Brussel-Stad: pionier van gemeentelijke transparantie

Kabinetten van het college: 93,2 voltijdse equivalenten (1 augustus 2026)

De cijfers die de Stad Brussel op 1 augustus 2026 publiceerde, tonen 93,2 voltijdse equivalenten in de kabinetten van het college en van het OCMW-voorzitterschap. Het totaal is een berekening van gemeenteraadslid Benoit Hellings (Ecolo-Groen) op basis van die publieke gegevens: de Stad publiceerde zelf geen totaalcijfer.

Het vergelijkingspunt is het plafond van de vorige legislatuur, vastgelegd op 82 medewerkers, voor een college dat toen één schepen meer telde dan vandaag. Begin 2025 verving de gemeenteraad de beperking op basis van statuut of diploma door een puntensysteem per schepen, waarbij een medewerker met een hoger statuut of diploma meer punten kost. Hetzelfde raadslid waarschuwde toen dat het aantal van 82 zou stijgen naar een vork van 97 tot 109, naargelang de schepenen hun punten inzetten.

Gerapporteerde verdeling: het kabinet van de burgemeester is het grootste met 14,6 voltijdse equivalenten, dat van de eerste schepen 9,75, de andere schepenen tellen zeven tot acht medewerkers. Het OCMW-voorzitterschap heeft een plafond van dertien medewerkers en telde er 9,3 medio februari.

De oppositie plaatst die cijfers naast de gemeentelijke besparingen: de sluiting van een lagere school en van een cultureel centrum, en het niet vervangen van gemeentepersoneel dat met pensioen gaat. Zij stelt die effecten als gelijktijdig voor, niet als aangetoond door een budgettaire analyse.

Bronnen: BRUZZ (20 augustus 2026). Vertrouwen: geschat. De basisgegevens zijn publiek en door de Stad gepubliceerd, maar het totaal van 93,2 is een berekening van de oppositie, niet bevestigd door de Stad.

De grootste en meest transparante gemeente

Brussel-Stad is de hoofdstedelijke gemeente van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de meest bevolkte van de 19 gemeenten, met bijna 200.000 inwoners verspreid over een grondgebied van 33 km² dat de historische Vijfhoek, Laken, Neder-Over-Heembeek en Haren omvat.

Op het vlak van transparantie is Brussel-Stad een pionier onder de Brusselse gemeenten. Het voldoet aan alle zes criteria van de BGM-monitoring.

Open Data: een portaal sinds 2014

Brussel-Stad beschikt over een Open Data-portaal dat actief is sinds 2014, een van de eerste in België op gemeentelijk niveau. Het portaal biedt datasets over mobiliteit, stedenbouw, demografie en gemeentefinanciën in bruikbare formaten (CSV, JSON, API).

Burgerparticipatie: faireBXLsamen

Het platform faireBXLsamen ("samen Brussel maken") stelt inwoners in staat om gemeentelijke projecten voor te stellen, te bespreken en erover te stemmen. Participatieve budgetten, consultaties over stedelijke inrichting en burgerinterpellaties zijn online toegankelijk. Meer dan 100 projecten werden ingediend sinds de lancering.

Gemeenteraad in livestream

De zittingen van de gemeenteraad worden in livestream uitgezonden op YouTube en de notulen worden integraal online gepubliceerd. De videoarchieven gaan meerdere jaren terug.

Digitale communicatie

In november 2024 nam Brussel-Stad de beslissing om X/Twitter te verlaten en de communicatie te heroriënteren naar de officiële kanalen (website, nieuwsbrief, institutionele sociale media). Dit besluit, gemotiveerd door de verslechtering van het platform, maakt Brussel-Stad een van de eerste Belgische overheden die deze stap zetten.

Recente gemeentelijke beslissingen

Afschaffing OTVP-belasting voor zonnepanelen (december 2025)

De gemeenteraad stemde in december 2025 voor de afschaffing van de belasting op Tijdelijke Inname van de Openbare Weg (OTVP) voor de installatie van fotovoltaïsche panelen (limiet: 5 m², maximaal 2 werkdagen). Brussel-Stad is de eerste Brusselse gemeente die dit stimulerend maatregelen neemt.

