Bevolkingsdichtheid: Brussel, de dichtstbevolkte hoofdstedelijke regio van de EU

Context

De bevolkingsdichtheid is een fundamentele indicator voor het begrijpen van stedelijke uitdagingen: druk op de vastgoedmarkt, mobiliteit, luchtkwaliteit, groene ruimten en sociale cohesie. Eurostat publiceert de dichtheden op NUTS-2-niveau, wat een gestandaardiseerde vergelijking tussen Europese hoofdstedelijke regio's mogelijk maakt.

De vergeleken gegevens

Met 7 770 inwoners per km² is het Brussels Hoofdstedelijk Gewest de dichtstbevolkte NUTS-2-regio van de vijf vergeleken hoofdsteden:

• 54 % dichter bevolkt dan Wien (5 035 inw/km²)
• 80 % dichter bevolkt dan Berlin (4 312 inw/km²)
• 7 keer dichter bevolkt dan Île-de-France (1 039 inw/km²) en Noord-Holland (1 079 inw/km²)

Deze extreme dichtheid wordt verklaard door de geringe omvang van het Brusselse grondgebied (161 km² voor 19 gemeenten) en de afwezigheid van randstedelijke zones in het statistische kader.

De gevolgen voor het regionaal beleid

De hoge dichtheid van Brussel heeft directe gevolgen voor het overheidsbeleid:

• Huisvesting: de druk op de grondmarkt maakt van Brussel een van de meest gespannen vastgoedmarkten van Europa. Overbewoning treft 31 % van de Brusselaars (tegenover 5,7 % als Belgisch gemiddelde), een verhouding die rechtstreeks verband houdt met de dichtheid en de woningkosten.
• Mobiliteit: de bevolkingsconcentratie genereert intense verplaatsingsstromen, verergerd door de 360 000 dagelijkse pendelaars. De filedruk en de luchtkwaliteit worden er rechtstreeks door beïnvloed.
• Groene ruimten: ondanks vergroeningsinspanningen blijft de oppervlakte groene ruimte per inwoner laag in vergelijking met minder dichtbevolkte hoofdsteden zoals Berlin of Wien.
• Sociale cohesie: de dichtheid concentreert de sociaal-economische uitdagingen — armoede, taalkundige diversiteit, sociale mix — in een beperkte ruimte, waardoor het integratiebeleid tegelijk urgenter en complexer wordt.

De demografische dynamiek

Met 1 255 795 inwoners op 1 januari 2025 blijft Brussel groeien (+0,49 % in 2024), maar in een vertraagd tempo. Het Gewest is het enige in België waar het natuurlijk saldo positief blijft (+5 330), maar de interne uittocht naar Vlaanderen en Wallonië (-17 993 personen in 2024) getuigt van een structureel vertrek van gezinnen met middeninkomens, verdreven door de woningkosten.

Beperkingen van de vergelijking

De NUTS-2-afbakening levert grote verschillen op. Parijs binnen de ring (~20 000 inw/km²) is veel dichter bevolkt dan Brussel, maar Île-de-France als geheel, met inbegrip van de grote voorsteden, vertoont een dichtheid die zeven keer lager ligt. De vergelijking is dan ook relevanter tussen regio's van vergelijkbare omvang (Brussel, Wien, Berlin) dan tussen regio's met zeer verschillende afbakeningen.

Bronnen

• Eurostat, Bevolkingsdichtheid per NUTS-2-regio (demo_r_d3dens), gegevens 2023, geëxtraheerd in februari 2026
• Statbel, Bevolking op 1 januari 2025
• IBSA, Woonomstandigheden en overbewoning 2024