Brussel-Stad: pionier van gemeentelijke transparantie

De grootste en meest transparante gemeente

Brussel-Stad is de hoofdstedelijke gemeente van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de meest bevolkte van de 19 gemeenten, met bijna 200.000 inwoners verspreid over een grondgebied van 33 km² dat de historische Vijfhoek, Laken, Neder-Over-Heembeek en Haren omvat.

Op het vlak van transparantie is Brussel-Stad een pionier onder de Brusselse gemeenten. Het voldoet aan alle zes criteria van de BGM-monitoring.

Open Data: een portaal sinds 2014

Brussel-Stad beschikt over een Open Data-portaal dat actief is sinds 2014, een van de eerste in België op gemeentelijk niveau. Het portaal biedt datasets over mobiliteit, stedenbouw, demografie en gemeentefinanciën in bruikbare formaten (CSV, JSON, API).

Burgerparticipatie: faireBXLsamen

Het platform faireBXLsamen ("samen Brussel maken") stelt inwoners in staat om gemeentelijke projecten voor te stellen, te bespreken en erover te stemmen. Participatieve budgetten, consultaties over stedelijke inrichting en burgerinterpellaties zijn online toegankelijk. Meer dan 100 projecten werden ingediend sinds de lancering.

Gemeenteraad in livestream

De zittingen van de gemeenteraad worden in livestream uitgezonden op YouTube en de notulen worden integraal online gepubliceerd. De videoarchieven gaan meerdere jaren terug.

Digitale communicatie

In november 2024 nam Brussel-Stad de beslissing om X/Twitter te verlaten en de communicatie te heroriënteren naar de officiële kanalen (website, nieuwsbrief, institutionele sociale media). Dit besluit, gemotiveerd door de verslechtering van het platform, maakt Brussel-Stad een van de eerste Belgische overheden die deze stap zetten.

Recente gemeentelijke beslissingen

Afschaffing OTVP-belasting voor zonnepanelen (december 2025)

De gemeenteraad stemde in december 2025 voor de afschaffing van de belasting op Tijdelijke Inname van de Openbare Weg (OTVP) voor de installatie van fotovoltaïsche panelen (limiet: 5 m², maximaal 2 werkdagen). Brussel-Stad is de eerste Brusselse gemeente die dit stimulerend maatregelen neemt.

Terrassenplan: regulering van terrassen in de voetgangerszone (januari 2026)

Een politieverordening van het schepencollege (eind januari 2026) verbiedt terrassen en verkoopsstandjes in de Stoofstraat (traject Lombardstraat — Eikstraat, as Grote Markt — Manneken Pis) om veiligheids- en doorstromingsredenen. Een globaal plan voor de regulering van de 900 terrassen van de gemeente is in voorbereiding, met focus op de voetgangerszone, de Grote Markt en de Grasmarkt. De aanpak verloopt in overleg met de horecasector.

Verhoging horecaterrastaksen (goedgekeurd op 20 april 2026)

De gemeenteraad van Brussel-Stad heeft op maandag 20 april 2026 een verhoging van de taksen op horecaterrassen goedgekeurd, aangekondigd door BRUZZ op 17 april. De nieuwe tarieven:

Uitrustingsmultiplicatoren:

• Houten vloer: ×1,25
• Half gesloten terras: ×3
• Gesloten terras: ×10
• Getoonde kaart: forfaitaire +200 €

De foorkramers van de Zuidfoor zien hun tarieven ook met 5 % stijgen.

Stemming: meerderheid voor; tegen: PVDA en Team Fouad Ahidar; onthouding: Ecolo.

Motivering van de gemeente: aanzienlijke stijging van de organisatiekosten (politiepersoneel, Rode Kruis, wegenis, afvalbeheer, dagelijkse schoonmaak, promotie), bovenop de overdracht door het Gewest van bepaalde lasten die eerder gewestelijk gedragen werden (met name verbonden aan de betonblokken, zie kaart Veiligheid). De Brusselse horecafederatie heeft de maatregel « betreurd » en bestempeld als « slecht signaal » voor de sector die al verzwakt is door de federale btw-verhoging voor hotelovernachtingen (6 → 12 %, 1 maart 2026).