Terrassenplan: regulering van terrassen in de voetgangerszone (januari 2026)

Een politieverordening van het schepencollege (eind januari 2026) verbiedt terrassen en verkoopsstandjes in de Stoofstraat (traject Lombardstraat — Eikstraat, as Grote Markt — Manneken Pis) om veiligheids- en doorstromingsredenen. Een globaal plan voor de regulering van de 900 terrassen van de gemeente is in voorbereiding, met focus op de voetgangerszone, de Grote Markt en de Grasmarkt. De aanpak verloopt in overleg met de horecasector.

Verhoging horecaterrastaksen (goedgekeurd op 20 april 2026)

De gemeenteraad van Brussel-Stad heeft op maandag 20 april 2026 een verhoging van de taksen op horecaterrassen goedgekeurd, aangekondigd door BRUZZ op 17 april. De nieuwe tarieven:

Uitrustingsmultiplicatoren:

• Houten vloer: ×1,25
• Half gesloten terras: ×3
• Gesloten terras: ×10
• Getoonde kaart: forfaitaire +200 €

De foorkramers van de Zuidfoor zien hun tarieven ook met 5 % stijgen.

Stemming: meerderheid voor; tegen: PVDA en Team Fouad Ahidar; onthouding: Ecolo.

Motivering van de gemeente: aanzienlijke stijging van de organisatiekosten (politiepersoneel, Rode Kruis, wegenis, afvalbeheer, dagelijkse schoonmaak, promotie), bovenop de overdracht door het Gewest van bepaalde lasten die eerder gewestelijk gedragen werden (met name verbonden aan de betonblokken, zie kaart Veiligheid). De Brusselse horecafederatie heeft de maatregel « betreurd » en bestempeld als « slecht signaal » voor de sector die al verzwakt is door de federale btw-verhoging voor hotelovernachtingen (6 → 12 %, 1 maart 2026).

Bronnen: BRUZZ (17 april 2026); BX1 (21 april 2026); L'Avenir / DH (17 april 2026). Betrouwbaarheid: official (belastingreglement in de gemeenteraad, stemming bevestigd).

Bedelreglement (gemeenteraad van 20 april 2026)

Dezelfde gemeenteraad van maandag 20 april 2026 heeft een reglement over bedelen goedgekeurd, gedragen door burgemeester Philippe Close (PS). De tekst bevat twee afzonderlijke luiken:

1. Bedelen met kinderen — verbod in drie perimeters:

• de Vijfhoek (historisch centrum)
• het Louizaplein
• de Louizalaan

Boetes tot 500 € bij overtreding. De politie is verplicht overtreders te informeren over de leerplicht (5-18 jaar) en over de beschikbare sociale diensten (gesubsidieerde kinderopvang, schoolinschrijvingen).

2. « Agressief, aandringend, intimiderend » bedelen — verbod op het hele grondgebied van de Stad voor een duur van 2 jaar, voorzien van een evaluatieclausule.

Stemming: meerderheid voor; tegen: Ecolo, PVDA, Team Fouad Ahidar.

Oppositie: Benoît Hellings (Ecolo) hekelt het « wrede karakter om bedelen strafbaar te stellen » en stelt dat de tekst de symptomen eerder dan de oorzaken aanpakt en het risico inhoudt dat het probleem zich naar andere gemeenten verplaatst. De oppositie wijst ook op de problematische samenhang met gelijktijdige federale beleidsmaatregelen (uitsluitingen langdurige werkloosheid, zie kaart Sociaal).

Institutionele herinnering: de bevoegdheid inzake handhaving van de openbare orde op de openbare weg en inzake Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS) ligt bij de gemeente (gemeentelijk niveau). Het reglement treedt in werking na publicatie en goedkeuring door het gewestelijke toezicht.

Bronnen: La Libre (20 april 2026); Le Soir (20 april 2026, URL te valideren — botbescherming). Betrouwbaarheid: official (reglement goedgekeurd in de gemeenteraad).

