Naar inhoud
Brussels Governance Monitor

Gezondheid GGC: Samusocial Nozat, Humanitair Hub ontruimd, armoede 23 %, kleinkindlasagne

Actueel ·

Samusocial staat sinds 20 april alcohol toe in het vrouwencentrum (pilootproject « Nozat ») tegen de « kinderlijke » strikte verbod. Het Humanitair Hub (Havenlaan) werd op 21 april ontruimd. Armoede blijft op 23 %, en 14 246 Brusselse studenten ontvangen leefloon — meer dan heel Vlaanderen. De kinderopvang loopt door een lasagne ONE / Opgroeien / Iriscare met FWB-besparingen (74 M€).

Wat verder loopt

  • Iriscare — courante werking

    Iriscare verzekert de betaling van zorgverstrekkers, het beheer van de bestaande erkenningen, inspecties en de behandeling van individuele dossiers.

  • Bruss'Help — telling en coördinatie

    Bruss'Help zet zijn periodieke tellingen van dakloze personen en de operationele coördinatie van de sector voort.

  • Winterregeling

    De winternoodopvang wordt elk jaar gehandhaafd.

  • Plan e-Health 2026-2029

    De FOD Volksgezondheid publiceerde het actieplan e-Health 2026-2029, van toepassing in Brussel.

Impactindicatoren

9 777

Daklozen of personen zonder thuis

Bruss'Help (8e telling, november 2024)

23 % (vs 28 % in 2023)

Armoedepercentage Brussel (2025)

Observatorium Gezondheid en Welzijn / SILC

47 304

Begunstigden leefloon (OCMW) Brussel

Observatorium Gezondheid en Welzijn

14 246 (vs 10 064 in Vlaanderen)

Studenten met leefloon Brussel (record)

Observatorium Gezondheid en Welzijn (april 2026)

130 bedden beoogd

Convalescentie — projectoproep (bedden)

Iriscare / projectoproep 1 april 2026 (sluiting 15 mei)

308 000+

Kinderen die kinderbijslag ontvangen

Famiris / GGC

41,3 Mrd EUR

RIZIV-budget gezondheidszorg (2026)

RIZIV / Le Spécialiste (2026)

5 871 (cumulatief 14 490)

Europese gehandicaptenkaarten (Brussel, 2025)

Iriscare (februari 2026)

5,86 M EUR

Mobiliteitshulpmiddelen (Iriscare-uitgaven 2024)

Iriscare

Eind 2027 (overgang naar privétaxi's)

Taxibus MIVB — einde minibus PBM

Van den Brandt, Brussels Parlement (17 maart 2026)

Samusocial — pilootproject « Nozat » (20 april 2026)

Op 20 april 2026 lanceert Samusocial het pilootproject « Nozat » in het opvangcentrum voor vrouwen: bier en wijn toegestaan in de gemeenschappelijke ruimtes op de benedenverdieping (vergrendelde koelkast, verbod in de kamers). Een bijkomende begeleider is 3 maanden aanwezig om het systeem te evalueren. Motivering door Sarah de Liamchine (algemeen directeur): het strikte verbod kon « als infantiliserend worden ervaren ». Doelstellingen: risicobeperking (snel drinken vóór de avondklok vermijden) en menselijker onthaal.

Geen wijziging in opvangcapaciteit of financiering.

Bron: L'Avenir, « Bier en wijn voortaan toegestaan in vrouwencentrum Samusocial » (20 april 2026).

Humanitair Hub — ontruiming van de tenten (21 april 2026)

De Stad Brussel ontruimde op dinsdag 21 april 2026 in de ochtend de tenten opgesteld bij het Humanitair Hub (Havenlaan), in overleg met Bruss'Help. Beslissing door de Stad als « moeilijk » bestempeld, in een context van chronische verzadiging van de noodopvang en aanhoudende migratiedruk.

Bron: La Libre Bruxelles (21 april 2026).

Armoede in Brussel: 23 % en record studenten met leefloon

Het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn documenteert:

  • Armoedepercentage 2025: 23 % (vs 28 % in 2023 — het statistische verschil moet voorzichtig geïnterpreteerd worden)
  • 47 304 begunstigden van het leefloon in Brussel
  • 14 246 studenten met leefloon — oftewel meer dan heel Vlaanderen (10 064) ondanks een vijfmaal kleinere bevolking. Wallonië: ~16 000.
  • Stijgende trend bij studenten: +14 % over 5 jaar in Vlaanderen, nog sterker in Brussel

Deze concentratie stelt vragen bij het financieringsmodel voor studenten (OCMW als laatste vangnet) en bij de samenhang met de gewestelijke / gemeenschapsbeurzen.