Bronnen: BRUZZ (17 april 2026); BX1 (21 april 2026); L'Avenir / DH (17 april 2026). Betrouwbaarheid: official (belastingreglement in de gemeenteraad, stemming bevestigd).

Bedelreglement (gemeenteraad van 20 april 2026)

Dezelfde gemeenteraad van maandag 20 april 2026 heeft een reglement over bedelen goedgekeurd, gedragen door burgemeester Philippe Close (PS). De tekst bevat twee afzonderlijke luiken:

1. Bedelen met kinderen — verbod in drie perimeters:

• de Vijfhoek (historisch centrum)
• het Louizaplein
• de Louizalaan

Boetes tot 500 € bij overtreding. De politie is verplicht overtreders te informeren over de leerplicht (5-18 jaar) en over de beschikbare sociale diensten (gesubsidieerde kinderopvang, schoolinschrijvingen).

2. « Agressief, aandringend, intimiderend » bedelen — verbod op het hele grondgebied van de Stad voor een duur van 2 jaar, voorzien van een evaluatieclausule.

Stemming: meerderheid voor; tegen: Ecolo, PVDA, Team Fouad Ahidar.

Oppositie: Benoît Hellings (Ecolo) hekelt het « wrede karakter om bedelen strafbaar te stellen » en stelt dat de tekst de symptomen eerder dan de oorzaken aanpakt en het risico inhoudt dat het probleem zich naar andere gemeenten verplaatst. De oppositie wijst ook op de problematische samenhang met gelijktijdige federale beleidsmaatregelen (uitsluitingen langdurige werkloosheid, zie kaart Sociaal).

Institutionele herinnering: de bevoegdheid inzake handhaving van de openbare orde op de openbare weg en inzake Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS) ligt bij de gemeente (gemeentelijk niveau). Het reglement treedt in werking na publicatie en goedkeuring door het gewestelijke toezicht.

Bronnen: La Libre (20 april 2026); Le Soir (20 april 2026, URL te valideren — botbescherming). Betrouwbaarheid: official (reglement goedgekeurd in de gemeenteraad).

Ontruiming van het Hub Humanitaire (21 april 2026)

Op dinsdag 21 april 2026 heeft de Stad Brussel, in overleg met Bruss'help, 's ochtends de tenten ontruimd die rond het Hub Humanitaire (Havenlaan) waren opgeslagen. Aangevoerde motieven: verslechtering van de situatie (hygiëne, gemelde ratten, incidenten, spanningen). De bewoners waren vooraf geïnformeerd en doorverwezen naar noodopvangoplossingen; meerderen hebben de voorgestelde oriëntaties geweigerd.

Dokters van de Wereld hekelt publiekelijk een interventie die « geen langetermijnoplossing biedt ». De ontruiming betreft het buitenkampement, niet het Hub Humanitaire zelf (dat operationeel blijft).

Betrouwbaarheid: unconfirmed (perskartikel; officieel communiqué Stad / Bruss'help op 23 april niet gevonden). Zie ook kaart Sociaal. Bron: La Libre (21 april 2026).

Koning Boudewijnstadion: vraag naar federale cofinanciering (22 april 2026)

Op 22 april 2026 heeft een gezamenlijk bezoek van het Gewest en de Stad Brussel aan het Koning Boudewijnstadion plaatsgevonden, geleid door de gewestelijke minister-president en de schepen voor Sport van de Stad. Gemeenschappelijk standpunt: geen nieuw nationaal stadion, maar renovatie en modernisering van het bestaande. Formele vraag naar federale cofinanciering — publiek herhaalde formule: « De Stad kan dit niet alleen dragen. Het Gewest ook niet. »

Geen bedrag, geen planning op dit moment gecommuniceerd. Het dossier ligt in het verlengde van de mislukking van het Eurostadium op parking C (Grimbergen) en vormt de eerste publieke onderhandelingsas Gewest / Stad / Federaal rond een grote sportinfrastructuur sinds de vorming van de nieuwe gewestregering.

Zie ook kaart Institutioneel. Bron: La DH (23 april 2026). Betrouwbaarheid: unconfirmed (publiek standpunt, nog geen begrotingsbesluit).