Beroep bij de Raad van State (11 juni 2026): zeven verenigingen — waaronder de Liga voor Mensenrechten, ATD Vierde Wereld en het Front commun SDF — dienen een beroep tot nietigverklaring in tegen het reglement. Ze voeren dezelfde « juridische kwetsbaarheid » aan als die van de tekst van 2022 (boete van 350 €), die in november 2025 door de Raad van State werd vernietigd, en achten het nieuwe dispositief « disproportioneel, ondoeltreffend om deze gezinnen te helpen en strijdig met het hoger belang van het kind » — en merken op dat, voor zover hun bekend, meerdere maanden na de inwerkingtreding geen enkel betrokken kind op school werd ingeschreven. Bron: La Libre (11 juni 2026) ; L'Avenir (11 juni 2026). Betrouwbaarheid: unconfirmed (neerlegging aangekondigd door de verenigingen).

Ontruiming van het Hub Humanitaire (21 april 2026)

Op dinsdag 21 april 2026 heeft de Stad Brussel, in overleg met Bruss'help, 's ochtends de tenten ontruimd die rond het Hub Humanitaire (Havenlaan) waren opgeslagen. Aangevoerde motieven: verslechtering van de situatie (hygiëne, gemelde ratten, incidenten, spanningen). De bewoners waren vooraf geïnformeerd en doorverwezen naar noodopvangoplossingen; meerderen hebben de voorgestelde oriëntaties geweigerd.

Dokters van de Wereld hekelt publiekelijk een interventie die « geen langetermijnoplossing biedt ». De ontruiming betreft het buitenkampement, niet het Hub Humanitaire zelf (dat operationeel blijft).

Betrouwbaarheid: unconfirmed (perskartikel; officieel communiqué Stad / Bruss'help op 23 april niet gevonden). Zie ook kaart Sociaal. Bron: La Libre (21 april 2026).

Koning Boudewijnstadion: vraag naar federale cofinanciering (22 april 2026)

Op 22 april 2026 heeft een gezamenlijk bezoek van het Gewest en de Stad Brussel aan het Koning Boudewijnstadion plaatsgevonden, geleid door de gewestelijke minister-president en de schepen voor Sport van de Stad. Gemeenschappelijk standpunt: geen nieuw nationaal stadion, maar renovatie en modernisering van het bestaande. Formele vraag naar federale cofinanciering — publiek herhaalde formule: « De Stad kan dit niet alleen dragen. Het Gewest ook niet. »

Geen bedrag, geen planning op dit moment gecommuniceerd. Het dossier ligt in het verlengde van de mislukking van het Eurostadium op parking C (Grimbergen) en vormt de eerste publieke onderhandelingsas Gewest / Stad / Federaal rond een grote sportinfrastructuur sinds de vorming van de nieuwe gewestregering.

Zie ook kaart Institutioneel. Bron: La DH (23 april 2026). Betrouwbaarheid: unconfirmed (publiek standpunt, nog geen begrotingsbesluit).

Strategie Stadslandbouw — stedelijke landbouw (april 2026)

De Stad Brussel publiceert haar strategie Stadslandbouw. Kwantitatieve doelstellingen:

• +10 hectare gemobiliseerde landbouwgrond tegen 2030 (ongeveer 20 voetbalvelden), vanaf een huidige oppervlakte geschat op 13-15 ha op het grondgebied of eigendom van de Stad
• 50 % lokaal gekochte groenten en fruit (gemeentelijke bevoorrading)
• Focus op de teelt van peulvruchten

Deze strategie is onderscheiden van de gewestelijke Good Food-strategie (Brussels Gewest, aangenomen in 2015 — portaal Leefmilieu Brussel). Stadslandbouw is een plan eigen aan de gemeente Stad Brussel.

URL van de primaire publicatie te verifiëren op brussel.be vóór gedetailleerde communicatie. Persrelais: BRUZZ (20 april 2026). Betrouwbaarheid: unconfirmed (perspublicatie — primaire Stad-bron te bevestigen).

