Stedenbouw: versnelling van vergunningen en stedenbouwkundige amnestie

Engagementen uit de GBV

De Gewestelijke Beleidsverklaring besteedt een belangrijk luik aan stedenbouw en ruimtelijke ordening, met meerdere structurele hervormingen:

Versnelling van vergunningen

• Verkorting van de doorlooptijden voor stedenbouwkundige vergunningen — doelstelling om de verwerkingstijd te halveren
• Vereenvoudiging van procedures voor woningbouw en energetische renovaties
• Volledige digitalisering van het aanvraagtraject via urban.brussels
• Fast-Track éénloket voor de Stedelijke Vrijhandelszones (Haven van Brussel + Audi Forest-site): centralisatie van vergunningsaanvragen (stedenbouw, milieu, steun) in één toegangspunt

Stedenbouwkundige amnestie

• Regularisatie van oude overtredingen — conformeringsmechanisme voor situaties van vóór een afkapdatum
• Doel: het aantal dossiers in overtreding verminderen en eigenaars juridisch zekerheid bieden

Hervorming van de KCML

• Afschaffing van het eensluidend advies van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, vervangen door een eenvoudig advies
• Doel: renovatieprojecten in beschermde zones deblokkeren zonder de erfgoedbescherming af te schaffen

Grote projecten

• Neo (Heizel) — herstart van het congres- en entertainmentproject op het Heizelplateau
• Lopende RAP's — voortzetting van de Richtplannen van Aanleg voor strategische zones

Braakliggende terreinen: stemming in het Parlement (27 februari 2026)

Het Brussels Parlement verwierp (68 tegen 4, 2 onthoudingen) het voorstel van ordonnantie van Ecolo voor een bouwmoratorium op 9 groene zones (Josaphat in Schaarbeek, Chant des Cailles in Watermaal-Bosvoorde, Meylemeersch in Anderlecht, Donderberg in Laken, onder andere). Ecolo was de enige fractie die tegen de verwerping stemde; N-VA en Vlaams Belang onthielden zich.

De meerderheid past het compromis uit het regeerakkoord toe:

• 3 terreinen definitief beschermd: Wiels, Avijl, Donderberg
• Moratorium van 18 maanden op de overige sites (Keyenbempt, Calevoet, Josaphat, Meylemeersch)
• Alain Maron (Ecolo) bekritiseerde dit compromis als geen „rechtszekerheid" biedend aan de omwonenden

Bouwstop friches: hoger beroep van de regering (maart 2026)

De Brusselse regering heeft hoger beroep aangetekend tegen het vonnis van oktober 2025 dat een bouwstop oplegde op alle braakliggende terreinen van meer dan 0,5 hectare in het Brussels Gewest. De vzw We Are Nature heeft aangekondigd dat zij zal reageren door dwangsommen van 250 000 tot 500 000 EUR per overtreding te eisen om de naleving van het oorspronkelijke vonnis af te dwingen.

De sites die rechtstreeks door dit geschil worden getroffen:

• Zuidpaleis (project Metro 3 — ontbrekende schakel)
• Bempt (stadion Union Saint-Gilloise)
• Kwartelveld

De uitkomst van dit hoger beroep, verwacht in 2027-2028, zal bepalend zijn voor de voortzetting van Metro 3 en meerdere grote vastgoedprojecten.

Bronnen: BRUZZ, La Libre, Le Soir (20-21 maart 2026).

Jubelpark: heraanleg Beliris (federale beslissing, februari 2026)

De federale Ministerraad keurde de lancering goed van de aanbesteding voor de heraanleg van het Jubelpark, op voorstel van Bernard Quintin (MR, Beliris). De werken moeten het park klaarstomen voor de tweehonderdste verjaardag van België in 2030.

Geplande ingrepen:

• Vernieuwing van groene zones, beplantingen en heraanleg van wandelpaden
• Atletiekpiste en sportterreinen (de piste wordt niet uitgebreid naar standaardnormen, om de symmetrie van het beschermd park te bewaren)
• Systeem voor opvang van regenwater op de museumdaken
• Restauratie van monumentale trappen
• Nieuwe padverlichting (gedoofd om middernacht om lichtvervuiling te beperken en de fauna te beschermen)
• Extra fietsnietjes en plaatsen voor bakfietsen
• Verbeterde toegankelijkheid voor personen met beperkte mobiliteit

Beliris is een federaal samenwerkingsmechanisme voor de financiering van infrastructuur in Brussel. Dit project valt onder de federale bevoegdheid, maar de werken vinden plaats op Brussels grondgebied.

