Brussel-Stad: pionier van gemeentelijke transparantie

De grootste en meest transparante gemeente

Brussel-Stad is de hoofdstedelijke gemeente van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de meest bevolkte van de 19 gemeenten, met bijna 200.000 inwoners verspreid over een grondgebied van 33 km² dat de historische Vijfhoek, Laken, Neder-Over-Heembeek en Haren omvat.

Op het vlak van transparantie is Brussel-Stad een pionier onder de Brusselse gemeenten. Het voldoet aan alle zes criteria van de BGM-monitoring.

Open Data: een portaal sinds 2014

Brussel-Stad beschikt over een Open Data-portaal dat actief is sinds 2014, een van de eerste in België op gemeentelijk niveau. Het portaal biedt datasets over mobiliteit, stedenbouw, demografie en gemeentefinanciën in bruikbare formaten (CSV, JSON, API).

Burgerparticipatie: faireBXLsamen

Het platform faireBXLsamen ("samen Brussel maken") stelt inwoners in staat om gemeentelijke projecten voor te stellen, te bespreken en erover te stemmen. Participatieve budgetten, consultaties over stedelijke inrichting en burgerinterpellaties zijn online toegankelijk. Meer dan 100 projecten werden ingediend sinds de lancering.

Gemeenteraad in livestream

De zittingen van de gemeenteraad worden in livestream uitgezonden op YouTube en de notulen worden integraal online gepubliceerd. De videoarchieven gaan meerdere jaren terug.

Digitale communicatie

In november 2024 nam Brussel-Stad de beslissing om X/Twitter te verlaten en de communicatie te heroriënteren naar de officiële kanalen (website, nieuwsbrief, institutionele sociale media). Dit besluit, gemotiveerd door de verslechtering van het platform, maakt Brussel-Stad een van de eerste Belgische overheden die deze stap zetten.

Recente gemeentelijke beslissingen

Afschaffing OTVP-belasting voor zonnepanelen (december 2025)

De gemeenteraad stemde in december 2025 voor de afschaffing van de belasting op Tijdelijke Inname van de Openbare Weg (OTVP) voor de installatie van fotovoltaïsche panelen (limiet: 5 m², maximaal 2 werkdagen). Brussel-Stad is de eerste Brusselse gemeente die dit stimulerend maatregelen neemt.

Terrassenplan: regulering van terrassen in de voetgangerszone (januari 2026)

Een politieverordening van het schepencollege (eind januari 2026) verbiedt terrassen en verkoopsstandjes in de Stoofstraat (traject Lombardstraat — Eikstraat, as Grote Markt — Manneken Pis) om veiligheids- en doorstromingsredenen. Een globaal plan voor de regulering van de 900 terrassen van de gemeente is in voorbereiding, met focus op de voetgangerszone, de Grote Markt en de Grasmarkt. De aanpak verloopt in overleg met de horecasector.

Verhoging horecaterrastaksen (gemeenteraad 20 april 2026)

De gemeenteraad van Brussel-Stad stemt op maandag 20 april 2026 een verhoging van de taksen op horecaterrassen, aangekondigd door BRUZZ op 17 april. De nieuwe tarieven:

Uitrustingsmultiplicatoren:

• Houten vloer: ×1,25
• Half gesloten terras: ×3
• Gesloten terras: ×10
• Getoonde kaart: forfaitaire +200 €

De foorkramers van de Zuidfoor zien hun tarieven ook met 5 % stijgen.

Motivering van de gemeente: aanzienlijke stijging van de organisatiekosten (politiepersoneel, Rode Kruis, wegenis, afvalbeheer, dagelijkse schoonmaak, promotie), bovenop de overdracht door het Gewest van bepaalde lasten die eerder gewestelijk gedragen werden (met name verbonden aan de betonblokken, zie kaart Veiligheid). De Brusselse horecafederatie heeft de maatregel « betreurd » en bestempeld als « slecht signaal » voor de sector die al verzwakt is door de federale btw-verhoging voor hotelovernachtingen (6 → 12 %, 1 maart 2026).

Bronnen: BRUZZ (17 april 2026); L'Avenir / DH (17 april 2026). Betrouwbaarheid: official (belastingreglement in de gemeenteraad).

Fresco Annie Cordy in Laken verwoest (nacht 14-15 april 2026)

In de nacht van dinsdag 14 op woensdag 15 april 2026 verwoestte een brand het kazerne-gebouw in het Annie Cordypark in Laken. De hulpdiensten kwamen rond 5u 's ochtends ter plaatse. De gevel droeg de Annie Cordy-fresco gerealiseerd in 2018 voor de 90e verjaardag van de artieste: het dak stortte in en de fresco heeft de vlammen niet doorstaan. De oorsprong van de brand is onbekend.

Toekomstig eerbetoon: de herinrichting van het park voorziet een buste van Annie Cordy en een nieuwe fresco in de buurt, gerealiseerd door street-artist Amandine Lesay. Het ontwerp, gevalideerd door de rechthebbenden en via een burgerparticipatieproces eind 2021, genoot al lokale consensus. Cultuurschepen Nawal Ben Hamou (PS) betreurde publiekelijk het verlies van « de hommage aan een van de grootste Brusselse iconen » in afwachting van de resultaten van het brandweeronderzoek.

Bron: La Libre (15 april 2026). Betrouwbaarheid: official.

Herschikking van het college (11 maart 2026)

Burgemeester Philippe Close heeft op 11 maart 2026 een gedeeltelijke herschikking van het college van burgemeester en schepenen aangekondigd:

• Khalid Zian (PS, ex-OCMW-voorzitter) keert terug in het college — bevoegdheden: Openbare Werken en Internationale Solidariteit (gedeeld mandaat met Karim Tafranti, die eind 2028 schepen wordt)
• Nawal Ben Hamou (PS) krijgt Cultuur erbij (voorheen beheerd door Philippe Close)
• Anaïs Maes (Vooruit) verliest Openbare Werken maar behoudt Mobiliteit, Stedenbouw en Nederlandstalig Onderwijs

Bron: La Libre, 11 maart 2026.