Fresco Annie Cordy in Laken verwoest (nacht 14-15 april 2026)

In de nacht van dinsdag 14 op woensdag 15 april 2026 verwoestte een brand het kazerne-gebouw in het Annie Cordypark in Laken. De hulpdiensten kwamen rond 5u 's ochtends ter plaatse. De gevel droeg de Annie Cordy-fresco gerealiseerd in 2018 voor de 90e verjaardag van de artieste: het dak stortte in en de fresco heeft de vlammen niet doorstaan. De oorsprong van de brand is onbekend.

Toekomstig eerbetoon: de herinrichting van het park voorziet een buste van Annie Cordy en een nieuwe fresco in de buurt, gerealiseerd door street-artist Amandine Lesay. Het ontwerp, gevalideerd door de rechthebbenden en via een burgerparticipatieproces eind 2021, genoot al lokale consensus. Cultuurschepen Nawal Ben Hamou (PS) betreurde publiekelijk het verlies van « de hommage aan een van de grootste Brusselse iconen ». Het brandweeronderzoek is nog niet afgesloten op 28 mei 2026.

Bron: La Libre (15 april 2026). Betrouwbaarheid: official.

Vliegtuigoverlast: Brussel-Stad onder de RNP-07L corridor (mei 2026)

De noordelijke wijken van Brussel-Stad — Noordwijk, Thurn & Taxis en het noordelijke deel van Laken buiten de koninklijke perimeter van 1 500 m — liggen in de aanvliegcorridor van de route RNP-07L (« route Crucke »), geactiveerd in de zomer van 2025 en verlengd tot 31 oktober 2026. De uitsluitingszone van 1 500 m rond het Koninklijk Kasteel beschermt het Koninklijk Domein zelf, maar niet de hele wijk Laken (Heizel, Mutsaard, omgeving van de basiliek en Koning Boudewijnpark blijven in de vliegbaan).

In tegenstelling tot Koekelberg, Sint-Jans-Molenbeek, Schaarbeek, Evere en Anderlecht, die een vordering tot staking tegen de federale Staat hebben ingesteld, heeft Brussel-Stad zich (nog) niet aangesloten bij de intercommunale gerechtelijke procedures op 28 mei 2026. De gewestelijke staatssecretaris Ans Persoons (Vooruit, Leefmilieu) stelde op 12 mei voor dat het Brussels Gewest zelf zich bij deze procedures aansluit.

Voor de volledige context (chronologie, winddrempels, cumulatieve veroordelingen, cartografie van de drie banen) zie het dossier Overvliegen van Brussel. Vertrouwen: official (gepubliceerde RNP-07L-procedure van skeyes, lawaaikadaster Leefmilieu Brussel, gemeentelijke moties).

Onderzoek naar gedrag van agenten bij FWB-betogingen (juni 2026)

Op 6 juni 2026 kondigde de woordvoerder van de burgemeester van Brussel-Stad de opening aan van een onderzoek naar het gedrag van bepaalde politieagenten bij de betogingen tegen het FWB-begrotingsdecreet. Op sociale media verspreide beelden toonden een verboden symbool en ongepaste uitspraken van agenten.

Op zaterdag 7 juni 2026 vond opnieuw een politieoptreden plaats aan het Centraal Station na nieuwe oproepen tot betogen.

Bronnen: Le Soir (6 juni 2026) ; RTBF (6 juni 2026). Betrouwbaarheid: unconfirmed (verklaring woordvoerder, onderzoek aangekondigd).

Brand in de OXY-toren: zes doden op het Beursplein (14-17 juli 2026)

Op dinsdag 14 juli 2026 brak een brand uit in het gebouw OXY (voormalig Muntcentrum) op het Beursplein, dat toen in renovatie was. Het vuur verspreidde zich via een liftschacht. Zes arbeiders kwamen om het leven en twee raakten zwaargewond (levensgevaar, later gestabiliseerd). Ongeveer 250 personen werden geëvacueerd uit het gebouw en de omgeving. Burgemeester Philippe Close reageerde publiekelijk op het drama; de Brusselse parlementsleden hielden op 16 juli een minuut stilte, gevolgd door een burgerlijke hulde op 17 juli. Een gerechtelijk en technisch onderzoek werd geopend; het spoor van een liftdefect wordt onderzocht, zonder officiële conclusie in dit stadium.

