Wat kan het Parlement zonder regering?

Wat het Parlement kan doen

• Parlementaire vragen stellen aan de regering in lopende zaken en antwoorden eisen
• Voorlopige twaalfden stemmen om de begrotingscontinuïteit te verzekeren
• Parlementaire commissies houden en experts of verantwoordelijken horen
• Resoluties en interpellaties bespreken, zelfs zonder volledige wetgevende capaciteit

Wat het Parlement niet kan doen

• Nieuwe ordonnanties (gewestelijke wetten) stemmen over zaken die een volwaardige regering vereisen
• Een echte gewestelijke begroting goedkeuren — alleen voorlopige twaalfden zijn mogelijk
• Nieuw overheidsbeleid lanceren of nieuwe programma's opzetten
• Strategische benoemingen in de gewestelijke instellingen doorvoeren

De voorlopige twaalfden

De stemming over voorlopige twaalfden is de resterende begrotingsbevoegdheid van het Parlement zonder regering. Elk kwartaal machtigt het Parlement het Gewest om per maand een twaalfde van de laatst gestemde begroting uit te geven. Dit mechanisme verzekert het administratieve voortbestaan maar verhindert elke nieuwe investering.

In de praktijk

Het Brussels Parlement blijft vergaderen en werken. De parlementsleden stellen vragen, organiseren hoorzittingen en debatteren. Maar hun wetgevende slagkracht is structureel beperkt: zonder regering om teksten voor te stellen en te verdedigen, is het wetgevend proces grotendeels verlamd.

Concrete activiteit sinds juni 2024

Ondanks het ontbreken van een volwaardige regering is het Brussels Parlement niet inactief. Dit is wat het concreet heeft gedaan sinds de verkiezingen:

• Stemmingen over de voorlopige twaalfden: het Parlement heeft elk kwartaal de voorlopige kredieten gestemd om de begrotingscontinuïteit van het Gewest, de GGC en de COCOF te verzekeren
• Parlementaire vragen: honderden schriftelijke en mondelinge vragen zijn gericht aan de regering in lopende zaken, over onderwerpen gaande van sociale huisvesting tot mobiliteit en veiligheid
• Hoorzittingen in commissie: de parlementaire commissies hebben experts, verantwoordelijken van para-gewestelijke instellingen en terreinactoren gehoord over de gevolgen van de crisis
• Resoluties en interpellaties: het Parlement heeft niet-bindende resoluties aangenomen die oproepen de onderhandelingen te versnellen en bepaalde begrotingen te beschermen

Huidige samenstelling

Het Brussels Parlement telt 89 volksvertegenwoordigers verdeeld over twee taalgroepen: 72 leden van de Franse taalgroep en 17 leden van de Nederlandse taalgroep. Het voorzitterschap wordt bij toerbeurt waargenomen. De 89 volksvertegenwoordigers zijn verdeeld over 13 partijen, waarmee het een van de meest versnipperde parlementen van België is.

De dubbele meerderheid: sleutel tot de crisis

Om een Brusselse regering te bevestigen, moet een meerderheid worden bereikt in ELKE taalgroep: 37/72 aan Franstalige zijde EN 9/17 aan Nederlandstalige zijde. Met 13 versnipperde partijen is het vinden van een combinatie die aan beide kanten tegelijk werkt een rekenkundig hoofdbreker. Deze grondwettelijke vereiste, bedoeld om de Nederlandstalige minderheid te beschermen, is het structurele mechanisme dat de uitzonderlijke duur van de huidige crisis verklaart.