Tour & Taxis: classificatie watertoren (maart 2026)

De staatssecretaris voor Erfgoed heeft de watertoren en het elektrisch onderstation op de site van Tour & Taxis geclassificeerd. Deze classificatie beschermt deze industriële architecturale elementen uit het begin van de 20e eeuw tegen ongeoorloofde sloop of verbouwing.

De site van Tour & Taxis, een voormalig goederenstation dat is omgebouwd tot een gemengde wijk (kantoren, woningen, openbare ruimtes), is het voorwerp van omvangrijke vastgoedontwikkelingen. De classificatie van deze structuren garandeert het behoud van het Brusselse industriële erfgoed in het kader van deze reconversie.

Bron: DH (17 maart 2026).

Hervorming BWRO: eerste concretiseringen (19 maart 2026)

De staatssecretaris voor Stedenbouw kondigde op 19 maart 2026 de eerste concrete maatregelen aan van de hervorming van het BWRO (Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening):

Unieke vergunning:

• Integratie van de milieuvergunning in het stedenbouwkundig wetboek → één enkele vergunning in plaats van twee
• Doelstelling: termijnen gehalveerd tegen het einde van de legislatuur, met een maximum van 6 maanden voor een standaardvergunning

Institutionele fusie:

• Urban.brussels + Perspective.brussels fusioneren tot een nieuwe entiteit "Brussel Stedenbouw"
• Geschatte besparingen: 1 370 000 EUR (werking) + 232 000 EUR (personeel)

Herziening GBP (Gewestelijk Bestemmingsplan) in uitvoering.

Overige geplande hervormingen (GBV, hoofdstuk 6):

• GSV: herziening van de Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening
• MyPermit: volledige digitalisering van het vergunningstraject
• DLUU: invoering van een unieke wettelijke stedenbouwkundige termijn

Bron: RTBF / Belga (19 maart 2026).

Ter Kamerenbos: urbanistisch PV (23 maart 2026)

De gewestelijke dienst urban.brussels heeft een proces-verbaal opgesteld tegen de Stad Brussel wegens stedenbouwkundige overtredingen in het Ter Kamerenbos. Aanleiding: 40 betonblokken die op 13 maart 2026 werden geplaatst ter vervanging van rotsblokken, zonder stedenbouwkundige vergunning in een beschermd gebied.

Staatssecretaris voor Stedenbouw Audrey Henry (MR) herinnerde aan de verplichting van een vergunning voor elke inrichting in een beschermde zone. Minister-president Boris Dilliès (MR) bekritiseerde de « geïmproviseerde en opeenvolgende inrichtingen ». Schepen van Mobiliteit Anaïs Maes (Vooruit, Stad Brussel) bevestigde de spoedige indiening van een vergunning (verankerde blokken, esthetische oplossing volgt).

Dit conflict illustreert een opkomende spanning tussen MR (Gewest) en Vooruit (Stad), de eerste zichtbare breuk van de regering met 7 partijen (dag 37).

Bronnen: L'Avenir, DH (23 maart 2026).

Belangrijke instellingen

• urban.brussels — gewestelijke administratie voor stedenbouw (vergunningen, overtredingen, RAP's)
• perspective.brussels — territoriale planning en impactstudies
• BMA (Bouwmeester Maître Architecte) — architecturale kwaliteit van publieke projecten
• SAU (Maatschappij voor Stedelijke Inrichting) — inrichting van gewestelijke sites

Omzendbrief We Are Nature: projecten gedeblokkeerd (3 april 2026)

De regering keurde op 3 april 2026 een interpretatieve omzendbrief goed om de behandeling van stedenbouwkundige dossiers mogelijk te maken tijdens de beroepsprocedure tegen het vonnis We Are Nature.

In oktober 2025 had de Franstalige rechtbank van eerste aanleg de Regio bevolen de verstedelijking van natuurgebieden op te schorten (actie van de VZW We Are Nature). De regering ging op 20 maart 2026 in beroep.

De omzendbrief preciseert dat administraties aanvragen voor projecten op terreinen van 0,5 ha of meer kunnen blijven behandelen, op voorwaarde dat de projectdragers aanvullende informatie verstrekken over de klimaat-/emissie-impact (BKG-reductie, koolstofputten, boomzones). Projecten binnen een goedgekeurd RAP (Richtplan van Aanleg) vallen niet onder het vonnis.

Staatssecretaris voor Stedenbouw Audrey Henry (MR) bevestigde dat er geen effectief moratorium wordt toegepast: projecten gaan door ondanks het vonnis.

Bron: BRUZZ (3 april 2026). Betrouwbaarheid: official (regering).

Bronnen en methodologie

De gedocumenteerde engagementen zijn afkomstig uit de officiële GBV-tekst en uit concordante persbronnen over het regeerakkoord van 12 februari 2026.