Strategie Stadslandbouw — stedelijke landbouw (april 2026)

De Stad Brussel publiceert haar strategie Stadslandbouw. Kwantitatieve doelstellingen:

• +10 hectare gemobiliseerde landbouwgrond tegen 2030 (ongeveer 20 voetbalvelden), vanaf een huidige oppervlakte geschat op 13-15 ha op het grondgebied of eigendom van de Stad
• 50 % lokaal gekochte groenten en fruit (gemeentelijke bevoorrading)
• Focus op de teelt van peulvruchten

Deze strategie is onderscheiden van de gewestelijke Good Food-strategie (Brussels Gewest, aangenomen in 2015 — portaal Leefmilieu Brussel). Stadslandbouw is een plan eigen aan de gemeente Stad Brussel.

URL van de primaire publicatie te verifiëren op brussel.be vóór gedetailleerde communicatie. Persrelais: BRUZZ (20 april 2026). Betrouwbaarheid: unconfirmed (perspublicatie — primaire Stad-bron te bevestigen).

Fresco Annie Cordy in Laken verwoest (nacht 14-15 april 2026)

In de nacht van dinsdag 14 op woensdag 15 april 2026 verwoestte een brand het kazerne-gebouw in het Annie Cordypark in Laken. De hulpdiensten kwamen rond 5u 's ochtends ter plaatse. De gevel droeg de Annie Cordy-fresco gerealiseerd in 2018 voor de 90e verjaardag van de artieste: het dak stortte in en de fresco heeft de vlammen niet doorstaan. De oorsprong van de brand is onbekend.

Toekomstig eerbetoon: de herinrichting van het park voorziet een buste van Annie Cordy en een nieuwe fresco in de buurt, gerealiseerd door street-artist Amandine Lesay. Het ontwerp, gevalideerd door de rechthebbenden en via een burgerparticipatieproces eind 2021, genoot al lokale consensus. Cultuurschepen Nawal Ben Hamou (PS) betreurde publiekelijk het verlies van « de hommage aan een van de grootste Brusselse iconen ». Het brandweeronderzoek is nog niet afgesloten op 28 mei 2026.

Bron: La Libre (15 april 2026). Betrouwbaarheid: official.

Vliegtuigoverlast: Brussel-Stad onder de RNP-07L corridor (mei 2026)

De noordelijke wijken van Brussel-Stad — Noordwijk, Thurn & Taxis en het noordelijke deel van Laken buiten de koninklijke perimeter van 1 500 m — liggen in de aanvliegcorridor van de route RNP-07L (« route Crucke »), geactiveerd in de zomer van 2025 en verlengd tot 31 oktober 2026. De uitsluitingszone van 1 500 m rond het Koninklijk Kasteel beschermt het Koninklijk Domein zelf, maar niet de hele wijk Laken (Heizel, Mutsaard, omgeving van de basiliek en Koning Boudewijnpark blijven in de vliegbaan).

In tegenstelling tot Koekelberg, Sint-Jans-Molenbeek, Schaarbeek, Evere en Anderlecht, die een vordering tot staking tegen de federale Staat hebben ingesteld, heeft Brussel-Stad zich (nog) niet aangesloten bij de intercommunale gerechtelijke procedures op 28 mei 2026. De gewestelijke staatssecretaris Ans Persoons (Vooruit, Leefmilieu) stelde op 12 mei voor dat het Brussels Gewest zelf zich bij deze procedures aansluit.

Voor de volledige context (chronologie, winddrempels, cumulatieve veroordelingen, cartografie van de drie banen) zie het dossier Overvliegen van Brussel. Vertrouwen: official (gepubliceerde RNP-07L-procedure van skeyes, lawaaikadaster Leefmilieu Brussel, gemeentelijke moties).

Herschikking van het college (11 maart 2026)

Burgemeester Philippe Close heeft op 11 maart 2026 een gedeeltelijke herschikking van het college van burgemeester en schepenen aangekondigd:

• Khalid Zian (PS, ex-OCMW-voorzitter) keert terug in het college — bevoegdheden: Openbare Werken en Internationale Solidariteit (gedeeld mandaat met Karim Tafranti, die eind 2028 schepen wordt)
• Nawal Ben Hamou (PS) krijgt Cultuur erbij (voorheen beheerd door Philippe Close)
• Anaïs Maes (Vooruit) verliest Openbare Werken maar behoudt Mobiliteit, Stedenbouw en Nederlandstalig Onderwijs

Bron: La Libre, 11 maart 2026.