Fusie van politiezones: van 6 naar 1, stemming voor de zomer van 2026

Wet aangenomen — Beroep bij het Grondwettelijk Hof (13 mei 2026)

Op 13 mei 2026 heeft de Kamer van volksvertegenwoordigers in plenaire vergadering de wet aangenomen die de zes Brusselse politiezones samenvoegt tot één unieke zone. De wet verplicht uitvoering vóór 1 januari 2028 (maximaal 18 maanden na de publicatie in het Belgisch Staatsblad).

Stemverhouding in plenaire vergadering:

• Voor: federale meerderheid, Anders, Ecolo-Groen (behalve 1 onthouding)
• Tegen: PS, DéFI, PTB/PVDA
• Onthouding: Vlaams Belang

Beroep bij het Grondwettelijk Hof — dubbel front:

Brulocalis (de vereniging van de 19 Brusselse gemeenten) heeft beslist, unaniem door haar raad van bestuur (min één onthouding), om een collectief beroep in te dienen bij het Grondwettelijk Hof. De wettelijke termijn bedraagt 6 maanden vanaf de afkondiging van de wet (verwacht eind juni–begin juli 2026).

Vier individuele burgemeesters hebben ook beroepen ingediend:

Andere gemeenten in beraad: Koekelberg, Oudergem, Sint-Pieters-Woluwe, Evere.

Centraal argument: de gemeenten klagen de structurele ondervertegenwoordiging van kleinere gemeenten in de toekomstige unieke zone aan — Sint-Agatha-Berchem zou slechts 1,4 % van de stemmen hebben in de beslissingen van de gefuseerde zone.

Politieke paradox: Les Engagés stemt de wet op federaal niveau en betwist de uitvoering ervan lokaal — Christian Lamouline (Sint-Agatha-Berchem), tevens voorzitter van Brulocalis, is de initiatiefnemer van het collectief beroep.

Bronnen: BRUZZ Politiek + La Libre (13 mei 2026).

Kamercommissie: goedkeuring in tweede lezing (21 april 2026)

Op dinsdag 21 april 2026 heeft de Kamercommissie Binnenlandse Zaken in tweede lezing de wetsontwerpen goedgekeurd over de fusie van de zes Brusselse politiezones.

Stemming:

• 9 voor (Arizonameerderheid)
• 3 tegen (PS + PVDA)
• 3 onthoudingen (Vlaams Belang + Groen-Ecolo)

Belangrijkste elementen:

• Op verzoek van de PS vond een tweede lezing plaats (na de goedkeuring in eerste lezing begin maart) — de gelegenheid om een reeks amendementen in te voegen, onder meer op basis van een juridische nota van de Kamer
• De tekst gaat nu naar de plenaire Kamer, laatste stap vóór de afkondiging
• Het wetsontwerp bevat ook stimulansen voor vrijwillige fusies in de rest van het land
• Het tijdschema voor inwerkingtreding wordt bevestigd: ten laatste 18 maanden na de publicatie van de wet beschikt Brussel over één politiezone

Bron: BRUZZ Politiek (21 april 2026).

Motie belangenconflict in het Brussels Parlement (13 maart 2026)

Op 13 maart 2026 heeft het Brussels Parlement een motie van belangenconflict in overweging genomen, ingediend door DéFI en Ecolo-fractieleider Zakia Khattabi, gericht tegen het federale fusieproject dat op 4 maart was goedgekeurd in de Kamercommissie Binnenlandse Zaken.

Argumenten van de motie:

• De fusie wordt opgelegd aan Brussel terwijl ze elders in het land vrijwillig is
• De meerderheid van de Brusselse burgemeesters is tegen het project
• Brulocalis heeft een negatief advies uitgebracht
• De Raad van State heeft kritiek geuit op het project

De inoverwegingneming start een overlegperiode van 60 dagen tussen het Brussels Parlement en de federale Kamer, waardoor de federale wetgevende procedure gedurende die periode wordt opgeschort. Dit grondwettelijk mechanisme blokkeert het project niet definitief, maar dwingt een fase van interinstitutioneel overleg af.

Bron: BRUZZ, 13 maart 2026.

Wetgevende voortgang: commissie Binnenlandse Zaken (10 februari)

De minister van Binnenlandse Zaken heeft het gedetailleerde wetsontwerp voorgesteld aan de commissie Binnenlandse Zaken van de Kamer op 10 februari 2026. Het betrof een hoorzitting/presentatie, nog geen stemming. De minister bevestigde de nationale reikwijdte van de hervorming: vermindering van 176 naar ~60 politiezones in het hele land, met de Brusselse fusie als enig verplicht geval.

De stemming in plenaire vergadering wordt verwacht voor de zomer van 2026. De unieke Brusselse zone zou operationeel zijn ongeveer een jaar na de stemming, dus in de loop van 2027.

