoen reeds bespaard » en stelt « in vierentwintig jaar geen euro aan het Gewest te hebben gevraagd ». Tussen 2025 en 2026 kwam het Brussels Gewestelijk Herfinancieringsfonds van de Gemeentelijke Thesaurieën (BGHGT/FRBRTC) drie keer tussen, voor 21 miljoen EUR in totaal; de gemeente vroeg uitstel voor de terugbetaling van een lening van 7 miljoen EUR.

Op 28 mei 2026 heeft de ministerraad van het Gewest de procedure van dwangtoezicht over de gemeente geactiveerd, op initiatief van de minister van Plaatselijke Besturen, wegens « tekortkomingen en onwettelijke praktijken » en « systemische tekortkomingen » vastgesteld door de administratie Brussel Plaatselijke Besturen. De procedure voorziet in formele waarschuwingen en, indien de onregelmatigheden aanhouden, de aanstelling van een bijzonder commissaris die toeziet op het herstel van de financiën en de gemeentelijke beslissingen controleert. Het is het eerste gemeentelijk dwangtoezicht in Brussel sinds de lokettenaffaire van Schaarbeek (1976).

Om haar financiën te saneren had de gemeente al drastische maatregelen genomen: massale verhoging van de onroerende voorheffing (OV) van 2.980 naar 4.090 opcentiemen (de sterkste stijging in het Gewest) en afschaffing van de eindejaarspremie van het gemeentepersoneel. Een dodelijke schietpartij in januari 2026 wakkerde de veiligheidszorgen opnieuw aan.

Vertrouwen: official (beslissing van de ministerraad + gewestelijk persbericht; tekort als betwiste waarde Gewest/gemeente). Bronnen: L'Avenir (28/05/2026) ; BRUZZ (28/05/2026) ; RTBF (28/05/2026).

AISSJ-schandaal: de gewestelijke audit onthuld (9-10 juni 2026)

Op 9 juni 2026 onthulde BRUZZ de conclusies van de gewestelijke audit (Audit Brussels) over het AISSJ, het sociaal verhuurkantoor van de gemeente, failliet verklaard in oktober 2025: volgens de audit werd het kantoor meer dan twintig jaar lang ondermijnd door fraude bij de toewijzing van sociale woningen, met onregelmatigheden in 86 % van de onderzochte dossiers — toewijzingen ten gunste van verwanten en kennissen.

Op 10 juni eiste het schepencollege « volledige transparantie », vroeg het toegang tot de integrale versie van de audit — door de gewestelijke staatssecretaris voor Huisvesting overgemaakt aan het parket in het kader van een gerechtelijk onderzoek — en kondigde het aan zich het recht voor te behouden om zich burgerlijke partij te stellen. Het college benadrukt dat geen van zijn huidige leden « bij het AISSJ betrokken was tijdens de periode van de vermoedelijke feiten »; BRUZZ merkt evenwel op dat de feiten een periode van minstens vijftien jaar bestrijken waarin huidige gemeentelijke verkozenen in de raad van bestuur van het kantoor zetelden.

In het Brussels Parlement vraagt de MR de uitbreiding van de onderzoekscommissie « Anderlechtse Haard » naar de feiten in Sint-Joost; Team Fouad Ahidar eist een commissie over de hele sector van de sociale huisvesting (zie kaart Huisvesting). De zaak komt bovenop het dwangtoezicht dat op 28 mei over de gemeente werd geactiveerd.

Vertrouwen: unconfirmed (audit niet openbaar, gerechtelijk onderzoek lopende). Bronnen: BRUZZ — Gemeente Sint-Joost eist transparantie (10/06/2026) ; La DH (10/06/2026).

Brabantwijk: verlengde nachtsluiting (juni 2026)

Het college van Sint-Joost-ten-Node legt op 30 juni 2026 ter stemming in de gemeenteraad de verlenging met drie maanden, tot eind september 2026, voor van het reglement inzake nachtsluiting van handelszaken (1u-6u) in de Brabantwijk, gedeeld met Schaarbeek, zonder wijziging van de tijden maar met uitsluiting van de Koningsstraat uit het perimeter. Schaarbeek legt de sluitingstijd op zijn beurt op 3u in het weekend. Het college verwijst naar de terugval van het aandeel 's nachts gepleegde gewelddaden. Volledig veiligheidscontext op de kaart Veiligheid.

Bron: RTBF (23 juni 2026). Betrouwbaarheid: unconfirmed (stemming op 30 juni).

Parkeerbeheer gedelegeerd aan parking.brussels (17 juni 2026)

De gemeenteraad keurde op 24 juni 2026 de delegatie van het operationele beheer van het parkeren op de openbare weg aan het gewestelijk agentschap parking.brussels goed, vanaf 1 februari 2027. Sint-Joost-ten-Node wordt zo de veertiende van de negentien Brusselse gemeenten die deze stap zet. Het gewestelijk agentschap neemt de controle op de openbare weg en het beheer van de vrijstellingskaarten op zich, terwijl de gemeente de controle behoudt over haar parkeerbeleid en haar parkeertarieven. Er wordt geen banenverlies aangekondigd; de bewonerskaart stijgt van vijf naar vijftien euro.

Bron: BX1 (17 juni 2026). Betrouwbaarheid: official (stemming in de gemeenteraad).

Een bijzondere politieke context

De geannuleerde en opnieuw gehouden verkiezingen vormen een uniek geval in de geschiedenis van de Brusselse gemeenten. De PS en Ecolo worden door de uittredende burgemeester uitgesloten van elke coalitie.