Faillissementen in Brussel: stand van zaken, sectoren en gewestelijke maatregelen

Stand van zaken

In 2025 werden 2 208 ondernemingen failliet verklaard in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, een stijging van 13,2 % ten opzichte van 2024. Het is de sterkste gewestelijke toename in België: Vlaanderen noteert +7,8 %, terwijl Wallonië een daling van -3,0 % laat optekenen.

Op nationaal niveau werden in 2025 11 837 faillissementen uitgesproken, een stijging van 5,9 %. Het faillissementspercentage ten opzichte van het aantal actieve ondernemingen (1 575 898) blijft 0,75 %.

Voor het jaar 2024 telt de FOD Economie 11 063 KMO's in faillissement in België (ondernemingen met minder dan 250 werknemers), met een verlies van 25 784 banen. Brussel vertegenwoordigde 1 922 van die faillissementen (17,4 %) en 3 843 banenverlies (14,9 %), met een gemiddelde van 2 verloren banen per faillissement.

Methodologische opmerking: de ondernemingsrechtbank van Brussel spreekt soms gerechtelijke ontbindingen uit in plaats van faillissementen in strikte zin. De officiële statistieken van Statbel tellen enkel faillissementen, wat het werkelijke aantal stopzettingen kan onderschatten.

Zwaarst getroffen sectoren

Bouw

De bouwsector behoort tot de zwaarst getroffen. In 2024 gingen 405 bouwondernemingen failliet in Brussel. Op nationaal niveau waren er in het eerste semester van 2025 1 443 faillissementen in de bouw. De opschorting van de Renolution-premies heeft de Brusselse bedrijven in de sector rechtstreeks verzwakt.

Horeca

De Brusselse horeca vertegenwoordigt 6 % van de KMO's maar concentreert 17 % van de faillissementen — een structureel onevenwicht. De levensduur van concepten is gedaald van historisch 7-10 jaar naar momenteel 3-5 jaar. De btw-verhoging voor het hotelwezen van 6 % naar 12 % op 1 maart 2025 legt extra druk.

Handel

De handelssector wordt getroffen door de toename van leegstaande handelspanden: 13,5 % leegstandspercentage in Brussel (ongeveer 3 500 lege panden, volgens hub.brussels).

Factoren aangehaald door officiële actoren

Institutionele bronnen identificeren meerdere convergerende factoren:

• Tijdens COVID opgebouwde schulden, niet weggewerkt (ondernemingsrechtbank)
• Inflatie en hoge energiekosten (FOD Economie)
• Druk op mature ondernemingen (5-10 jaar bestaan), opgericht vlak voor de opeenvolgende crisissen (GraydonCreditsafe)
• Opschorting van de Renolution-premies — rechtstreekse impact op de Brusselse bouwsector (Embuild Brussels)
• Btw-verhoging hotelwezen 6 % → 12 % op 1 maart 2025

BGM inventariseert deze factoren zoals aangehaald door de officiële bronnen, zonder ze te rangschikken of er een causale analyse van te maken.

Gewestelijke maatregelen

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest beschikt over verschillende begeleidingsmechanismen voor ondernemingen in moeilijkheden:

Openstaande vragen: het aantal dossiers behandeld door het CEd in verhouding tot het totale aantal faillissementen, het gewestelijk budget specifiek toegewezen aan faillissementspreventie, en de capaciteit van deze maatregelen tegenover de stijging van 13,2 % zijn op dit moment niet publiek gedocumenteerd.

Behandeling in de Gewestelijke Beleidsverklaring

De Gewestelijke Beleidsverklaring van 13 februari 2026 vermeldt niet expliciet de faillissementen noch het CEd. De geïdentificeerde economische maatregelen betreffen:

• Stedelijke Vrijhandelszone (Haven van Brussel + Audi Forest-site) — fiscale verlichting, administratief uniek loket, specifieke Actiris-cel
• hub.brussels — voortzetting van internationale economische missies
• Innoviris — integratie met Finance.Brussels

De aanpak van de Gewestelijke Beleidsverklaring is gericht op aantrekkelijkheid (nieuwe investeringen aantrekken) eerder dan op ondersteuning van bestaande ondernemingen in moeilijkheden.

Wat de gegevens niet vertellen

Faillissementsstatistieken omvatten niet de vrijwillige stopzettingen, gerechtelijke ontbindingen, noch ondernemingen in moeilijkheden die de drempel van het faillissement nog niet bereikt hebben. Het werkelijke aantal ondernemingen in nood ligt vermoedelijk hoger dan de officiële cijfers.

De beschikbare gegevens laten evenmin toe om het cascade-effect te meten: indirect verloren banen, impact op toeleveranciers, transformatie van handelswijken, of de psychologische impact op ondernemers.