De federale overheid en Brussel

De federale staat is alomtegenwoordig in Brussel. Hij oefent er bevoegdheden uit die het dagelijks leven van de Brusselaars direct raken: sociale zekerheid, justitie, federale politie, spoorwegen, fiscaliteit. Brussel is ook de federale hoofdstad, wat specifieke verantwoordelijkheden en financieringen met zich meebrengt.

Federale bevoegdheden in Brussel

Sociale zekerheid (werkloosheid, pensioenen, gezondheidszorg) — Justitie (rechtbanken, hoven, gevangeniswezen) — Federale politie — Spoorwegen (NMBS) — Nationale fiscaliteit (personenbelasting, btw, vennootschapsbelasting) — Defensie — Migratie- en asielbeleid.

Beliris: de federaal-Brusselse link

Het samenwerkingsakkoord Beliris, gesloten tussen de federale staat en het Gewest, financiert grote infrastructuurprojecten in Brussel: de metro (lijn 3), renovatie van openbare gebouwen, culturele en sportieve projecten. Beliris vertegenwoordigt ongeveer 125 miljoen euro per jaar en is een vorm van compensatie voor de hoofdstedelijke rol die Brussel speelt.

Justitie in Brussel

Brussel herbergt het Justitiepaleis (het grootste van Europa qua oppervlakte), de hoven van beroep, de rechtbanken van eerste aanleg en het federale gevangeniswezen. Justitie is een exclusief federale bevoegdheid. De investeringen in de Brusselse justitie-infrastructuur — inclusief de eindeloze renovatie van het Justitiepaleis — hangen volledig af van de federale begroting.

Veiligheid

In Brussel berust de veiligheid op twee pijlers: de lokale politie (6 politiezones, gefinancierd door gemeenten en Gewest) en de federale politie (gefinancierd door de federale overheid). De coördinatie wordt verzekerd door de gouverneur van het Gewest. De federale staat financiert ook het veiligheidsplan voor Brussel via Beliris en het federaal veiligheidsfonds.

De fiscale kwestie

De federale staat int de personenbelasting en herverdeelt een deel ervan naar de Gewesten via de bijzondere financieringswet. Brussel is benadeeld door dit mechanisme: de pendelaars (360.000 per dag) betalen hun belasting in hun woongemeente, niet in Brussel. De herfinanciering van Brussel, onderhandeld bij de 6e staatshervorming (2012-2014), heeft dit onevenwicht deels gecompenseerd, maar blijft onvoldoende volgens gewestelijke analyses.