Bronnen: RTBF (15 juli 2026); La Libre, BX1 (15-17 juli 2026). Betrouwbaarheid: official voor het aantal slachtoffers; unconfirmed voor de oorzaak van de brand (onderzoek loopt).

Fusie van de politiezones: Philippe Close verkozen tot voorzitter van het college (8 juli 2026)

Op 8 juli 2026 hielden de 19 Brusselse burgemeesters de eerste vergadering van het toekomstige politiecollege van de eengemaakte zone « Police de Bruxelles ». Philippe Close (PS), burgemeester van de Stad, werd verkozen tot voorzitter van dit college. Voor de volledige context van de fusie van de politiezones (stemming van de wet, gemeentelijke beroepen, tijdslijn), zie het dossier Fusie van de politiezones.

Herschikking van het college (11 maart 2026)

Burgemeester Philippe Close heeft op 11 maart 2026 een gedeeltelijke herschikking van het college van burgemeester en schepenen aangekondigd:

• Khalid Zian (PS, ex-OCMW-voorzitter) keert terug in het college — bevoegdheden: Openbare Werken en Internationale Solidariteit (gedeeld mandaat met Karim Tafranti, die eind 2028 schepen wordt)
• Nawal Ben Hamou (PS) krijgt Cultuur erbij (voorheen beheerd door Philippe Close)
• Anaïs Maes (Vooruit) verliest Openbare Werken maar behoudt Mobiliteit, Stedenbouw en Nederlandstalig Onderwijs

Bron: La Libre, 11 maart 2026.

Onroerende voorheffing 2026: de opcentiemen gaan van 2 950 naar 3 457 (13 augustus 2026)

Op 13 augustus 2026 publiceerde de Stad Brussel op haar officiële website de regeling voor de onroerende voorheffing 2026. De Stad past haar opcentiemen aan: die gaan van 2 950 naar 3 457.

Wat dat verandert aan het gemeentelijke aandeel

De onroerende voorheffing bestaat uit een gewestelijk basisrecht van 1,25 % van het geïndexeerde kadastraal inkomen, verhoogd met gemeentelijke, gewestelijke en agglomeratie-opcentiemen. Enkel voor het gemeentelijke aandeel:

Voorbeeld van de Stad, voor een geïndexeerd kadastraal inkomen van 1 500 euro: het gemeentelijke aandeel stijgt van 553,13 euro naar 648,19 euro, een verhoging met 95,06 euro.

De premie voor eigenaars-bewoners

Voor eigenaars die hun woning zelf bewonen voert de Stad een automatische gemeentelijke premie in, met twee delen:

• een variabele premie die de stijging van het gemeentelijke aandeel door de overgang van 2 950 naar 3 457 opcentiemen volledig compenseert;
• een forfaitaire premie van 100 euro die daar bovenop komt.

Drie preciseringen van de Stad:

• De variabele premie compenseert alleen het gemeentelijke aandeel. Ze dekt noch het gewestelijke aandeel, noch dat van de Agglomeratie, noch de andere elementen van de berekening.
• De premie is automatisch voor eigenaars-bewoners die aan de voorwaarden voldoen, zonder aanvraag.
• Ze staat los van de gewestelijke BE HOME-premie en komt daar bovenop.

Draagwijdte

De regeling laat de stijging volledig ten laste van verhurende eigenaars en van houders van gronden of andere onroerende goederen, aangezien alleen bewoning door de eigenaar recht geeft op de premie. Brussel Fiscaliteit is begonnen met het versturen van de aanslagbiljetten, hoofdzakelijk in juli en augustus 2026. Wie My eBox heeft geactiveerd, ontvangt het document digitaal.