Bron: Observatorium Gezondheid en Welzijn; Le Soir / RTBF (april 2026).

Kleinkinderopvang: de drievoudige lasagne (ONE / Opgroeien / Iriscare)

De Brusselse kleinkinderopvang valt gelijktijdig onder drie autoriteiten:

  • ONE (Office de la Naissance et de l'Enfance, FWB) — Franstalige erkende crèches
  • Opgroeien (Vlaamse Gemeenschap) — Nederlandstalige crèches
  • Iriscare (GGC) — bicommunautaire coördinatie en bepaalde structuren

Concrete gevolgen:

  • Tot 10 000 plaatsen ontbreken in Brussel (Ligue des Familles)
  • Voor 2 op 3 ouders is een plaats vinden « moeilijk of zeer moeilijk »
  • FWB-besparingen 2026: 74 M EUR in de kleinkinderopvang (ONE, crèches, opvanghuizen)
  • Ooievaarsplan: 1 700 nieuwe plaatsen in Brussel + 1 800 in Wallonië (3 500 totaal) — maar één plaats openen duurt 7 tot 9 jaar
  • Opgroeien plant ~850 nieuwe plaatsen via het Masterplan Kinderopvang (2025)

Zie het transversale dossier: Kleinkinderopvang.

Bronnen: Moustique (januari 2026), BruxellesToday, RTBF, Opgroeien, BGM kleinkindopvangdossier.

Convalescentie: 130 bedden — projectoproep Iriscare (1 april 2026)

Iriscare lanceerde op 1 april 2026 een projectoproep (sluiting 15 mei) voor de creatie van 130 convalescentiebedden in het Brussels Gewest. Doel: de leemte opvullen tussen ziekenhuiszorg en thuiskomst voor kwetsbare patiënten, met name ouderen.

Bron: Iriscare (april 2026).

Personen met een handicap

  • ~23 100 Brusselaars ontvangen handicapuitkeringen (IVT/IT) — 9,1 % van het nationale totaal
  • 5 871 Europese gehandicaptenkaarten uitgegeven in 2025 (cumulatief 14 490)
  • Mobiliteitshulpmiddelen Iriscare: 5,86 M EUR voor 40 234 prestaties (2024)
  • Taxibus MIVB: einde minibus PBM eind 2027 (overgang privétaxi's, dotatie van 4,7 naar 6,7 M€/jaar)
  • EAA (Europese Toegankelijkheidswet) van kracht sinds 28 juni 2025 — sancties tot 200 000 EUR

Zie het transversale dossier: Toegankelijkheid PBM.

RIZIV-budget 2026: 41,3 Mrd EUR

De Algemene Raad van het RIZIV keurde het budget gezondheidszorg 2026 goed op 41,297 Mrd EUR (+1,566 Mrd, groeinorm 2 % + indexering). Omvat 150 M€ beheersing van medische diensten, 50 M€ voor ziekenhuizen, 228 M€ farmaceutische besparingen. Ziekenhuiskasstroom: 580 M€ versnelde betalingen in 2025, 275 M€ verwacht in 2026.

Bron: Le Spécialiste (2026); FOD Volksgezondheid, plan e-Health 2026-2029.

GESCO in de gezondheids- en welzijnssector

Het GESCO-mechanisme financiert een aanzienlijk deel van het personeel in thuiszorg, kinderopvang en ouderenzorg. Reductie van inspanning 40 → 28 M EUR (april 2026), artikel 20 behouden, uniformisering naar 95 % opgegeven, partnerschappenbudget Actiris behouden op 67 M€. De Activa.brussels-premie wordt bevestigd afgeschaft, vervangen door een nieuw mechanisme in 2027.

Zie het GESCO-dossier voor de volledige analyse.

Bron: Actiris / GBV; RTBF (april 2026).

Geërfde context (juni 2024 – februari 2026)

Iriscare-erkenningen waren bevroren, overeenkomsten niet vernieuwd en het daklozenplan stilgelegd. Nul nieuwe erkenningen tussen juni 2024 en februari 2026, met wachtlijsten van meerdere maanden in de geestelijke gezondheidszorg.

Lees de volledige context

Terug naar home25 april 2026

Volg dit domein per e-mail

Max. 1 e-mail/week. Uitschrijven met 1 klik.