Brussels Governance MonitorMilieu: LEZ 2026 actief, −55 % NOx, Renolution vervangen
De LEZ 2026 heeft diesel Euro 5 verboden sinds 1 januari, met meetbare resultaten: −55 % NOx, −33 % fijnstof, −60 % roetdeeltjes. ~400 000 voertuigen betrokken. Renolution vervangen door renteloze leningen (200M EUR).
Gedeblokkeerde mechanismen — in afwachting van uitvoering
Deze mechanismen waren bevroren tijdens de periode van lopende zaken (juni 2024 – februari 2026). De regering die op 14 februari 2026 is aangetreden, kan ze nu heractiveren.
Renolution-premies (nieuwe aanvragen)
De Renolution-premies voor energetische renovatie van gebouwen konden geen nieuwe aanvragen meer aanvaarden. De nieuwe regering heeft de vervanging van Renolution door renteloze leningen (200M EUR) aangekondigd.
Blue Deal — waterbeheer
Het Brusselse luik van het Blue Deal-plan voor duurzaam waterbeheer en overstromingsbestrijding was opgeschort: er konden geen nieuwe projecten worden gelanceerd. De aangekondigde fusie Vivaqua-Hydria kan het waterbeleid herlanceren.
Actieplan luchtkwaliteit
Het gewestelijk actieplan voor luchtkwaliteit, inclusief de uitbreiding van de lage-emissiezone en maatregelen voor vermindering van vervuiling, kon niet worden bijgewerkt of versterkt. De LEZ wordt door de nieuwe regering behouden.
Gewestelijk biodiversiteitsplan
Het Natuurplan van het Brussels Gewest, gericht op versterking van het groene netwerk en de stedelijke biodiversiteit, was opgeschort in de onderdelen die nieuwe politieke beslissingen vereisten. De nieuwe regering kan het nu herlanceren.
Wat verder loopt
Bestaande milieuvergunningen
De reeds afgeleverde milieuvergunningen blijven geldig. De behandeling van verlengingsaanvragen in het kader van het dagelijks beheer gaat door.
Milieumonitoring
Leefmilieu Brussel zet zijn monitoringsopdrachten voort: luchtkwaliteit, water- en bodemkwaliteit, en het beheer van de gewestelijke groene ruimtes.
Impactindicatoren
~3,4 miljoen ton/jaar
CO2-uitstoot van het Brussels Gewest
Leefmilieu Brussel
~15 000
Renolution-aanvragen in wachttijd (schatting)
Leefmilieu Brussel / Renolution
~75%
Aandeel gebouwen met EPB D of lager
Leefmilieu Brussel
−55 %
NOx-reductie dankzij de LEZ
Leefmilieu Brussel (2026)
~400 000
Voertuigen betrokken bij de LEZ 2026
RTBF / Febiac (2026)
Regeerakkoord: de aangekondigde engagementen
Het akkoord van 12 februari 2026 transformeert de milieumechanismen ingrijpend:
- Renolution vervangen door renteloze leningen (enveloppe van 200 miljoen EUR tot 2029) — de ~15 000 dossiers in afwachting zullen onder dit nieuwe regime moeten worden behandeld
- LEZ behouden: de kalender van de toekomstige fasen blijft ongewijzigd
- Braakliggende terreinen: Wiels, Avijl, Donderberg bewaard; moratorium van 18 maanden op Keyenbempt, Calevoet, Josaphat, Meylemeersch
- Fusie Vivaqua-Hydria: geconsolideerd waterbeheer in één enkele operator, herkapitalisatie van 180 miljoen EUR (Gewest op 49,99 %)
- 30 miljoen EUR begeleiding voor de waterfusie
Open vraag: de overstap van premies (Renolution) naar renteloze leningen wijzigt fundamenteel de stimulans voor energetische renovatie. Gezinnen met lage inkomens, die zelfs tegen nultarief niet kunnen lenen, dreigen van het instrument te worden uitgesloten. De impact op de ~75 % slecht geïsoleerde gebouwen moet nog worden geëvalueerd.
LEZ 2026: resultaten en nieuwe fase
Versterking op 1 januari 2026
Sinds 1 januari 2026 verbiedt de lage-emissiezone (LEZ) de toegang voor:
- Diesel Euro 5 (ingeschreven tussen 2011 en 2016)
- Benzine Euro 2 (ingeschreven tussen 1996 en 2001)
Ongeveer 400 000 voertuigen zijn betrokken op nationaal niveau (schatting Febiac). Er geldt een respijtperiode van 3 maanden: de eerste controle leidt tot een waarschuwing, de boete van 350 EUR geldt pas vanaf april 2026.
Bronnen: Leefmilieu Brussel, « 2026 : Bruxelles continue de mieux respirer avec la LEZ » ; RTBF, « de nombreux véhicules interdits dès le 1er janvier 2026 ».
Gemeten resultaten
Sinds de invoering in 2018 heeft de LEZ aanzienlijke resultaten opgeleverd voor de luchtkwaliteit:
| Verontreinigende stof | Vermindering |
|---|---|
| Stikstofoxiden (NOx) | −55 % |
| Fijnstof (PM) | −33 % |
| Roetdeeltjes (black carbon) | −60 % |
Begeleiding: Bruxell'Air
Brusselaars die afstand doen van hun voertuig kunnen gebruikmaken van de Bruxell'Air-premie: een mobiliteitsbudget voor openbaar vervoer, deelauto's, fiets of taxi.
PFAS: eeuwige vervuilers
Leefmilieu Brussel heeft 82 verontreinigde percelen geïdentificeerd in het Brussels Gewest. Het ernstigste geval betreft de Sicli-site in Ukkel (voormalige blusapparatenfabrikant), met grondwaterniveaus tot 1 058× de norm. TFA overschrijdt de EU-norm van 500 ng/L (van kracht sinds januari 2026) in alle 6 reservoirs van Vivaqua. De Raad voor het Leefmilieu vraagt een geïntegreerd kader.
Bron: Leefmilieu Brussel / RTBF, 2025-2026.
De Renolution-verwarmingspremies, het Blue Deal en het biodiversiteitsplan waren bevroren. 75 % van de Brusselse gebouwen is PEB D of lager geklasseerd, 15.000 Renolution-aanvragen in afwachting.
Lees de volledige contextBetrokken actoren
Terug naar home — 3 maart 2026
Volg dit domein per e-mail
Max. 1 e-mail/week. Uitschrijven met 1 klik.