Bronnen: Stad Brussel — Onroerende voorheffing 2026: wat is er nieuw? (13 augustus 2026) ; Stad Brussel — FAQ Premie eigenaar-bewoner en onroerende voorheffing 2026 (13 augustus 2026). Vertrouwen: official (officiële website van de gemeente, primaire bron van eerste rang).

Casino: de auditeur van de Raad van State bepleit schorsing, arrest verwacht op 28 augustus (21-26 augustus 2026)

De toewijzing door de Stad van de casinoconcessie in Brussel wordt voor de Raad van State aangevochten door de vertrekkende uitbater, die een gebrek aan motivering inroept. Op 21 augustus 2026 bracht de auditeur-generaal een advies uit dat de schorsing bepleit. Het arrest wordt verwacht op vrijdag 28 augustus 2026. De concessie loopt vijftien jaar en is ongeveer zevenhonderdvijftig miljoen euro waard, met uitbating vanaf 1 januari 2027.

Parallel diende de Ecolo-fractieleider in de gemeenteraad op 24 augustus een melding in van een vermoedelijke inbreuk op de deontologische en ethische code van de Stad, aangenomen op 29 juni 2026. Het verwijt betreft het feit dat de burgemeester in de raad van bestuur van Sporting Anderlecht zetelt, waarvan de gekozen concessiehouder een van de hoofdsponsors is, en zich bij de beslissing niet zou hebben onthouden. Het kabinet van de burgemeester geeft geen commentaar en ontkent elk belangenconflict.

BGM spreekt zich niet uit over het bestaan van een belangenconflict: dat is het voorwerp van een van beide procedures. Een auditeursadvies bindt de Raad van State niet, en een deontologische melding is geen sanctie.

Bronnen: BX1 (26 augustus 2026) ; RTBF, La Libre, La DH, L'Avenir, Trends-Tendances (21 en 26 augustus 2026). Vertrouwen: official voor het bestaan van de procedures en hun kalender; het bedrag is een orde van grootte uit de pers.

Nieuwe Graanmarkt: vergunning ingediend, honderd parkeerplaatsen geschrapt (25-26 augustus 2026)

De Stad diende de vergunningsaanvraag in voor de heraanleg van de Nieuwe Graanmarkt, in de Dansaertwijk, publiek voorgesteld op 25 augustus 2026 door de bevoegde schepen. Het plan behoudt zestig bomen, plant er zestien nieuwe, voegt plantvakken, meubilair, schommels, fonteinen en een petanquezone toe, vernieuwt het basketveld en plaatst een lichtkunstwerk genaamd Midnight Sun, een ring van vijftien meter doorsnede. Na de indiening volgt een openbaar onderzoek; de werken zijn aangekondigd voor het najaar van 2027.

Het project schrapt honderd parkeerplaatsen. Dat cijfer werd bij de voorstelling niet meegedeeld en dook pas de dag nadien op in de pers.

Bronnen: BRUZZ (25 augustus 2026) ; Le Soir, La Libre, La DH, L'Avenir (26 augustus 2026). Vertrouwen: official voor de indiening en de inhoud van het project; estimated voor het aantal plaatsen, niet bevestigd door een gemeentelijk document.

Sluikstort in Neder-Over-Heembeek: de Stad en Defensie wijzen naar elkaar (26 augustus 2026)

Op 25 augustus 2026 werden verschillende kubieke meter asfalt en bouwafval aangetroffen op een weg op het domein van het Militair Hospitaal in Neder-Over-Heembeek, de weg naar het Recypark van Buda. Het terrein is eigendom van Defensie.

De schepen van Openbare Reinheid stelt dat vorig jaar op dezelfde plek al vier grote sluikstorten werden vastgesteld, en dat de Stad Defensie herhaaldelijk zonder antwoord heeft aangeschreven. Ze vraagt de weg af te sluiten voor autoverkeer en er camera's te plaatsen. Defensie vindt dat het opruimen een zaak van de Stad is.

Bronnen: BRUZZ (26 augustus 2026) ; La DH (26 augustus 2026). Vertrouwen: official voor de vaststelling en de publieke standpunten van beide partijen.