Reacties in de commissie:

• Oppositie PS: « Gedwongen huwelijken werken nooit »
• Oppositie Défi: « Puur irrationeel — een veiligheids- en democratische machtsgreep »

De fusie wordt ook aangeduid als een van de « zeven budgettaire plagen » die op de Brusselse gemeenten wegen, naast de pensioenhervorming en de werkloosheidshervorming.

Bronnen: La Libre, « een stap naar de fusie » (10 feb. 2026); L'Avenir, « de 7 budgettaire plagen » (9 feb. 2026).

Terreinsignaal: Zuidstation (17 februari)

Het eerste terreinbezoek van de minister-president, op 17 februari aan het Zuidstation, legde de versnippering van de veiligheidscoördinatie bloot. Op dezelfde locatie kruisen de bevoegdheden van twee lokale politiezones (Brussel-Elsene en Anderlecht-Sint-Gillis-Vorst), de Federale Spoorwegpolitie, de NMBS-beveiliging en de Mivb-bewakers. De vaststelling — « er valt beter te doen op het vlak van coördinatie » — illustreert concreet een van de centrale argumenten van het fusieproject.

Gewestelijk regeerakkoord: de Brusselse positie

De gewestelijke beleidsverklaring (februari 2026) koppelt de positie van het Gewest aan de beslissing van het federaal Parlement:

« Als het federaal Parlement gunstig stemt over de fusie van de politiezones, zal het Gewest zich inschrijven in het beginsel van federale loyauteit en deze unieke zone oprichten. »

Concreet verbindt de Brusselse regering zich ertoe:

• De unieke zone op te richten als de federale wet wordt gestemd
• De wijkpolitie te behouden via « lokale antennes »
• De overgang te coördineren met de gemeenten binnen de geïntegreerde politie

Huidige situatie: 6 politiezones

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest telt momenteel 6 lokale politiezones, elk bestaande uit meerdere gemeenten:

Elke zone heeft een eigen korpschef, budget en politieraad. Het Politiecollege, samengesteld uit de 19 burgemeesters en de minister-president, coördineert het bovenlokale beleid.

Federaal project: één enkele zone

De federale regering heeft op 23 december 2025 in tweede lezing een voorontwerp van wet goedgekeurd dat de 6 Brusselse zones samenvoegt tot één zone. De belangrijkste elementen:

• Eén korpschef voor het volledige Brusselse grondgebied
• Transitiebudget van 65 miljoen EUR over 5 jaar (aanvankelijk 55M, verhoogd met 10M in december 2025)
• Beoogde datum van inwerkingtreding: vóór 1 januari 2028 (maximaal 18 maanden na de afkondiging van de wet)
• Herziening van de KUL-norm voor de financiering van politiezones (eerste herziening in 26 jaar)
• Het project kadert in een nationale hervorming om de 176 Belgische zones terug te brengen tot ongeveer 60 (Brussel verplicht, rest van het land vrijwillig)

Wetgevend tijdschema

• Juli 2025: eerste lezing in de Ministerraad
• December 2025: advies van de Raad van State (onnauwkeurigheden vastgesteld in het voorontwerp)
• 23 december 2025: tweede lezing goedgekeurd, budget verhoogd tot 65M EUR
• 2 februari 2026: Quintin kondigt de nationale reikwijdte aan — van 176 naar ~60 zones (Brussel verplicht, rest van het land vrijwillig)
• 10 februari 2026: presentatie van het wetsontwerp in de commissie Binnenlandse Zaken van de Kamer (hoorzitting, geen stemming)
• 4 maart 2026: project goedgekeurd in Kamercommissie Binnenlandse Zaken (federale meerderheid)
• 13 maart 2026: motie belangenconflict DéFI/Ecolo in overweging genomen door Brussels Parlement → overlegperiode 60 dagen
• 21 april 2026: Kamercommissie Binnenlandse Zaken keurt in 2e lezing goed (9-3-3) — tekst gaat naar plenaire vergadering
• 13 mei 2026: stemming in plenaire Kamer — wet aangenomen (voor: meerderheid + Anders + Ecolo-Groen behalve 1 abst. ; tegen: PS, DéFI, PTB ; onthouding: VB)
• 13 mei 2026: beroep bij het Grondwettelijk Hof aangekondigd door Brulocalis (19 gemeenten) en 4 individuele burgemeesters
• Vóór 1 januari 2028: verplichte uitvoering (max. 18 maanden na publicatie wet)

Standpunten van de betrokken actoren

Voorstanders:

• De federale regering — initiatiefnemer van het project
• De vakbond SLFP-Police — voorwaardelijke steun, vraagt objectieve criteria en structurele herfinanciering
• De Brusselse gewestelijke coalitie — federale loyauteit onder voorbehoud van de parlementaire stemming

Tegenstanders:

• De 19 Brusselse burgemeesters — unanieme oppositie in augustus 2025
  • Argument: het verplichte karakter voor Brussel (vrijwillig elders) wordt als discriminerend beschouwd
  • Bezorgdheid: verlies van wijkpolitie en van de band tussen burgemeester en korpschef
• De Raad van State — heeft onnauwkeurigheden en inconsistenties in het voorontwerp vastgesteld (december 2025)

Te volgen aandachtspunten

• Beroep bij het Grondwettelijk Hof: het Hof moet zich uitspreken over de grondwettelijkheid van de wet; een vernietigingsarrest zou de uitvoering opschorten
• Lokale antennes: het model van wijkpolitie binnen een unieke zone is nog niet gedefinieerd
• KUL-norm: de herziening van de financiering wordt al 26 jaar verwacht; het resultaat bepaalt de levensvatbaarheid van de unieke zone
• Personeelstransitie: het statuut van de ~6 500 agenten en ~1 000 burgermedewerkers van de 6 huidige zones moet worden geharmoniseerd
• Bestuur: de rol van de burgemeesters in een unieke zone (via het Politiecollege of een ander mechanisme) moet nog worden bepaald
• Link met het gewestelijk veiligheidsplan: de unieke zone moet worden afgestemd op het geïntegreerde plan uit de DPR

Nieuwe sequentie na de stemming (18-19 mei 2026)

Zes dagen na de stemming in de plenaire vergadering van de Kamer (13 mei) kent het dossier drie snelle politieke ontwikkelingen:

• 16 mei: de federale minister van Binnenlandse Zaken erkent publiekelijk dat het dossier « jammer genoeg een communautaire smaak » heeft gekregen (BRUZZ Politiek). Zeldzame bekentenis in een gevoelig institutioneel dossier.
• 18 mei: de burgemeester van Evere kondigt zijn voornemen aan om een beroep in te dienen (BRUZZ Politiek). Hij vervoegt Brulocalis (Vereniging van de Stad en de Gemeenten van het Brussels Gewest) die reeds een beroep bij het Grondwettelijk Hof heeft aangekondigd, en de 4 individuele indienende burgemeesters.
• 19 mei: BRUZZ Politiek meldt dat een belangrijke Vlaamse eis in het dossier zou zijn ingewilligd. De politieke toegeving wordt voorgesteld als de aanleiding voor het gemeentelijke beroep — de wijziging van de parametrering werd waargenomen als een laatste vergrendeling ten nadele van de kleine gemeenten.

Operationeel gevolg: de wettelijke termijn voor beroep bij het Grondwettelijk Hof (6 maanden na de afkondiging van de wet, verwacht eind juni 2026) zal wellicht worden ingezet. Het uitvoeringsvenster (vóór 1 januari 2028) blijft beperkt door eventuele tussentijdse jurisdictionele beslissingen. GBV-engagement admin-pillars te scannen — de gemeentelijke weerstand tegen het federale kader stelt het « versterkt toezicht » van het Gewest in vraag.

Bronnen: BRUZZ Politiek — Burgemeester van Evere beroep (18 mei 2026) ; BRUZZ Politiek — Vlaamse eis ingewilligd (19 mei 2026) ; BRUZZ Politiek — Quintin « communautaire smaak » (16 mei 2026). Betrouwbaarheid: official.

Eerste politiecollege van de eengemaakte zone: naam, divisies, voorzitterschap (8 juli 2026)

Op woensdag 8 juli 2026 hielden de 19 Brusselse burgemeesters de eerste officiële vergadering van het politiecollege van de toekomstige eengemaakte zone, in aanloop naar de inwerkingtreding van de fusie die uiterlijk op 1 januari 2028 gepland is.

Aangekondigde beslissingen:

• Gekozen naam: « Politie Brussel » in het Nederlands, « Police de Bruxelles » in het Frans, ter vervanging van de huidige benamingen (Zone Brussel-Elsene, Zone Noord, Zone Zuid, enzovoort)
• Indeling in negen territoriale divisies, voorgesteld als middel om de wijkpolitie te behouden; elke burgemeester behoudt het gezag over de administratieve politie op het grondgebied van zijn of haar gemeente
• Philippe Close (PS), burgemeester-voorzitter van de Stad Brussel, werd verkozen tot voorzitter van het politiecollege
• Michel Goovaerts, huidige korpschef van de zone Brussel-Elsene, werd aangesteld als coördinator belast met de voorbereiding van de overgang, samen met de korpschefs van de zes huidige zones
• De aanwerving van de toekomstige korpschef van de eengemaakte zone moet in september 2026 van start gaan

Deze informatie is gebaseerd op eensluidende verklaringen van burgemeester-voorzitter Philippe Close en andere deelnemers, gerapporteerd door L'Avenir, La DH en BX1; er werd geen afzonderlijk officieel communiqué over deze vergadering teruggevonden.

Deze aankondiging biedt een eerste antwoord op de vraag naar de wijkpolitie binnen de eengemaakte zone, eerder aangeduid als een onbeslist aandachtspunt (zie « Te volgen aandachtspunten » hierboven).

Bronnen: L'Avenir (8 juli 2026) ; La DH (8 juli 2026) ; BX1. Betrouwbaarheid: unconfirmed (eensluidende verklaringen in meerdere media, geen afzonderlijk officieel communiqué teruggevonden).